Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
7 juli 2015 | Sjors van Leeuwen

De financiële sector ligt al jaren onder vuur. Tal van schandalen leidden tot een wereldwijde financiële en economische crisis. Het roer moet om. We moeten terug naar een situatie waarin maatschappelijk verantwoord bankieren en verzekeren de norm is. Het boek ‘Briljante businessmodellen in finance’ komt dan ook op een goed moment.

De auteurs Jeroen Kemperman, Jeroen Geelhoed en Jennifer Op 't Hoog beschrijven in het boek – samen met een groot aantal coauteurs – 19 inspirerende cases van financiële dienstverleners die op hun eigen manier briljant waren, briljant zijn of briljant worden. Eerder schreven de auteurs al boeken over ‘Briljante businessmodellen’ en ‘Briljante businessmodellen in de zorg’. Dit nieuwe boek is daarvan een waardige opvolger.

De 19 cases van financiële dienstverleners met een ‘briljant businessmodel’ zijn onderverdeeld naar banken, verzekeraars en zes financiële basisbehoeften:
-Betaalverkeer om betrouwbaar onderling te kunnen handelen en ruilen;
-Retailbankieren om dagelijks geld op te nemen en betalen in de gemeenschap;
-Samen financieren om middelen te vinden om te kunnen ondernemen;
-Samen investeren om rendement te maken om morgen van te kunnen leven;
-Particuliere risico’s delen om tegenslagen te voorkomen, delen en repareren;
-Zakelijke risico’s delen om ook de grote tegenslagen te kunnen absorberen.

De auteurs hebben ervoor gekozen om per thema een case uit het verleden, heden en de toekomst te beschrijven. Zo worden bij het thema ‘betaalverkeer’ cases beschreven van De Amsterdamse Wisselbank (verleden), Visa (heden) en GCash (toekomst). Wat mij betreft een briljante zet want we kunnen niet alleen veel leren van het verleden, maar sommige cases lezen als een spannende geschiedenisles, businessroman of jongensboek. Zo werd De Amsterdams(ch)e Wisselbank al in 1609 opgericht en is het de voorloper van de centrale bank zoals we die nu kennen. Ook toen was er al fraude, alleen ging men er anders mee om. Zo werd in 1673 de frauderende boekhouder Rutger Vlieck op de Dam tegenover het pand van zijn werkgever 'De Amsterdamse Wisselbank' onthoofd. Want zo was de opvatting in die tijd: 'Mede gezien het grote belang van het goede vertrouwen, werden zondaars hard en zichtbaar gestraft'.

Zo passeren 19 interessante cases de revue. Van islamitisch bankieren door Mit Ghamr en microfinanciering door Rakyat tot de slimme handelsbank Svenska en de retailbank van de toekomst Umpqua Bank. En van de coöperatieve verzekeraars Centraal Beheer en Interpolis tot de persoonlijke bankier Google of crowdfunding via Kickstarter. De auteurs hebben zich er zeker niet gemakkelijk van af gemaakt. Wat in alle cases opvalt is de drive en inzet van de initiatiefnemers om de wereld een stukje beter, leuker en gemakkelijker te maken. De cases worden uitgebreid en volgens een vast format beschreven met onderwerpen als visie en positionering, marktsegmenten, waarde voor de klant, levering en operatie. De auteurs hebben hiervoor een eigen format en analysemodel ontwikkeld. Wellicht is het een idee om dit in de toekomst aan te laten sluiten op het breed geaccepteerde Business Model Canvas van Alexander Osterwalder.

‘Briljante businessmodellen in finance’ is 395 pagina’s dik en bestaat uit twee delen. Deel 1 bestaat uit zo’n 70 pagina’s en beschrijft het theoretisch en conceptueel kader. Aan bod komen onderwerpen als disruptieve technologie en businessmodelinnovatie, de fundamenten van een briljant businessmodel en de aanpak voor waardecreatie. Deel 2 bestaat uit circa 300 pagina’s. Daarin komen de 19 cases uitgebreid aan bod. In het laatste hoofdstuk volgen de belangrijkste lessen voor het creëren van briljante businessmodellen in finance. Welke dat zijn, verklap ik niet. Daarvoor moet u het boek zelf gaan lezen! Je hoeft het boek niet in één ruk van voor naar achter uit te lezen. Het leent zich uitstekend om er al zappend en hink-stap-springend door heen te gaan.

Wat dit boek ook duidelijk maakt, is dat organisaties met briljante businessmodellen niet het eeuwige leven hebben. Ze zijn gedurende kortere of langere tijd briljant in hun visie, uitvoering en toegevoegde waarde voor klanten, stakeholders én maatschappij. Verreweg de meeste organisaties weten die ‘briljantheid’ niet vast te houden. Men vergeet op tijd te vernieuwen, speelt te veel op zekerheid, wordt gemakzuchtig, verliest maatschappelijke relevantie of men vervalt in ‘greed is good’ gedrag.

Briljante businessmodellen in finance is een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in management, organisatie en/of financiële dienstverlening. Meer informatie vind je ook op de bijbehorende website www.wikibusinessmodels.nl.

Dit kan wél waar zijn: over briljante bankiers en verzekeraars
7 mei 2015 | Rudy van Stratum

Dit boek kun je lezen als het complement van de bestseller Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk. Misschien zijn de getoonde inzichten van Briljante businessmodellen in finance nog wel belangrijker.

Van Luyendijk begrijpen we dat bonussen met onverantwoorde risico's nog steeds troef zijn in de financiële wereld. Auteurs Kemperman, Geelhoed en Op 't Hoog laten zien hoe bankieren en verzekeren (we kunnen het ons bijna niet meer voorstellen) wel degelijk anders kan. Een gemiste kans dus dat Briljante businessmodellen in finance niet refereert aan het recente standaardwerk van Joris Luyendijk. Laat ik met de deur in huis vallen: Briljante businessmodellen in finance is een boek dat ik met heel veel plezier heb gelezen en een boek dat op een aantal punten uitzonderlijk is. Voordat ik die persoonlijk mening toelicht iets meer over het boek zelf.

Bankieren en verzekeren moet echt anders. Waarom? Omdat het hier gaat om een belangrijk maatschappelijke functie die al langere tijd niet meer goed functioneert. Er is op grote schaal een gebrek aan vertrouwen in de financiële sector en bovendien is de kans dat het nog een keer flink fout gaat fors. De auteurs maken een onderscheid in een viertal bankiersdiensten (betalen, sparen, lenen, investeren) en een tweetal verzekeringsdiensten (normale risico's verzekeren, bijzondere risico's verzekeren). Per dienst behandelt het boek drie 'briljante organisaties': eentje uit het verleden, eentje uit het heden en eentje 'uit de toekomst'. Daarom is de kern van dit boek een verzameling van achttien (zes diensten maal drie briljante voorbeelden) cases in uitzonderlijk bankieren en verzekeren.

Maar dat is niet alles. De achttien cases worden allemaal in hetzelfde 'format' besproken. Dit format heeft veel weg van het bekende 'Business Model Canvas'. Zo tekenen zich vanzelf patronen af die blijkbaar iets zeggen over succesvol bankieren. Dit boek is overigens niet geschreven door Kemperman, Geelhoed en Op 't Hoog alleen: het boek is geschreven door een crowd van auteurs. Ondanks (of dankzij?) deze veelheid van auteurs leest het boek als een thriller (nu overdrijf ik wel iets) omdat het wemelt van de praktijkvoorbeelden én omdat de schrijvers erin slagen complexe financiële principes simpel uit te leggen. Een verademing, niet alleen voor leken, zelfs voor ingewijden wat mij betreft. Dit boek slaagt er ook in met echt verfrissende cases te komen. Ver weg van huis: heeft u wel eens gehoord van MIT GHAMR of van UMPQUA Bank? Dichtbij huis: bent u bekend met de bijzondere ontstaansgeschiedenis van Centraal Beheer? Of met die van het Pensioenfonds Rotterdamse Roeiers dat in al haar eenvoud al zo'n 100 jaar functioneert als een modern 'broodfonds'?

Nu bent u natuurlijk benieuwd naar wat bankieren (en verzekeren) briljant maakt? Als ik dat lijstje succesfactoren hier ga opsommen dan doe ik geen recht aan de rijkheid van het boek. Maar om teleurstellingen te voorkomen: de succesfactoren zouden u en ik ook op een achternamiddag kunnen verzinnen. Een bankier moet een sterke visie en drive hebben (start, fase 1 in het format), moet in staat zijn dat om te zetten in een excellente bedrijfsvoering (middenstuk, fase 2) en dat vooral heel lang en consistent weten vol te houden (slotstuk, fase 3). Opvallende lessen uit dit boek zijn dat lange termijn succesvolle organisaties nooit puur op aandeelhouderswaarde of financieel rendement draaien, dat een aantal succesvolle spelers door overheden zijn opgericht en dat het bij de meeste 'briljanten' draait om idealisme, integriteit en écht vertrouwen. Juist bij financiële diensten draait alles om vertrouwen en maatschappelijk draagvlak. Maar zoals gezegd: dat vermoeden hadden we al.

De vraag die zich nu onvermijdelijk opdringt is: als dit dan de succesfactoren zijn, waarom zien we dan zo ongelooflijk veel van het tegendeel om ons heen? Dat komt door de helaas wat minder uitgewerkte fase 4: onvermijdelijk lijkt elke organisatie in deze sector ten prooi te vallen aan hebzucht, gemakzucht en onvoldoende veerkracht en zelfreiniging. Het maatschappelijk fundament waarop de organisaties hun 'ding kunnen doen' lijkt onderaan het lijstje prioriteiten te bungelen. Dan maar een kortlevende en minder briljante organisatie: zolang ik mijn zakken maar heb gevuld en diezelfde maatschappij voor de schade opdraait. En dit wist ik overigens ook niet: in 1673 werd de frauderende boekhouder Rutger Vlieck op de Dam tegenover het pand van zijn werkgever 'De Amsterdamse Wisselbank' onthoofd. 'Mede gezien het het grote belang van het goede vertrouwen, werden zondaars hard en zichtbaar gestraft'.

Dr. Rudy van Stratum is directeur van Stratum Strategie en auteur. Hij heeft een blog op www.slimmefinanciering.nl

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden