Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
8 maart 2013 | Richard van der Lee

Faciliterend leiderschap, dienend-leiderschap, lerend leiderschap, persoonlijk leiderschap. De managementboeken zijn niet aan te slepen wanneer het gaat over leiderschap! Dit is op zich logisch gezien het belang hiervan in tijden van verandering en de transformatie van hiërarchische organisaties naar netwerkorganisaties. De vraag is of het boek 'Echte leiders dienen' van Inge Nuijten in de buitencategorie terecht komt of om in wielertermen te blijven een col is van de 3e of 4e categorie. Het boek is interessant om de achtergronden en inzichten te vernemen over het begrip dienend-leiderschap en een prima naslagwerk maar het zal zeker niet de beste plaats in de boekenkast veroveren. Een col eerste categorie is wel op zijn plaats!

'Echte leiders dienen' is op zich goed geschreven maar ook een beetje saai. Ondanks dat je duidelijk merkt dat Inge Nuijten expert is op dit gebied mis je tijdens het lezen de passie en veelal de prikkeling. De opbouw van het boek is verder prima. Na het lezen van het laatste hoofdstuk 'De misvattingen over dienend leiderschap' vraag je jezelf af of het boek hier niet mee moest beginnen, gezien de 'prikkeling' die hier vanuit gaat. Hier staan namelijk zeer herkenbare zaken in die in de praktijk ook spelen, zoals de gedachte dat 'dienend' ook wel staat voor soft. Dit laatste is een misser van jewelste die nog steeds gangbaar is binnen veel organisaties.

Kijkende naar het boek wordt dienend-leiderschap nog teveel wordt opgehangen aan functies met een leidinggevende component. Echter, soms maakt de auteur ook uitstapjes op dit gebied, wat ook blijkt uit haar onderzoek en de relatie met zelfsturende teams. Persoonlijk ben ik van mening dat dienend-leiderschap per definitie niet functiegebonden is, wat feitelijk ook aansluit op het door de auteur geschetste verhaal 'Reis naar het morgenland' van Herman Hesse dat de inspiratie was voor de één van de grote denkers op het gebied van dienend-leiderschap, namelijk Robert Greenleaf. Grote leiders zijn feitelijk dienaren en hiërarchie speelt dan geen rol. Dit sluit ook perfect aan op de aankomende vloeibarisering van organisaties, waarin hiërarchie veel minder een rol zal spelen ten opzichte van de huidige situatie. Kortom, het einde van de structuurdenkers en doeners, met als inspirator Taylor en consorten, is in zicht!

Binnen de acht, door de auteur beschreven, gedragingen die van belang zijn voor dienend leiderschap is rentmeesterschap hetgene dat nu zorgt voor veel discussie. Dit gezien het feit dat nog teveel mensen, die door hun omgeving als leiders worden betiteld vanwege de functie en zichzelf mede daardoor soms als onaantastbaar beschouwen, op dit moment vooral denken aan de korte termijn. Kortom, controle en het beschermen van eigen belang in plaats van onbaatzuchtig een bijdrage te leveren aan de behoeften van nu en de belangen van toekomstige generaties. Nu zijn overigens de leiders, die nu 'negatief' in het nieuws verschijnen, in dit opzicht ook geen goed voorbeeld en al helemaal geen dienende-leiders. Zij dragen echter wel bij aan het negatieve imago van leiderschap en de snel groeiende vertrouwensbreuk tussen klanten en organisaties, werknemers en de 'zogenaamde' leiders en burgers en politiek. In dit opzicht is voor dienende-leiders een belangrijke rol weggelegd bij het herstellen van vertrouwen, wat ook als een rode draad door het boek loopt met als belangrijkste afgeleidde het fenomeen zelfvertrouwen. Bij dit alles kan dienend-leiderschap prima worden gekoppeld aan het door Manfred Kets de Vries beschreven altruïsme in zijn boek 'Het egeleffect'.

Leesadvies: Het boek 'Echte leiders dienen' van Inge Nuijten zal geen bestseller worden maar is een prima naslagwerk voor in de boekenkast. Hierbij kan het voor de huidige generaties leiders, die nog te maken hebben met een hiërarchische rol en worstelen met de transformatie van 'hiërarchisch denken' naar 'dienen', best interessant zijn eens per zoveel tijd de acht gedragingen van een dienend-leider door te lezen. Dit om te reflecteren in relatie tot het eigen gedragen daarna te gebruiken als basis voor een transparante discussie en actie!

Oh ja! Nieuwsgierig waarom continue een streepje staat tussen dienend en leiderschap? Lees het boek!

12 februari 2013 | Louis Thörig

'Echte Leiders Dienen', geschreven door Inge Nuijten is een lezenswaardig boek over een in Nederland minder bekend thema. Nuijten promoveerde in 2009 aan de Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit op het onderwerp 'Servant-leadership: paradox or diamond in the rough'. Naast enkele ander nevenfuncties geeft Inge Nuijten momenteel vanuit Redpoint Company wetenschappelijk gefundeerd advies en training op het gebied van dienend leiderschap en prestatiepsychologie.

Leiderschap, daar is veel over te zeggen en er is dan ook veel over geschreven. Met haar boek wil Inge Nuijten een brug slaan tussen de filosofie van dienend-leiderschap, de wetenschap en de praktijk. En daar is ze mijns inziens in geslaagd. In het Nederlands zijn nog maar weinig boeken over dienend-leiderschap geschreven. Daarentegen is in de Amerikaanse managementliteratuur wel veel te vinden over dit onderwerp. De grote inspirator van dit leiderschapsthema is de Amerikaan Robert Greenleaf (1904-1990) met zijn boek 'De dienaar als leider', dat in 1970 verscheen. De inspiratie haalde Greenleaf uit zijn werk bij AT&T als specialist in leiderschapsontwikkeling en als docent aan gerenommeerde Amerikaanse universiteiten. Bovendien zag hij dat zijn land in een leiderschapscrisis verkeerde en concludeerde uiteindelijk dat de fout lag bij de ondernemingen. Leiderschap is in Greenleaf's visie geen manier van doen, maar een manier van 'zijn' met als kenmerk 'dienen'. Volgens Greenleaf ontstaat vertrouwen als een leider zeker is van zijn waarden, competenties en beoordelingsvermogen. Bekende managementdenkers als Senge, Drucker, Bennis, Blanchard, Block, Covey en Jaworski zijn door Greenleaf geïnspireerd of waren leerlingen van hem.

De rode draad in het boek 'Echte Leiders Dienen' is steeds hetzelfde: de bereidheid als leider anderen te dienen. Het boek bevat theorieën en bevindingen uit Nuijten's proefschrift en is daarnaast aangevuld met voorbeelden, praktische tips en ontwikkelingsvragen voor mensen die met dienend-leiderschap (zelf of in hun organisatie) aan de slag willen. Zij geeft in haar boek, dat bestaat uit zes hoofdstukken, ook een aantal Nederlandse voorbeelden van dienende leiders. Elk hoofdstuk bevat vragenlijstjes om de lezer uit te dagen en te testen of hij of zij eigenschappen bezit van een dienend leider.

Dienend leiderschap is geen verzameling van technieken of richtlijnen – het is geen trucje dat je even toepast. Het is beslist geen leiderschapsstijl. Een dienend leider ben je. Dienend leiderschap vergt vooral persoonlijk leiderschap en persoonlijke ontwikkeling. Acht gedragingen weerspiegelen het complexe en veelomvattende begrip dienend leiderschap volgens wetenschappelijk onderzoek het best. (1) Authenticiteit duidt op echtheid en geloofwaardigheid; (2) Bescheidenheid is een kwaliteit die aangeeft dat je in staat bent om wat van je in het leven hebt bereikt en je talenten in het juiste perspectief te plaatsen; (3) Rentmeesterschap heeft betrekking op de bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen voor het grotere geheel en voor service te gaan in plaats van voor controle en eigenbelang; (4) Verantwoordelijkheid geven wil zeggen dat de dienend-leider mensen doelen geeft waarvan het bereiken binnen hun vermogen ligt; (5) Empowerment heeft alles te maken met motivatie en is erop gericht om anderen eigenmachtig, oftewel zelfredzaam te maken. (6) Vergeving betekent dat je in staat bent om bijvoorbeeld beledigingen, ruzies en fouten te accepteren. (7) Waardering komt erop neer dat je tijd, energie en zorg besteedt aan andere mensen en compassie met hen hebt. (8) Moed is de mentale kracht om weerstand te bieden en moeilijke situaties goed te doorstaan.

Kortom een dienend leider stelt de belangen van anderen op de eerste plaats, heeft de wijsheid om te zien wat nodig is, de capaciteiten om daar iets mee te doen en de moed om daarnaar te handelen. Dienend leiders zijn in staat om ogenschijnlijke tegenstellingen te verenigen. Een dienend leider onderscheidt zich van anderen doordat zijn eerste reactie op een probleem altijd luisteren is. De dienend leider toont altijd empathie en accepteert altijd de ander, maar soms weigert hij de inzet of prestaties van die ander als goed genoeg te beschouwen. Over de verwachte prestaties en hoe mensen kunnen nagaan of ze op de goede weg zijn en het doel halen, maakt een dienend leider altijd duidelijke afspraken. Feedback over prestaties, evalueren en waarderen (belonen) zijn belangrijk.

In het laatste hoofdstuk behandelt Nuijten de misvattingen die bestaan over dienend leiderschap. Zo is dienend leiderschap niet verantwoordelijkheid afschuiven of jezelf wegcijferen of alles maar goed vinden. Het is ook niet de zoveelste leiderschapshype. Onderzoeken wijzen uit dat dienend leiderschap in zeer diverse bedrijfstakken en culturen positieve effecten heeft op prestaties van organisaties, teams en individuen. Er zijn inmiddels genoeg bedrijven die het concept succesvol toepassen. In Nederland zijn een aantal organisaties bezig met het dienend leiderschap zoals het VU Medisch Centrum, de Koninklijke Marechaussee en Akzo-Nobel.

Ten slotte, Nuijten is lid van de raad van advies van het Greenleaf Center for Servant–leadership en lid van de internationale commissie van het Greenleaf Scholar Program. Nuijten's filosofie is: Rijkdom is het verrijken van anderen. 'Echte leiders dienen' is een boek om zorgvuldig gelezen te worden en is bestemd voor leiders die écht het verschil willen maken.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden