Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
17 februari 2015 | Yousri Mandour

Jan Jonker heeft samen met ruim 30 (!) mede-auteurs een indrukwekkend denk- en werkboek over nieuwe businessmodellen (NBMs) geschreven. En laat de titel van het boek u niet op het verkeerde been zetten. Dit is niet zozeer een ‘traditioneel’ businessmodellenboek dat zich vooral richt op nieuwe verdienmodellen gebaseerd op bestaande businessconcepten.

Het concept ‘winst’ wordt in 'Nieuwe Business Modellen' niet eenzijdig vastgesteld door de bouwsteen ‘kosten’ van de bouwsteen ‘opbrengst’ af te trekken. De sociale en ecologische waarde evenals het samen werken aan waardecreatie worden daarentegen uitgebreid belicht in dit boek.

Jonker en zijn medeauteurs proberen met NBMs om nieuwe transacties, nieuwe (sociale) business, nieuwe vormen van organiseren met elkaar vorm te geven. Het is hierbij niet de ambitie om een perfect afgerond betoog te schrijven, maar juist pluriformiteit en meerstemmigheid toe te laten. De doelgroep van het boek is niet zozeer de ‘traditionele’ manager, maar de veranderdoeners in onze maatschappij, mensen die we hard nodig hebben om een transitie te maken naar een andere economie, een andere samenleving en de rol van ‘business’ daarin. Vanuit dat oogpunt is het allemaal uiteindelijk dus ook verplichte leerstof voor de traditionele manager.

Om de nieuwe economie vorm te geven waar we volgens Jonker zo’n behoefte aan hebben, zijn dus nieuwe businessmodellen nodig. Collectieve modellen, waarbij je als groep mensen samen business gaat bedrijven en samen gaat delen in de opbrengst. Hierbij hoeft niet alles groot, groter, grootst te worden. Sommige initiatieven hebben juist baat bij een kleine schaal, zoals zorgcoöperaties.

Het ontwikkelen van NBMs begint bij het besef dat het huidige economische systeem tegen zijn grenzen aanloopt. De grote uitdaging van NBMs is om waardecreatie anders vorm te geven dan in conventionele modellen. Jonker verwoordt dit heel krachtig: als producten diensten worden, en diensten markten worden, en markten gaan producten maken… dan is het tijd om de klassieke gedachte van de waardeketen nog eens heel kritisch te bekijken! Een antwoord op deze uitdaging vraagt om met meervoudige waardecreatie tegelijkertijd te werken aan samenhangende set van sociale, ecologische en economische waarden

Jonker beschrijft ook de assen waarlangs fundamentele veranderingen in onze maatschappij zich ontwikkelen. Hij noemt hierbij transities zoals die van lineaire naar circulaire productie (total cost of ownership, cradle to cradle), van verticaal naar horizontaal (peer2peer economy, sharing economy), en die van bezit naar toegang en gebruik (van lamp, huis of auto naar licht, warmte en mobiliteit).

Uiteindelijk is de kern van een businessmodel om de logica van waardecreatie te laten zien. Het centraal toegepaste model die deze logica inzichtelijk moet maken is opgebouwd uit 5 bouwstenen: (1) principes van waardecreatie (2) werken aan een ontwerp (3) de waardepropositie (4) community bouwen en onderhouden (5) kosten-batenanalyse of kosten-waardecreatievergelijking.

Het boek is opgebouwd als bibliotheek, een overzicht van concepten en denkbeelden, en als werkplaats, waarin deze denkbeelden uitgewerkt in een concreet werkboek met schema’s en checklists. Het is daarmee een leerzaam, inspirerend en gelukkig ook heel praktisch boek geworden met volop praktijkvoorbeelden. Het zet aan tot denken waarom je als individu of als groep een NBM zou kunnen opzetten, wat je persoonlijke drive is, en welke waarden met jouw NBM gerealiseerd kunnen worden. En daarmee geeft dit boek prima antwoord op de vragen: hoe pak je duurzaam ondernemen aan en hoe draag je écht bij aan meervoudige waardecreatie?

12 december 2014 | Eric van Arendonk RM

Een meer dan actueel thema; nieuwe business modellen. Indien het bestaande niet meer werkt zal er iets nieuws moeten komen. ‘Nieuwe business modellen’ van Jan Jonker gaat over… het creëren van nieuwe businessmodellen.

Het is een compleet boek dat bijna het karakter heeft van een werkboek. De auteurs nemen je mee in het hele proces. Als redelijk neutrale lezer die louter geïnteresseerd is in dergelijke processen maar (nog) niet bezig is met het creëren van een nieuw businessconcept, is het soms lastig te lezen. Zoals ik al aangaf is het boek akelig compleet. Diverse niveaus zijn aanwezig, zowel strategisch als tactisch en zelfs het operationele ontbreekt niet. Van de noodzaak tot het komen tot een nieuw model, de creatie en de implementatie. Een mooi element is zonder meer de zogenaamde wasstraat. Dit is de laatste fase waarbij het nieuwe model in al zijn stadia wordt doorgelicht. De laatste onvolkomenheden worden dan zichtbaar en kunnen gerepareerd worden. Dit begrip heb ik als een mooie metafoor ervaren. Over het boek zit een duidelijke saus van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen, een van de grootste aanjagers om te komen tot nieuwe businessmodellen.

Je kunt als lezer gedeelten overslaan, hoewel dat niet eenvoudig zal zijn want het is ook een boeiend boek geworden. Een aantal keer werd ik plezierig verrast en geïnspireerd. Zo noemt Jonker vijf strategieën, waarvan er drie bekende zijn, namelijk die van Tracy en Wiersma; Product leadership, Customer intimacy en Operational excellence. Daar voegt hij aan toe Experience (het samen met de klant een product tot stand brengen zoals bij Disneyland) en Community building (het maken of creëren van materiële en niet materiële connecties tot handige diensten of producten rond een gemeenschap, bijvoorbeeld Google maps met Google street view). Naar mijn mening een welkome aanvulling op deze waardestrategieën.

Een goed boek voor een breed publiek waarbij ik wel wil aantekenen dat het voor een beginnende marketeer wel lastig zal zijn om het te doorgronden. Maar voor de meer ervaren marketeer is het een boek dat hem zal helpen bij het opzetten van nieuwe businessmodellen of om zijn bestaande model eens tegen het licht te houden.

Samen werken aan waardecreatie
20 november 2014 | Pierre Spaninks

Met onze conventionele business modellen komen we er niet meer. We moeten toe naar nieuwe manieren van samenwerken, van waarde creëren. In Nieuwe Business Modellen vertelt Jan Jonker niet alleen waarom, maar legt hij ook uit hoe.

We leven in een tijd van maatschappelijke en economische transitie. Dat vraagt om nieuwe manieren van organiseren, stelt Jan Jonker in Nieuwe Business Modellen. Als we waarde creëren, doen we dat via transacties. Vaak kijken we daarbij alleen naar de financiële opbrengst, en nemen we veel kosten ten onrechte niet mee. We hebben behoefte aan nieuwe transactiemodellen, die naar sociale, ecologische én economische waarden kijken, en die wederkerige waardecreatie mogelijk maken. Dat noemt Jonker Nieuwe Business Modellen.

In een Nieuw Business Model werken mensen aan een samenhangende set van sociale, ecologische én economische waarden. Behalve uit geld kunnen die bestaan uit uren, energie en andere transactiemiddelen: waarden die niet een bijproduct zijn of het gevolg van goede bedoelingen maar die bewust worden georganiseerd. Kern van een Nieuw Business Model is een uitgewerkt transactiemodel op basis van principes en ontwerpregels. Veel van die Nieuwe Business Modellen - het boek bevat talrijke praktijkvoorbeelden - dragen bij aan het oplossen van maatschappelijke vragen en uitdagingen. Aan waardecreatie geven zij richting op basis van co-creatie.

Uitgangspunt is steeds een aantal mensen tussen wie een idee ontstaat en tot ontwikkeling wordt gebracht. Tussen die mensen wordt een complexe waarde georganiseerd die een collectief karakter krijgt. Mee helpen maken, investeren en realiseren betekent ook risico’s mee dragen en mee delen in de opbrengsten. Partijen vinden elkaar op basis van gezamenlijke interesses, oplossingsrichtingen en waarden. Ze werken met elkaar samen omdat ze dat willen, kunnen, en ambiëren.

Het concept klinkt logisch, en dat is het ook. Maar leg het maar eens uit, op zo'n manier dat iedereen begrijpt waar je het over hebt en er nog eens de waarde van inziet ook. Jan Jonker en het team waarmee hij Nieuwe Business Modellen heeft ontwikkeld, zijn in die opgave met vlag en wimpel geslaagd.

Het is een goed idee geweest om het boek te splitsen in twee delen (in één band). Het eerste deel heet De Bibliotheek en geeft een overzicht van de denkbeelden die de basis vormen voor het tweede deel, De Werkplaats. Daar worden de ideeën uit het eerste deel vertaald naar een handzame methodiek waar iedereen die denkt over – of al werkt aan – Nieuwe Business Modellen zijn voordeel mee kan doen.

Grafisch ontwerper Justus Bottenheft en beeldend kunstenaar Wim Bottenheft tekenden voor de even fraaie als functionele vormgeving van het boek. Die ondersteunt de waardevolle inhoud in niet geringe mate.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden