Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Futureproof - Nuttig voor werknemers, ondernemers, managers en marketeers
29 juni 2020 | Jeanine Dijkhuis

Dat Dr. Mike Hoogveld, spreker, adviseur en auteur, de gave bezit om complexe materie op een plezierige wijze op te schrijven was al bekend uit zijn vorige boeken over onder meer de Customer Journey Experience, Crosschannel Excellence en Agile managen.

Met feiten, een wetenschappelijke benadering en onderbouwing werkt Hoogveld zich in die boeken schematisch door de thema's heen, waarmee hij laat zien dat hij de materie goed beheerst. Wat krijg je als je een wetenschapper de toekomst laat voorspellen?Toekomstkunde?! Het nieuwe boek Futureproof is minder schematisch maar zeker nog wel methodisch.

Complimenten, voor de laagdrempelige manier om een vaag onderwerp als de toekomst, te schrijven als een werkboek. Dit is mogelijk, omdat de hoogleraar dit boek mede baseert op de ervaringen uit zijn adviespraktijk. Dit boek zal - naast de marketing-/managementdoelgroep die de eerdere boeken van Hoogveld las - ook een nieuw publiek aanspreken. Zeker ook door de fraaie vormgeving. Futrureproof lijkt duidelijk bedoeld voor een breder publiek. Voor iedereen eigenlijk, die op zoek is naar het voorspellen van de maatschappelijk economische toekomst en naar antwoorden hoe je je kunt voorbereiden op ontwikkelingen die niet te voorzien zijn. We spreken hier dan nog over het pré COVID-19 tijdperk. De Corona-crisis maakt de urgentie om jezelf voor te bereiden op veranderingen alleen maar groter.

De auteur begint met een vermakelijke lijst van toekomstvoorspellingen uit het verleden. Uiteraard zijn visionairs en charlatans door de eeuwen heen vaak voor gek verklaard. Want niets is zeker, en zelfs dat niet. De voorspellers kregen vaak gelijk, maar ook vaak niet. Hoogveld duidt zes voorspellersvalkuilen. Klinkt interessant, niet? Je weet niet wat je niet weet.

Toch is dit geen boek over het voorspellen van de toekomst. Het is een boek over toekomstbestendigheid; omgaan met veranderingen die buiten je invloedssfeer liggen. Over het vermogen om van relevante waarde te blijven door aanpassing op toekomstige veranderingen. En dat klinkt eenvoudiger dan het in werkelijkheid is. Want ons brein is een eigenwijs instrument. Mensen willen namelijk liever niet veranderen en zijn er bovendien niet goed in.

Hoogveld komt door het hele boek met heerlijke voorbeelden. Ieder hoofdstuk wordt ingeleid met een - vaak al voor de lezer bekend - avontuur. Een verhaal dat je al eens verteld is in trainingen of dat je las in biografieën van grote leiders. Metaforen zoals het topje van de ijsberg, broodje kaas, ruimtevaart dienen als opstap naar wat filosofen en vroege ondernemers al zagen. Die verhalen werken als een rode lap op een stier; je wordt nieuwsgierig, er is herkenning en/of je wilt zelf begrijpen wat er is gebeurd. Vervolgens leidt Hoogveld je door zijn verklaringen heen. Zo'n inleiding voor een oefening bevat elementen waar andere auteurs hele boeken mee vol schrijven of trainers een dag voor nodig hebben. Bij Futureproof krijg je die er zo even bij.

De metafoor van de vlieger is even simpel als briljant. Het laat zien dat toekomstbestendigheid rust op twee pijlers: een interne en een externe. Oftewel jouzelf en het ecosysteem, bestaande uit de natuurlijke omgeving en de samenleving, markt van afnemers, aanbieders en partners. Om toekomstbestendig te zijn dien je ervoor te zorgen dat jouw impact op die externe pijler positief of ten minste neutraal is. De vlieger heeft ook wind nodig voor opwaartse druk. Het dragende vermogen. Aan de hand van de Veerkrachtige Vier: verrichten, verbeteren, vernieuwen en veranderen, kijk jij naar de prestaties per onderdeel en naar hoe je de dingen goede dingen goed doet.

En ook je purpose, oftewel je doel is van belang als persoonlijke strategie. Het is datgene wat jou energie geeft. Daarmee kan je heel lang vooruit. Hiervoor bevat het boek een beschrijving en oefening. Heel inspirerend.

Hoogveld is van mening dat er in pogingen om de toekomst te voorspellen te veel focus is op blingbling: fascinerende technologie, zoals een vliegende auto of domotica. Maar gedragsverandering van mensen, cultuurverandering en maatschappelijke vooruitgang worden zelden in die voorspelling meegenomen. Terwijl je ook zou kunnen zeggen dat ontwikkelingen in het verleden niet gedreven werden door technologie maar door ideeën. De manier waarop je naar de toekomst zou moeten kijken volgens Hoogveld, is een en-en-benadering. De meeste dingen gebeuren autonoom, maar sommige zaken kun je wel degelijk zelf bepalen en creëren.

Dit is een nuttig boek voor werknemers, ondernemers, managers en marketeers van alle niveau's die open staan voor ontplooiing en onverwachtheden.  Hoogveld is voorstander van een Future Friday, waarbij je als het kan, 20% van je vrije tijd reserveert voor toekomstgerichtheid. Is dat niet haalbaar voor je? Begin dan eerst eens in je vakantie. Futureproof is een ideaal vakantieboek om zelf constructief na te denken over de toekomst.

Jeanine Dijkhuis is Register Marketeer met ruim 25 jaar ervaring. Zij is marketinggeneralist met een voorliefde voor resultaat- en mensgerichte marketingstrategie.

Futureproof - De toekomst is nooit af
24 juni 2020 | Sjors van Leeuwen

Werknemers en organisaties moeten toekomstbestendig worden om te kunnen overleven in een wereld die voortdurend verandert. Mike Hoogveld beschrijft in zijn boek Futureproof hoe je dat doet: door ook op langere termijn relevant te blijven voor de maatschappij, de markt en jouw klanten.

Hoe blijf je als werknemer, ondernemer of organisatie relevant in een wereld waarin verandering de enige constante is? Het beantwoorden van die vraag staat centraal in het boek Futureproof van adviseur, spreker en docent Mike Hoogveld. Hij beantwoordt deze vraag aan de hand van zijn ruime ervaring, promotieonderzoek en eerdere boeken over Agile Managen en Denk als een startup.

De auteur verstaat onder ‘futureproof’ het volgende: ‘Het vermogen om van relevante waarde te blijven door aanpassing op toekomstige veranderingen.’ Dit vermogen rust op twee pijlers. Een interne pijler (jijzelf en jouw organisatie) en een externe pijler (onze planeet en de samenleving). Door de auteur in het boek weergegeven als lemniscaat, het wiskundige symbool voor oneindigheid. Om toekomst bestendig te zijn moet je als persoon en organisatie (interne pijler) veranderingen tijdig zien aankomen en je daar snel en flexibel op kunnen aanpassen en moet jouw impact op de planeet en samenleving (externe pijler) positief zijn.

Futureproof bevat vier delen met in totaal tien hoofdstukken. De auteur trapt het eerste deel af met een introductie onder de noemer ‘vandaag is het morgen van gisteren’. We lezen dat de toekomst zich niet laat voorspellen, dat er verschillende soorten veranderingen zijn met een verschillende impact, dat mensen sterk geneigd zijn om steeds opnieuw in dezelfde toekomstvoorspellingsvalkuilen te trappen en dat natuurwetenschapper Charles Darwin gelijk heeft, ook als het om werknemers en organisaties gaat: het zijn niet de grootste, sterkste of meest intelligente soorten die overleven, maar de soorten die zich het beste weten aan te passen aan veranderende omstandigheden. Dus futureproof zijn.

In het tweede deel treden we de toekomst tegemoet. Allereerst geeft de auteur ons een kijkje in het brein. Als mens hebben we te maken met allerlei ‘heuristics’ en ‘biassen’ waardoor we absoluut niet in staat zijn om ontwikkelingen en trends goed op waarde te schatten. We zijn o.a. te optimistisch, te overmoedig, te risicomijdend en te bang voor verlies. We slaan voortdurend de plank mis als het gaat om het voorspellen van de toekomst. Daarna volgen in twee hoofdstukken de kern van de aanpak op weg naar meer toekomstbestendigheid door meer toegevoegde waarde: het vliegermodel. Dit model bestaat uit de veerkrachtige vier activiteiten (verrichten, verbeteren, veranderen, vernieuwen) met daarbij de vier ondersteunende factoren (purpose, leiderschap, strategie, middelen). Gevolgd door het gebalanceerd kiezen tussen enerzijds ‘run’ voor efficiency (de dingen goed doen) en anderzijds ‘change’ voor effectiviteit (de goede dingen doen). Dit alles in een continue zoektocht naar het optimale resultaat, een iteratief proces van denken, doen en leren.

Het vliegermodel wordt in deel drie verder uitgewerkt te beginnen met het in elf stappen bepalen van jouw ‘purpose’, jouw levensdoel. Hiervoor introduceert de auteur een mooie aanpak die gebaseerd is op het Japanse ikigai-concept. Vragen die je voor jezelf moet zien te beantwoorden zijn bijvoorbeeld waar houd je van? Waar ben je goed in? Wat heeft de wereld nodig en wat is jouw passie? Na het vaststellen van jouw purpose volgt het uitstippelen van de strategie om relevant te blijven. De auteur volgt hier onder de noemer ‘waardecreatiestroom’ de bekende strategie-aanpak van doelen stellen, externe analyse, marktsegmentatie, doelgroepselectie, positionering en (waarde)propositie. Een proces dat regelmatig doorlopen moet worden omdat de externe omgeving snel kan veranderen. Voor uitvoering van de strategie is persoonlijk leiderschap van belang. Dat vraagt de kunst van balanceren tussen het leiden van jezelf en leiden van anderen en de kunst van het jezelf steeds opnieuw blijven uitvinden. Een leven lang leren. Om je hierbij te helpen geeft de auteur je een gereedschapskist mee voor de toekomst zodat ook jij toekomstkunstenaar kun worden.

Staan in de eerste drie delen vooral de werknemer centraal, in deel vier is dat de organisatie. Daarin komen onderwerpen aan de orde als de purpose van de organisatie, het creëren van een lerende organisatie, waarde creëren met medewerkers en klanten, dienend leiderschap, het ontwerpen van teams en tips voor het toekomstbestendig maken van jouw medewerkers en organisatie. Waarbij je blijvende veranderingen realiseert door communicatie, conditionering en voorbeeldgedrag. Het boek sluit af met een oproep om de toekomst te omarmen gevolgd door een indrukwekkende lijst met referenties en een trefwoordenregister.

Futureproof ziet er uit als een stevig notitieboek. Met opdrachten om uit te voeren en lege bladzijden om aantekeningen te maken. Het boek is niet zo vernieuwend als de titel wellicht doet vermoeden. Over onderwerpen als toekomstgerichtheid, wendbaarheid en verandervermogen zijn al veel publicaties verschenen. Ook komen de meer ingevoerde lezers bekende theorieën en modellen tegen als de leercyclus, exploitatie-exploratiedilemma, marketingstrategie- en positioneringsmodel, waardepropositiecanvas, klantreis en minimum viable product. Opvallend is dat in het hoofdstuk over het verkennen van de toekomst alleen de methodiek van scenarioplanning aan bod komt.

Je merkt dat de auteur veel kennis en ervaring heeft en graag put uit inspirerende verhalen en gebeurtenissen uit het verleden. Ieder hoofdstuk bevat wel een of meer leerzame anekdotes of leuke stukjes geschiedschrijving waarmee het hoofdstukonderwerp verder wordt toelicht. We lezen o.a over de eerste maanlanding, de eerste weefmachines, de ramp met de Titanic, Winston Churchill, Stephen Hawking, Albert Einstein, baseball-legende Billy Bean en de wederopstanding van LEGO. Door het boek heen kom je prikkelende spreuken en gezegden tegen van een keur aan zieners, denkers en doeners waarbij de auteur graag teruggrijpt op klassiekers uit de Griekse mythologie of uit sciencefictionfilms of cartoons.

Het boek richt zich op werknemers en organisaties. Twee grootheden met ieder zijn specifieke toekomstbestendigheidsuitdagingen. De manier waarop dit in het boek gecombineerd wordt, vind ik minder goed uitpakken. Wat bijvoorbeeld relevant is voor de toekomstbestendigheid van een individuele werknemer of zelfstandig ondernemer is niet altijd relevant voor grotere organisaties en vice versa. Zo passeren in het boek zowel tips op het gebied van personal branding voor werknemers als een klassieke strategie-aanpak die vooral voor organisaties interessant is. Verder ben ik niet zo’n fan van de vele persoonlijke noten van de auteur, waarschijnlijk bedoeld om het boek luchtig te houden. Je komt veel opmerkingen tegen in de trant van ‘probeer dat maar eens te scrabbelen of wordfeuden’ of ‘zelf ben ik net die Zweeds kok uit de mupput-show…’.

De auteur snijdt met Futureproof een belangrijk thema aan. Hoe word je toekomstbestendig als werknemer en als organisatie in een wereld die continu verandert? Het antwoord op deze vraag vind je via een groot aantal modellen, checklists, inzichten, voorbeelden, tips en opdrachten waarmee je aan de slag kunt. Met als doel: zorgen dat jij en jouw organisatie er in de toekomst nog toe doen. En zoals de auteur schrijft, dat proces is nooit af en is best lastig want de toekomst voorspellen kan niemand en hét theoretisch ideaalmodel bestaat niet. Het is een permanente zoektocht waarbij je jezelf soms opnieuw moet uitvinden en dingen zult ontdekken. In essentie draait het volgens de auteur om aanpassingsvermogen: sneller leren dan alle anderen. Want zo concludeert de auteur in navolging van illustere voorgangers: ‘de beste manier om de toekomst te voorspellen, is om deze zelf te creëren.’

Sjors van Leeuwen is werkzaam als zelfstandig adviseur op het gebied van klantgericht ondernemen (CRM), strategie en marketing. Hij is auteur van verschillende boeken zoals CRM in de praktijk, Klant in de driver's seat, Zorgmarketing in de praktijk, Power to the people, Hoe agile is jouw strategie?, Wendbare strategie op een A4, Online marketing in de zorg en Sterk merk in de zorg . Sjors van Leeuwen is verder initiatiefnemer van Zorgmarketingplatform, hét kennisplatform voor marketing in de zorg.

Futureproof – Vanuit een ander perspectief naar business agility te kijken
19 juni 2020 | Henny Portman

Het boek Futureproof, uitgevoerd in de stijl van een notitieboek, en geschreven door Mike Hoogveld, neemt je mee hoe jij of je onderneming toekomstbestendig oftewel futureproof kan worden.

Het voorspellen van de toekomst is bijzonder moeilijk, gegeven de zes valkuilen die de auteur toelicht: tempoverschillen (sommige veranderingen gaan zo langzaam dat ze zich vrijwel aan onze ogen onttrekken), paradigma’s (aanhangers van een bepaalde zienswijze blijven deze net zo lang verdedigen totdat dit echt niet meer houdbaar is), lineaire extrapolatie (we gaan uit van het nu en extrapoleren, veelal lineair, op basis van historische informatie), complexiteit (veranderingen werken op complexe manieren op elkaar in en kunnen elkaar versterken), toeval (totaal onverwachte gebeurtenissen kunnen een enorme impact hebben), en gebrekkige kennis (hoe weinig je als individu over het algemeen eigenlijk echt weet en hoe beperkt de voorspelbaarheid van gebeurtenissen is).

Futureproof is het vermogen om van relevante waarde te blijven door aanpassing op toekomstige veranderingen. Deze definitie zegt eigenlijk twee dingen: het uitgangspunt is om als werknemer of ondernemer van relevante waarde te zijn, en van daaruit dien je effectief om te gaan met veranderingen om dat ook te blijven. In drie  - delen de toekomst tegemoet treden, hoe jij zelf toekomstbestendig kunt worden en toekomstbestendigheid binnen organisaties kunt zekeren - geeft het boek op deze twee aspecten antwoord.

De toekomst tegemoet treden (‘Jezelf overwinnen is de beste en grootste van alle overwinningen’ - Plato) is onderwerp ban het eerste deel. Hier laat de auteur zien wat toekomstbestendigheid nu zo lastig maakt en wat je er tegen kunt doen. Ons brein vormt op verschillende manieren gedachten. Het eerste systeem is een automatische piloot die onbewust heel frequent gebruikt wordt en razendsnel werkt. Het tweede systeem is meer de ‘doe-het-zelver’: alleen op momenten dat het echt nodig is, lever je bewust inspanning om logisch te redeneren. Dit heeft echter een aantal tekortkomingen die cognitieve heuristics en biasses genoemd worden. Bij toekomstbestendigheid spelen de volgende heuristics en biasses een grote rol: optimisme, overmoed, vermijden van verlies, bevestiging zoeken, en achteraf voorspellen.

Toekomstbestendigheid rust op twee pijlers is het onderwerp van het tweede deel. De eerste intern gerichte pijler betreft jijzelf en jouw organisatie en de tweede, extern gerichte pijler betreft de omgeving waarin je opereert, het ecosysteem (onze planeet, de samenleving). Vervolgens wordt het vliegermodel voor toekomstbestendigheid geïntroduceerd. Hierbij symboliseert het doek, door de stokken in vier vlakken onderverdeeld, de veerkrachtige vier: verrichten, verbeteren, vernieuwen, en veranderen. De stokken staan voor de faciliterende factoren: purpose, strategie, leiderschap, en middelen. Ten slotte laat de auteur in dit deel zien hoe je hiermee de goede dingen goed kan doen door een 80/20 balans te vinden tussen enerzijds verrichten en verbeteren van de lopende organisatie (efficiëncy), en anderzijds vernieuwen en veranderen van de organisatie (effectiviteit). En dit alles in het juiste ritme, met de juiste prioriteiten volgens een iteratief proces (denk-doe-leer-proces).

Hoe jij zelf toekomstbestendig kunt worden (‘If you don’t know where you’re going, any road will take you there’ - George Harrison) behandelt het derde deel. Dit deel begint met een zoektocht naar je eigen bron waar jij je energie, je levenslust uit put (ikigai). In drie stappen kan je je eigen purpose definiëren. Eerst beantwoord je de volgende vier vragen: waar houd jij van, waar ben jij goed in, wat heeft de wereld nodig, en voor welke activiteiten, of resultaten daarvan, kun jij jezelf laten betalen. Aansluitend moet je vaststellen wat de overlap is tussen deze antwoorden door de volgende zes vragen te beantwoorden binnen de vier al gegeven antwoorden: Wat is jouw passie, roeping, bijdrage, missie, beroep en rol? Ten slotte moet je uit die zes antwoorden het collectieve deel bepalen en dat is jouw ikigai. Op basis van je eigen purpose zal je vervolgens een strategie moeten uitstippelen hoe je optimaal waarde kan creëren. Dit noemt de auteur de waardecreatiestroom (doelen, externe analyse, marktdefinitie, marktsegmentatie, doelgroepselectie, positionering, propositie, klantreis, en toegevoegde waarde).

Met alleen een strategie en purpose word en blijf je echter nog niet toekomstbestendig. Motivatie van jezelf en van de met je samenwerkende medewerkers onder, boven en naast je is hierbij key. De auteur laat zien dat motivatie zowel gecontroleerd als autonoom voorkomt. Waarbij als voorwaarde geldt dat voldaan moet worden aan de drie basisbehoeften (ABC: Autonomie, Betrokkenheid, en Competentie; vergelijk Daniel Pink’s Mastery, Purpose, en Autonomy). Je zal jezelf steeds opnieuw moet uitvinden en aanpassen waarbij de volgende persoonlijkheidskenmerken steeds belangrijker worden: DAadkrachtig, Relativerend, Wederkerig, Intelligent, en Nieuwsgierig (DARWIN). Daarnaast is balanceren vereist bij het leiden en motiveren van anderen (taakgericht, relationeel, transformationeel, en/of ethisch leiderschap).

Het laatste hoofdstuk in dit deel geeft een toelichting op de middelen die je bij het bouwen aan toekomstbestendigheid ter beschikking staan zoals de tijd nemen om sprintjes te trekken (de 10.000 uur regel), input verzamelen en leren (meetbaar gedrag online en offline, crowdsourcing, A/B-tests, kwalitatieve observatie en mystery shopping), en een toekomstkunstenaar worden.

Met het deel toekomstbestendigheid binnen organisaties (‘Success is not final, failure is not fatal: it is the courage to continue that counts’ - Winston Churchill) sluit het boek af. Om als organisatie toekomstbestendig te worden, is het noodzakelijk om een lerende organisatie te zijn. Hierbij leert de organisatie op drie niveaus: adaptief leren (op basis van resultaten de activiteiten aanpassen), generatief leren (op basis van resultaten de overtuigingen aanpassen), en het deutero leren (op basis van resultaten het leerraamwerk aanpassen). Naar analogie met je eigen weg naar toekomstbestendigheid zal ook een organisatie een goed geformuleerde purpose nodig hebben. Om de organisatie purpose vast te stellen, moeten de volgende vier vragen (bijvoorbeeld in workshopvorm) beantwoord worden: Wat heeft de wereld nodig? Wat drijft de mensen binnen je organisatie? Waarin excelleert je organisatie? En waar verdient je organisatie geld mee?

Vervolgens wordt weer het gemeenschappelijke uit deze vragen gedestilleerd. Het resultaat is dan de organisatie purpose die op een energie gevende manier moet worden geformuleerd en uitgedragen. De strategie die hiervoor ontwikkeld kan worden, is dezelfde waardecreatiestroom die al eerder is beschreven waarmee uiteindelijk medewerkerstevredenheid, klanttevredenheid en het leervermogen van je organisatie gerealiseerd kunnen worden. Hierbij dien je als leider een faciliterende context te creëren waarin je energie, ondernemerschap en creativiteit losmaakt bij je medewerkers.

Het laatste hoofdstuk beschrijft de toekomstbestendigheid in de dagelijkse praktijk waarbij de toekomst zich nog steeds niet laat voorspellen, maar hij is wel deels te beïnvloeden. Blijvende veranderingen realiseer je door communicatie, conditionering (opwaarts stimuleren middels aanleren of afleren) en voorbeeldgedrag. Daarnaast komen een aantal praktische do’s and don’ts voor het toekomstbestendig maken van jouw organisatie aan bod: de veerkrachtige vier, purpose, strategie, leiderschap, middelen (externe analyse, methodieken, structuur, multidisciplinaire teams, doelen, beoordeling en beloning, medewerkers, en IT). En wordt afgesloten met tips voor het faciliteren van de toekomstbestendigheid van je medewerkers: brein, wetenschap voor niet-wetenschappers, skills (IT en veranderkunde), klooien, inspiratie, en gezondheid.

Conclusie. Het boek is een spiegel op het nu om vandaaruit als individu maar ook als organisatie toekomstbestendiger te worden aan de hand van de vele uitgewerkte hulpmiddelen, modellen en stappenplannen. Het boek is voorzien van verschillende aansprekende voorbeelden en anekdotes en biedt ruimte voor zelfreflectie middels praktische opdrachten. Kortom: een mooi boek om eens vanuit een ander gezichtspunt naar business agility te kijken.

Henny Portman is partner bij HWP Consulting en biedt begeleiding bij het invoeren en verbeteren van project-, programma- en portfoliomanagement inclusief het opzetten en verder ontwikkelen van PMO's. Hij is auteur en blogger en publiceert regelmatig artikelen.

Future proof - Voorspel je toekomst door die zelf te creëren
9 juni 2020 | Rudy Kor

In de tien hoofdstukken die Futureproof telt, helpt Mike Hoogveld de lezer - dat kan een ondernemer of medewerker zijn - plannen te maken om future proof, om relevant te blijven of te worden. Hoogveld belooft de lezer dat hij praktische hulpmiddelen krijgt waarmee hij aan de slag kan gaan. En deze belofte maakt hij in het boek waar. Het boek staat vol met handige rijtjes, oefeningen, modellen, checklistjes, voorbeelden en testjes die de lezer helpen bij het onderzoeken van zijn toekomst. Elk hoofdstuk wordt afgesloten met een opdracht, maar eigenlijk staan door het hele boek heen als strooigoed opdrachten. Doel van het boek is kortweg: de beste manier om je toekomst te voorspellen en om deze zelf te creëren.

 

De toekomst laat zich niet voorspellen

Hoogveld wil de lezer helpen greep te krijgen op zijn toekomst, maar relativeert meteen het nut van het voorspellen van de toekomst, want de toekomst laat zich volgens hem niet voorspellen. Hij illustreert dit met een bloemlezing van zo’n twintig voorspellingen uit het verleden die er goed naast zaten. Zo wilde in 1962 Decca niet in zee gaan met The Beatles omdat ze voorspelden dat gitaarmuziek zou verdwijnen; in 1997 voorspelden tijdschriften als Fortune en The economist het aanstaande faillissement van Apple; in 2007 wisten de directies van zowel Microsoft als Nokia dat de iPhone nooit een significant marktaandeel zou krijgen.

Elk hoofdstuk begint met een verhaal

Elk hoofdstuk begint met een verhaal van een of twee pagina’s die direct of indirect de context geeft voor wat komen gaat. Zo begint het hoofdstuk ‘Ons brein is een eigenwijs instrument’ met een verhaal over de Titanic-1912, waarbij veel passagiers weigerden te geloven dat het al zinkende schip echt aan het zinken was. Hoogveld gaat vervolgens uitzoeken hoe het komt dat weldenkende mensen soms zo slecht zijn in het inschatten van huidige en toekomstige situaties en hierdoor irrationeel handelen.

Een ander hoofdstuk begint met een verhaal over het balanceren van de dagelijkse operatie met de diverse innovatieve acties van Churchill in WO2. In het vervolg zal het gaan over hoe de lezer het dagelijks werk kan managen en hoe hij tegelijk tijd en middelen kan investeren in verbeteringen en vernieuwingen.

Om veerkrachtig organiseren te introduceren begint het hoofdstuk met een verhaal over LEGO rond 2004 waar het bankroet in zicht is. Hij beschrijft de acties die de nieuwe leiding onderneemt waardoor Lego weer levensvatbaar kan worden.

Hoogveld heeft weinig vertrouwen in onze rationaliteit

In het hoofdstuk ‘Ons brein is een eigenwijs instrument’ praat Hoogveld de lezer tien pagina’s lang de put in over onze beperkte rationaliteit. Hij somt een groot aantal mechanismen op van irrationaliteit, zoals het reduceren van gebeurtenissen tot hun kernelementen, onze aandacht voor details die onze bestaande overtuigingen bevestigen, en dat we denken te weten wat andere mensen denken. En dan niet te vergeten onze belangrijkste denkhandicap: optimisme. Nu lijkt mij optimisme wel handig als je in de toekomst nog iets wil ondernemen, maar dat terzijde. Hoogveld stelt dat we van onszelf denken dat we beter zijn in voorspellen dan eigenlijk echt het geval is. Voorspellingen over de toekomst waarvan de maker ook nog gelooft dat die vrijwel zeker zullen uitkomen. Zoals een goede adviseur betaamt, reikt hij na deze domper de lezer een model aan om gestructureerd te werken aan het continu verbeteren van het eigen toekomstbeeld.

De acht onderdelen van het vliegermodel voor toekomstbestendigheid

Hoogveld is gefascineerd door vliegers, een milieuvriendelijk en duurzaam object. Hij begint het hoofdstuk dan ook met een informatief verhaal over de ontwikkeling van vliegeren. Moet ik het weten om future proof te worden, nou nee. Is het leuk om te lezen, ja. Hoogveld is een omgevallen boekenkast, en in elk hoofdstuk staan wel een aantal weetjes en wat trivia. Alle geschiedenisuitstapjes vragen van de actiegerichte lezer wel enig geduld, en doorzettingsvermogen. Veel inleidingen en verhalen zijn van de categorie ‘nice to know’.

De vlieger is zijn symbool voor toekomstbestendigheid: ‘Op basis van mijn wetenschappelijke onderzoek gebruik ik die vlieger (…)  in mijn adviespraktijk als model om daarmee gericht te werken aan de toekomstbestendigheid van mensen en organisaties.’ Zijn ‘vliegermodel’ bestaat uit acht onderdelen. Als eerste zijn er de ‘Veerkrachtige Vier’, dat zijn Verrichten, Verbeteren, Vernieuwen en Veranderen. Deze vier worden ondersteund door vier faciliterende factoren: purpose, strategie, leiderschap en middelen. En daarmee hebben we ook meteen de inhoudsopgave van het boek, en de stappen die nodig zijn om future proof te worden. Is het allemaal nieuw, en zo nee, is dat nodig? Het antwoord is twee keer nee. Voor mensen die weinig boeken over strategie gelezen hebben is dit boek een boek een fraaie introductie.

Definieer in negen stappen je purpose

In deze tijd kan geen boek over het opstellen van je purpose heen, dus ook Hoogveld niet. Hij helpt de lezer zijn purpose te vinden met een aantal richtinggevende vragen, zoals wat is jouw passie, wat is jouw missie, en wat is jouw rol. Als duidelijkheid hebt over je passie, dan kan deze in negen stappen, geconcretiseerd wordende in een strategisch plan. Stappen zoals het formuleren van SMART doelen, opstellen van je propositie of het formuleren van de klantreis. Voor dat laatste is een handig schema in het boek opgenomen.

Om het plan uit te voeren zijn mensen nodig, en daarom bespreekt Hoogveld enkele motivatietheorieën. Mensen die weer aangestuurd worden door leidinggevenden. Verschillende leiderschap scholen passeren kort de revue. Om de zelfkennis van de lezer te vergroten staat er een beknopte vragenlijst in het boek waarmee de lezer vast kan stellen in hoeverre hij als werknemer of ondernemer toekomstbestendig is.

Een werk- en theorieboek dat de moeite van het lezen waard is

Hoogveld heeft een toegankelijke schrijfstijl. Tegelijk is het een degelijk opgezet boek, met alleen al 220 noten ter verantwoording van het geschrevene. En het zoekwerk wordt vergemakkelijkt door een heldere inhoudsopgave en een trefwoordenregister. De uitgever heeft er een mooi boek in een compact formaat van gemaakt. Het boek is opgezet als een werkboek, met veel lege pagina’s voor het eigen denkwerk van de lezer. Het is een werkboek en een theorieboek (over van alles) in één, aangevuld met historische weetjes. Daar zit de kracht en tegelijk ook de zwakte van het boek. Als de lezer het boek uit heeft en alle lijstjes heeft ingevuld, heeft hij nog geen kant en klaar plan. Maar misschien geldt voor dit boek dat ‘de weg de herberg is’. Het nadenken over de opgaven en daarover met collega’s overleggen, maakt het lezen van boek meer dan de moeite waard.

Rudy Kor is zelfstandig organisatieadviseur en auteur van diverse managementboeken. Tot voor kort werkte hij (als partner) bij Twynstra Gudde. Hij startte zijn werkzame leven bij Philips in Eindhoven. Als adviseur helpt hij (project)managers bij het effectiever inrichten van hun projecten. Als veel-lezer wordt hij gedreven door nieuwsgierigheid. Voor de lezer die benieuwd is wat anderen van een boek vinden, schrijft hij recensies voor Managementboek.nl

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden