Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Authentiek zelfvertrouwen - 'Gedegen onderbouwing'
18 mei 2021 | Liesbeth Tettero

Voel je je wel eens onzeker in je werk? Geen nood, je bent niet alleen. Sterker nog, onzekerheid lijkt eerder de regel dan de uitzondering te zijn, blijkt uit onderzoek. En nog geruststellender: zelfvertrouwen is te trainen.

In vele zelfhulpboeken, trainingen en coaching kun je tips krijgen om zelfvertrouwen te trainen. Maar wat werkt er nu echt? In Authentiek zelfvertrouwen geven de wetenschappers Jacqueline Brassey, Nick van Dam en Arjen van Witteloostuijn een gedegen onderbouwing én praktische oefeningen voor zelfvertrouwen-fitness.

Gemiste kansen
Maar eerst: wat is het probleem? Brassey, Van Dam en Witteloostuijn deden zelf onderzoek en verzamelden relevante onderzoeken naar het fenomeen onzekerheid. Zo noemen zij cijfers uit de UK die er niet om liegen: 62% van de mannen en 79% van de vrouwen voelt zich regelmatig onzeker. Er is dus ook een flink genderverschil. Uit eigen onderzoek bleek dat meer dan 40% van 864 respondenten zeker een paar uur per dag piekert. Wat zouden de professionals doen als ze geen last hadden van hun onzekerheid? Ze zouden uitdagingen uitgaan, vrijuit spreken, presenteren en meer feedback geven, ook aan de boven hen gestelden. Onzekerheid zorgt dus voor veel gemiste kansen.

Authentiek zelfvertrouwen
Er is dus behoefte aan meer zelfvertrouwen, of liever: aan authentiek zelfvertrouwen. Een belangrijke toevoeging volgens de auteurs, omdat het authentieke gaat over weten wat je minder sterke kanten zijn, wat je onzekerheden zijn en daar goed mee kunnen omgaan. Het boek is dus bij uitstek geen pleidooi voor technieken om stoer te doen en om je jezelf te leren overschreeuwen. Een van de belangrijkste kenmerken van authentiek zelfvertrouwen is dan ook zelfcompassie: niemand is perfect tenslotte.

Wetenschappelijke onderbouwing
Onzekerheid zorgt voor ongemak en stress. Daar mee leren omgaan is het allerbelangrijkst, daar hebben we emotionele flexibiliteit voor nodig. Vanuit drie invalshoeken onderbouwen de auteurs de oefeningen die hieraan bijdragen. De psychoanalyse verklaart de innerlijke criticus, het superego zoals Freud hem als eerste beschreef, en het imposter syndrome, het gevoel dat je ieder moment door de mand kunt vallen. Inzichten uit de neurowetenschap laten zien hoe stress werkt in ons zenuwstelsel en de hersenen: gaat het langs de cortex of is er sprake van een amygdala-kaping? De derde invalshoek is de Relational Frame Theory, die laat zien hoe gedachten zich in ons systeem kunnen nestelen en waarom het zo moeilijk is om van negatieve gedachten, ook over onszelf, af te komen.

Menukaart voor oefeningen
Het grootste deel van het boek bestaat uit oefeningen, een zelfhulptoolkit zoals de auteurs het noemen. De grootste kracht van dit boek ligt wat mij betreft in de nadrukkelijke link die zij steeds leggen tussen de oefeningen en de wetenschappelijke onderbouwing ervan. Dat levert een overzichtelijk menu op: waneer is welke oefening nuttig? Van urgente situaties (‘help, ik ga crashen'), via een ‘hobbelige rit' tot het moment waarop alles van een leien dakje gaat en je behoefte hebt aan ‘periodiek onderhoud'. De basis voor de oefeningen is gelegen in de methodiek ACT, de Acceptance and Commitment Therapy of Training. Dit is een therapeutische methodiek die eind jaren '90 is ontwikkeld en die, zoals de dubbele duiding van de 'T' al aangeeft, zijn weg gevonden heeft in bredere toepassingen in training en coaching. Bij ACT draait het om 6 praktijken die allemaal hun eigen set oefeningen hebben: zingeving en waarden, mindfulness, acceptatie, diffusie, zelf als context en toegewijd handelen.

Goed onderbouwd aan de slag
Met dit boek in handen kan iedereen zelf goed onderbouwd aan de slag met het trainen van emotionele flexibiliteit en authentiek zelfvertrouwen. Waar te beginnen? Je kunt je eigen route uitstippelen door de vragenlijst in te vullen op de website bij het boek. Je krijgt een overzicht met je score op de 6 kanten van ACT, én je draagt meteen bij aan het wetenschappelijk onderzoek van de auteurs. Ook als coach ben ik blij met het boek, doordat de gedegen onderbouwing het fundament van coaching verstevigt. Zingeving, mindfulness, het kan makkelijk zweverig overkomen. Maar als Authentiek zelfvertrouwen één ding glashelder maakt, dan is het: aan emotionele flexibiliteit is niets zweverigs!

Liesbeth Tettero is trainer en coach in het openbaar bestuur (www.publice.nl) en voor ambitieuze vrouwen (feminsterie.nl)


Authentiek zelfvertrouwen - Verbeter de wereld door jezelf beter te leren kennen!
5 februari 2021 | Sjia Cornelissen

Authentiek zelfvertrouwen van Jacqueline Brassey, Nick van Dam en Arjen van Witteloostuijn biedt door de reikwijdte en diepte van de behandelde onderwerpen een handvat om het proces van introspectie in de praktijk toe te (blijven) passen.

Herkent u dat? Geraakt worden door personen die vanuit hun persoonlijke- en/of werkervaring grenzen verleggen door barrières te (h)erkennen en ogenschijnlijk dwars tegen alle hectiek in tijd nemen voor introspectie. En vanuit een intrinsieke motivatie wetenschappelijk gaan onderzoeken wat de belemmerende factoren zijn. Om vervolgens vanuit een kleine beweging tot een grotere doorbraak (Susan Verdonschot) en inzicht te komen waarbij ze zowel zichzelf als anderen helpen door het vergroten van hun potentieel ontwikkelingsperspectief.

Dit proces heeft de auteur Jacqui Brassey helder en authentiek met een toenemend zelfvertrouwen in haar publicatie omschreven en ontrafeld. De titel van haar boek luidt niet voor niets Authentiek zelfvertrouwen en Emotionele Flexibiliteit. Oftewel zeker zijn in de onzekerheid van het aangaan van een avontuur. Brassey heeft tijd en ruimte genomen voor geven van betekenis door te reflecteren en dialoog met haarzelf en anderen aan te gaan. Wat door de meeste van ons in de waan van de dag als verstoring van de beoogde uitvoering en vooruitgang ervaren. Maar in de praktijk blijkt juist het balanceren tussen het leren (waarin rust verstoord wordt en diversiteit wordt gecreëerd) en het organiseren (waarin variatie wordt verminderd) positief uit te vallen (Derksen, 2016).

Jacqui Brassey, geboren in Nederland en werkzaam over de hele wereld - haar team is voornamelijk gebaseerd in de VS maar Brassey is wereldwijd voor McKinsey verantwoordelijk voor Learning & Development op een aantal strategische prioriteiten - verenigt en overbrugt in haar persoon als ware zowel het Rijnlandse-en het Angelsaksische model. Modellen die onder meer een andere houding en waarden ten opzichte van de rol van de overheid, een sociaal stelsel, ondernemerschap, overlegcultuur en hiërarchie weerspiegelen.

De mengeling van Rijnlandse- en Angelsaksische (organisatie-)culturen roept de vraag op hoe Brassey zich verhoudt tot een meritocratie, waarin individuen zelf verantwoordelijk voor hun lot zijn. In een meritocratie telt tenslotte alleen wat jij als individu in vergelijking tot wat andere individuen presteert. Dit roept de vraag op hoe mensen het ervaren om te verliezen in de maatschappelijke wedstrijd die meritocratie heet. Het vervangen van het ideaal van meritocratie door het bredere ideaal van de respectmaatschappij (Swierstra en Tonkens) doet mijns inziens meer recht aan de authentieke zoektocht die Brassey in intensieve uitwisseling tussen haar persoonlijke- en professionele dimensie heeft afgelegd.

In het onderzoek hebben de auteurs aan de respondenten gevraagd welk specifiek gedrag zij vanwege een gebrek aan vertrouwen vermijden. Uit de respons blijkt dat zij het vermijden om uitdagingen aan te gaan (leaning in); vrijuit te spreken (speaking up), te presteren en terugkoppeling te geven (met name aan leiders in hogere posities). Deze voorbeelden van vermijden komen in de beroepspraktijk voor in de vorm van geen leiding nemen over nieuwe projecten, de vraag om moeilijke analyses afslaan en het aangaan van een nieuwe rol of promotie uit de weg gaan.

De circulatie van kennis, inzicht en toepassing die Brassey hanteert uit zich in het delen van haar eigen ervaring, het doen van wetenschappelijk onderzoek resulterend in deze  publicatie (bestaande uit theorie en vaardigheden) inclusief het aanbieden van assessmenttools waarbij aan de deelnemers wordt gevraagd hun gegevens te delen voor verder wetenschappelijk onderzoek.

Deze learning loop is ook terug te vinden in Brassey's samenwerking met de coauteurs Nick van Dam (Universiteit van Nijenrode) en Arjen van Witteloostuijn (Vrije Universiteit). Van Dam inspireerde en stimuleerde Brassey om haar ervaring in de vorm van workshops en het schrijven van praktische papers te delen, en was een geweldige mentor en sponsor tijdens haar reis. En Van Witteloostuijn - promotor voor haar proefschrift Leadership and diversity effectiveness in a large multinational organisation - was en bleef haar mentor op het gebied van het verrichten van wetenschappelijk onderzoek en publicaties.

Van Dam beschrijft in de publicatie Authentiek Zelfvertrouwen dat veel mensen nog steeds niet openlijk willen erkennen dat het ontwikkelingsthema authentiek zelfvertrouwen een persoonlijke barrière is bij het realiseren van hun volledig potentieel. Voor wie hier en de overige behandelde onderwerpen meer over wil lezen, verwijs ik naar de literatuurlijst achter in het boek.

Het belang van Authentiek Zelfvertrouwen blijkt volgens Van Dam onder meer uit het verschil met de vorige (industriële) revolutie en de huidige revolutie, die zich uit in de mate van snelheid en volume waarin veranderingen zich voltrekken. Dit vergt van organisaties, teams en individuen een snellere aanpassing van onze competenties en vakmanschap. Terwijl niet zo lang geleden nog een opleiding in één specialisme een fundament was om een leven lang in je levensonderhoud te kunnen voorzien, zullen we in de nabije toekomst vaak meerdere opleidingen nodig zijn om een succesvolle carrière te kunnen opbouwen. Het belang van Leven Lang Ontwikkelen en het beschikken over een portfolio met een beschrijving van je leer- en werkervaring is hiermee volgens mij weer eens aangetoond.

Bovenstaande revolutie verklaart ook de opkomst van een grote diversiteit aan tools waarmee (aankomende) professionals zelf op hun huidige- en toekomstige competenties in relatie tot ontwikkelingen en kansen in de arbeidsmarkt kunnen reflecteren. Van Dam geeft dan ook aan dat deze snel veranderde externe businessomgeving en de opkomst van een geheel nieuwe generatie technologieën het mensen heeft mogelijk gemaakt om eigenaar te worden van hun loopbaan (workengagement) en te leren groeien met de snelheid van de business. Door Manon Ruijters aangeduid als professionele identiteit, vakmanschap en opgavegericht werken.

Authentiek Zelfvertrouwen biedt door de reikwijdte en diepte van de behandelde onderwerpen een handvat om het proces van introspectie in de praktijk toe te (blijven) passen. Waarbij je in Deel I leest wat authentiek zelfvertrouwen is en waarom het belangrijk is. De auteurs verenigingen voor het eerst concepten uit de Klinische Psychologie (Acceptance Commitment Therapy) met inzichten uit Affective Neuroscience. Het eerste deel wordt afgesloten met een hoofdstuk waarin jezelf jouw vaardigheden over emotionele flexibiliteit aan de hand van een online assessment kan beoordelen. In Deel II word je aan de hand van zes praktijktijken (en 32 tools) uitgenodigd om zelf actie te ondernemen. Deze praktijken gaan over zingeving (purpose)en waarden; mindfulness, acceptatie; defusie; zelf als context en toegewijd handelen. Dit tweede deel sluit af met het een hoofdstuk over praktische vaardigheden om authentiek zelfvertrouwen mee te ondersteunen en een hoofdstuk over doorgaan met je reis naar empowerment. Plus een verwijzing naar geselecteerde apps ter ondersteuning van mindfulness en emotionele flexibiliteit.

Belangrijk om te vermelden dat de opbrengsten van Authentiek Zelfvertrouwen naar Save the Children gaat.  

Afsluitend met: Verbeter de wereld door jezelf beter te leren kennen!

Sjia Cornelissen is Strategisch Adviseur I Duurzaam Leren & Ontwikkelen I Netwerken & Verbinden.


Comfortabel met ongemak
26 januari 2021 | Bert Peene

Wat heeft een professional nodig om de beste versie van zichzelf te kunnen worden? Die vraag staat centraal in Authentiek zelfvertrouwen, een bijzonder boek waarin de auteurs een onderwerp aansnijden dat nog maar weinig aandacht krijgt, terwijl het een essentiële schakel is in het intermenselijk verkeer. Wie geen zelfvertrouwen heeft, vertrouwt namelijk ook een ander niet. De zoektocht naar een passend antwoord leverde diverse prikkelende inzichten op, bijvoorbeeld dat vertrouwen in jezelf een overgave aan het onzekere vergt.

De aanleiding tot het schrijven van het boek is verre van nieuw. Over het VUCA-karakter van de snel veranderende businessomgeving en de opkomst van een nieuwe generatie technologieën is de laatste jaren immers al het nodige geschreven. Vaak worden daarbij de gevolgen voor de werkende mens in een positieve toonzetting geplaatst: je kunt eigenaar worden van je loopbaan, van je eigen ontwikkeling. Hoera! Veel minder aandacht is er voor de andere kant van deze medaille. De beslissingen die professionals moeten nemen, hebben onmiskenbaar gevolgen voor hun business performance en -impact en dat maakt ze onzeker. Daarom lopen steeds meer vooral jonge kenniswerkers tegen een burn-out aan. Dat stimuleerde de auteurs tot een zoektocht naar een antwoord op de vraag hoe desondanks professioneel potentieel op een effectieve manier ontsloten kan worden. Want dat mensen in onze snel veranderende wereld moeten blijven leren en zich ontwikkelen – en dus buiten hun comfortzone moeten treden – daarover bestaat geen enkele twijfel.

Het antwoord is op zich niet zo ingewikkeld: zorg voor voldoende emotionele fitheid. Onderzoek toont aan dat potentieel op een aantal manieren ontsloten kan worden. Een daarvan is het opbouwen van Authentiek zelfvertrouwen. Het fundament dat daarvoor gelegd moet worden, is tweeledig: je moet duidelijkheid hebben over je morele kompas – je purpose en je waarden – en je moet voldoende emotionele flexibiliteit hebben om de stressmomenten in het (professionele) leven de baas te zijn.

Aan de slag dus en dat kan met de ‘zes praktijken en aanvullende vaardigheden’ in het tweede deel van het boek. Eerst maar die ‘praktijken’: zingeving en waarden, mindfulness, acceptatie, defusie, zelf als context en toegewijd handelen. De auteurs ontlenen ze aan de ‘Acceptance and Commitment Therapy’ (ACT), een wetenschappelijk onderbouwde vorm van gedragstherapie die vanaf het eind van de jaren negentig is ontwikkeld door Steven Hayes en zijn collega’s aan de University of Nevada. Dankzij de contextuele focus is ACT ook geschikt in andere settings. In hun boek vertalen de auteurs een op ACT gebaseerde benadering naar de werkcontext van hoogopgeleide professionals. Dat levert onder meer een aantal theoretisch stevige hoofdstukken op over vragen als: wat is authentiek zelfvertrouwen, waaruit komt een gebrek aan authentiek zelfvertrouwen voort, waarom is het belangrijk en hoe verhoudt authentiek zelfvertrouwen zich tot emotionele flexibiliteit?  Het eerste deel, waarin het fundament voor de vaardigheidstraining wordt gelegd, wordt afgesloten met een assessment – voor de verandering eens een keer gratis – waarmee de lezer zijn vaardigheden voor emotionele flexibiliteit kan beoordelen. Dan volgt het uitgebreide deel ll Actie ondernemen.

Authentiek zelfvertrouwen is dus niet iets wat je hebt of niet; je kunt het leren. Je moet daartoe wel bereid zijn je onzekerheden en angsten te accepteren. Dat onderscheidt authentiek zelfvertrouwen van wat de auteurs ‘blind zelfvertrouwen’ noemen: je stopt je onzekerheden niet weg, maar bent in staat om er met het nodige zelfvertrouwen mee om te gaan. ‘Authentiek zelfvertrouwen impliceert kennis van zowel je competenties als je zwakke punten,’ schrijven ze.

De auteurs waarschuwen ervoor dat de oefeningen die zij in hun boek beschrijven, soms wat vreemd kunnen overkomen en dat kan ik eerlijk gezegd wel beamen. De speciale stemtechnieken om te defuseren bijvoorbeeld – defuseren wil zeggen dat je je gedachten scheidt van je persoon – moet je zeker niet op kantoor doen en ook de mindfulness oefeningen lenen zich niet voor een groot publiek. Maar de effecten ervan – meer emotionele flexibiliteit en een vergroot zelfvertrouwen – zijn door middel van recent wetenschappelijk onderzoek bewezen.

Daarmee komen we als vanzelf bij een van de belangrijkste kwaliteiten van het boek: het brengt wetenschappelijke inzichten vanuit de cognitieve psychologie en de affectieve neurowetenschappen op een praktische manier samen voor een publiek uit het bedrijfsleven. Dat daarbij de afstemming tussen wetenschap en praktijk – een nadrukkelijk streven van de auteurs – niet overal optimaal is, zij hun wat mij betreft vergeven. Met name de paragrafen waarin zij de oorsprong van twijfel uitleggen, vragen van de doorsnee lezer best wat doorzettingsvermogen, maar ‘onleesbaar’ wordt het betoog nooit.

Hoewel het beoogde lezerspubliek nergens met zoveel woorden genoemd wordt, lijkt het boek toch allereerst bedoeld te zijn als zelfhulpboek. De lezer wordt in het voorwerk immers meerdere keren nadrukkelijk aangemoedigd om zelf met de vaardigheden in het tweede deel aan de slag te gaan. Maar en passant  wordt ook een lijntje uitgegooid  naar al die opleidingen die tot doel hebben de ontwikkeling van leiderschap en andere, breed toepasbare beroepsvaardigheden te versterken. Deze vaardigheden, schrijven de auteurs, zouden moeten worden geïntegreerd als essentieel en verplicht onderdeel van alle curricula voor Leren & Ontwikkelen. Want door hoogwaardige emotionele vaardigheden te ontwikkelen die het opbouwen van zelfvertrouwen ondersteunen, kunnen mensen de uitdagingen van de tijd waarin zij leven, beter aan.


Jacqueline Brassey, Nick van Dam, Arjen van Witteloostuijn
Authentiek zelfvertrouwen

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden