Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Wij wijzen u graag op het volgende
Door drukte zijn de levertijden van PostNL aangepast en kan uw pakket vertraging oplopen. Door de Brexit kan de levering van Engelse boeken vertraging oplopen.
Praktijkgids voor breinleiderschap
11 december 2019 | Bert Peene

Leren in organisaties verandert. Het is bijvoorbeeld niet langer het exclusieve domein van opleidingsfunctionarissen op de afdeling HRM of P&O. Ook leidinggevenden hebben tegenwoordig een belangrijke verantwoordelijkheid als het om het leren van medewerkers gaat.

Steeds meer zelfs. Dan is het niet zozeer handig maar vooral noodzakelijk dat zij weten hoe leren in zijn werk gaat. Daarvoor schreef Ria van Dinteren enkele jaren geleden al eens het boek Breinleiderschap (‘Verbeter je leiderschap met kennis uit de neuropsychologie’). Nu presenteert zij dezelfde kennis, maar dan geactualiseerd en vermeerderd, in een nieuwe uitgave: Breinopeners (‘Breinkennis voor leren en ontwikkelen in organisaties’).

Wie Breinleiderschap heeft gelezen, komt inhoudelijk niet echt veel nieuws tegen. Het belangrijkste verschil tussen beide boeken zit ‘m in de mate van conceptualisering. Waar Van Dinteren in Breinleiderschap veiligheid en verbinding nog onder de noemer ‘wetenschappelijke bevindingen van enkele neurowetenschappers’ brengt,  presenteert zij ze nu in wat je best een model zou kunnen noemen: dat van de breinprincipes. Als het om leren gaat, kun je alle kennis over het brein samenvatten in vijf breinprincipes, schrijft ze: veiligheid, voeding, emotie, verbinding, verwerking en transfer. En die hangen nauw met elkaar samen. Daarnaast is Breinopeners didactischer van opzet en dat heeft de praktische bruikbaarheid aanzienlijk vergroot.

Die breinprincipes bepalen ook de opbouw van het boek; voor ieder principe heeft Van Dinteren een hoofdstuk gereserveerd. Daarin verweeft zij theorie en praktijk op een uiterst functionele manier met elkaar. Die theorie komt, zoals gezegd, grotendeels neer op wat zij eerder al in ‘Breinleiderschap’ presenteerde. Ze vertelt bijvoorbeeld over de werking van het oerbrein en Carol Dwecks Fixed en de Growth Mindset; over hoe je spiegelneuronen bewust kunt inzetten, de verschillende soorten geheugen en wat emoties voor ons brein (en daarmee voor ons leervermogen) kunnen betekenen.

Nieuw is de verbinding met het thema leren en ontwikkelen in organisaties. Toegegeven, ook Breinleiderschap beloofde al leidinggevenden te leren hoe zij het leren van hun medewerkers konden sturen, maar Van Dinteren heeft daarover intussen meer te melden. Zo introduceert zij in haar nieuwste boek in het hoofdstuk over veiligheid het SCARF-model van David Rock. Rock is de oprichter van het NeuroLeadership Institute en geldt als een invloedrijk wetenschapper waar het de werking van onze hersenen betreft. Hij onderscheidt vijf basiszekerheden voor het brein die te maken hebben met veiligheid en die direct gerelateerd zijn aan de manier waarop ons brein werkt: zoeken naar zo veel mogelijk beloning, weg van iedere vorm van bedreiging. Ze worden verwoord in het SCARF-model, waarbij iedere letter staat voor een van die basiszekerheden of overtuigingen: Status, Certainty, Autonomy, Relatedness en Fairness. Ieder mens heeft een bepaalde gevoeligheid bij een van die overtuigingen. Effectief leidinggeven betekent dus allereerst op zoek gaan naar de gevoeligheden van je medewerkers en vervolgens daarmee zo goed mogelijk rekening houden. Voor wie dit vooralsnog te abstract is: Van Dinteren heeft een dubbele pagina gereserveerd voor een overzichtelijk schema dat in één oogopslag duidelijk maakt wat per overtuiging de belangrijkste bedreigingen en beloningen zijn. Verder maakt zij dankbaar gebruik van de inzichten van onder andere Margriet Sitskoorn (over de plasticiteit van ons brein), Robert Cialdini (over onze primaire reacties op situaties), de leerprincipes van Renate en Geoffrey Caine en, zoals gezegd, Carol Dweck (over de Fixed & Growth Mindset).

Breinopeners heeft dus een stevig wetenschappelijk fundament. Desondanks verliest Van Dinteren de vraag wat-kan-ik-als-leidinggevende-hiermee-in-de-dagelijkse-praktijk nooit uit het oog. Theorie wordt afgewisseld met talloze voorbeelden en tips. Ieder hoofdstuk sluit af met een korte samenvatting van wat vooraf ging en onderwerpen die lastig zijn maar wel heel nuttig om meer van te weten, worden in kaderteksten kort toegelicht. Ze zorgen er met elkaar voor dat Breinopeners gerust een handige praktijkgids voor breinleiderschap genoemd mag worden.

Breinopeners - 'Waardevolle informatie voor trainers en managers'
10 december 2019 | Thomas Cech

Het nieuwe boek Breinopeners van Ria van Dinteren biedt een interessante visie op bestaande cognitieve neurowetenschappelijke kennis, toegepast op leerinterventies en leren.

Breinopeners van Ria van Dinteren geeft managers waardevolle informatie om toekomstige trainingen scherper in te zetten en trainingsbureaus uit te dagen. Voor trainers staan er veel praktische tips in. Het is de ‘leesinvestering' meer dan waard.

De auteur heeft zichzelf alle populaire neurowetenschappelijke boeken eigengemaakt en die toegepast in haar praktijk als trainer. Dat resulteert in een boek waarin uiteengezet wordt hoe men op de juiste manier leerinterventies in kan zetten en hoe ze verder te optimaliseren. Dat maakt het boek waardevol, want er wordt jaarlijks veel geld gespendeerd aan trainingen, scholingen en andere leerinterventies, dus verbetering daarin is direct goed voor de business.

In acht hoofdstukken zet Van Dinteren haar (herziene) visie uiteen. Zij gebruikt daarvoor vijf breinprincipes: Veiligheid (het oerbrein in rust), Voeding (het brein heeft uitdaging, zuurstof, beweging, een positieve mindset, rust en slaap nodig om optimaal te leren), Emotie (Emoties zorgen voor beter onthouden), Verbinding (Samenwerken met andere en zoveel mogelijk zintuigen activeren bij het leren) en Verwerking en Transfer (rust, tijd, ruimte, aandacht en focus zijn noodzakelijk om te leren). Haar punt hierbij is dat de kans aanzienlijk toeneemt dat leerinterventies slagen als we naar deze basisprincipes kijken. De vijf basisprincipes zijn goed gevonden en relevant, maar ik vind ze niet allemaal even overtuigend onderbouwd. Graag zou ik meer neurowetenschappelijk onderzoek zien naar deze onderwerpen met ‘leren' als uitgangspunt.

Het eerste hoofdstuk biedt basiskennis van het brein en is aangevuld met interessante video-ondersteuning, erg leuk! Helaas kom ik die video-ondersteuning naast hoofdstuk twee in het boek niet meer tegen. Hoofdstuk twee staat stil bij het brein en leren, waarbij onder andere de growth en fixed mindset wordt beschreven. Een waardevolle theorie met ‘leren' in het achterhoofd. De volgende vijf hoofdstukken behandelen per hoofdstuk één van de vijf basisprincipes. Daarin komen bekende denkers aan bod. Denk aan: Cialdini, Sitskoorn, Lamme, Dijksterhuis, Gladwell, Csikszentmihalyi en uiteraard Swaab.

Vanuit deze theoretische kaders kijkt Van Dinteren naar ‘leren'. Ze geeft waardevolle en praktische inzichten waar iedere manager en trainer direct iets mee kan. Tegelijkertijd voelt het voor mij soms wat gezocht. De ene theorie is duidelijk beter toepasbaar op leerinterventies dan de andere, want een aantal ervan is van oorsprong niet ontwikkeld om leren te verbeteren.

Het laatste hoofdstuk behandelt een soort case, waarbij de auteur laat zien hoe het toepassen van breinkennis in de praktijk van leerinterventies zou werken. En dat overtuigt.

Breinopeners is een geslaagd boek door zijn interessante toepassing van neurokennis op het vakgebied van leren- en trainingen. Wanneer je al veel neurowetenschappelijke boeken hebt gelezen kom je geen nieuwe theorieën tegen en is het puur de toepassing op leren die interessant is.

Daarnaast zou een hoofdstuk of paragraaf over ‘wilskracht' niet misstaan in de context van leren. De afgelopen jaren zijn daar een paar interessante boeken over verschenen.

Breinopeners is prettig en toegankelijk vormgegeven, en zeer leesbaar. Elk hoofdstuk start met een visuele uiteenzetting van wat aan bod komt in dat hoofdstuk en sluit af met een conclusie.

Ik denk dat menig manager en trainer met dit boek waardevolle informatie in handen heeft. Mocht je als manager een leerinterventie overwegen dan kun je middels dit boek je trainingsbureau helemaal op scherp zetten en de effectiviteit van een training of dergelijke aanzienlijk verhogen.

Als trainer kun je met de grote hoeveelheid praktische tips en aangestipte literatuur je trainingen veel effectiever maken. Ik kijk uit naar Van Dinterens volgende boek over dit onderwerp.

Thomas Cech is expert in het verhogen van resultaat en trainer bij www.salesimprovementgroup.com

Breinopeners - Inzichten en praktische tips om hersenen te laten leren
5 november 2019 | Liesbeth Tettero

Onze hersenen zijn een grote remmende kracht bij het leren! In Breinopeners legt hersendeskundige Ria van Dinteren uit hoe dat komt, en gelukkig ook wat je kunt doen om je hersenen wél in de leerstand te krijgen.

Onze hersenen zijn efficiënt, of gemakzuchtig, het is maar hoe je het bekijkt. Als je eenmaal iets geleerd hebt, dan zijn de verbindingen in je hersenen die je daarbij hebt aangelegd, niet zo één twee drie te veranderen. Je kunt mensen natuurlijk op cursus en naar trainingen sturen, maar als je het daarbij laat, zal het leerrendement mager zijn. Leren is doen, herhalen, nieuwe hersenverbindingen aanleggen. En niet alleen in een klaslokaal of een zaaltje in een hotel, maar vooral ook op de werkvloer. Dat betekent dat dit boek niet alleen bedoeld is voor trainers, maar ook voor leidinggevenden, HR-adviseurs en andere voor de ontwikkeling belangrijke mensen op de werkvloer.

Mindset
Van Dinteren neemt je stap voor stap mee in de werking van ons brein en de invloed die je kunt uitoefenen op het leervermogen ervan. Om te beginnen is de mindset belangrijk: wat is jouw diepste overtuiging over jouw leervermogen? De theorie van psycholoog Carol Dweck over de fixed mindset (zo ben ik nu eenmaal) en de growth mindset (er valt altijd wat te leren) loopt als een rode draad door het boek. Een inkoppertje is natuurlijk dat een growth mindset een belangrijke voorwaarde is om te kunnen leren, zowel op individueel als op organisatieniveau. Deze mindset is te stimuleren met de vele tips uit dit boek, door bijvoorbeeld op groei gerichte feedback te geven.

Voorwaarden voor het brein
Om het brein in de leerstand te krijgen, zijn vijf voorwaarden belangrijk. De eerste voorwaarde: het brein moet zich veilig voelen. Dat betekent dat de diepere en oudere delen van onze hersenen gerustgesteld moeten worden. Ons reptielenbrein is nog altijd zeer belangrijk, hoe weldenkend en rationeel wij ook menen te zijn. En emoties overrulen alles, dus die kunnen ook flink in de weg zitten. De tweede voorwaarde is goede voeding, zowel wat je eet en drinkt, maar ook uitdaging, beweging en voldoende slaap. Nummer drie, dat is de koppeling met emoties. Wat je koppelt aan emoties, onthoud je beter. Wat ook betekent dat plezier belangrijk is tijdens het leren! De vierde voorwaarde is verbinding. Met andere mensen, maar ook door zo veel mogelijk zintuigen in te schakelen. Een mooi pleidooi voor meer creativiteit in opleidingsland! De laatste voorwaarde is een goede transfer: is er tijd en ruimte om te oefenen en je te blijven ontwikkelen? ‘Jij bent zeker naar een training geweest' is een enorme domper voor het leerrendement...

Aan de slag met de tips!
Breinopeners barst van de tips, meteen toe te passen tijdens je training en in je organisatie. Veel ervan zijn op zijn zachtst gezegd verrassend. Dat het helpt om spiegelneuronen in te schakelen, en hoe je dat doet. Dat oudere werknemers meer dan jongeren gevoelig zijn voor de manier waarop een opdracht wordt gegeven: een lach helpt! Dat een les in karaokevorm zeer effectief is, of je nu kunt zingen of niet. Dat samen gebak eten ook het leren bevordert. En dat mannen allemaal een tikkie hardhorend zijn, dus dat je ze expliciet moet aanspreken als je hun aandacht wilt :). Zelf ga ik bedenken hoe ik bijvoorbeeld deelnemers bij mijn volgende training eens in subgroepjes een songfestival ga laten doen. Vinden hun hersenen fijn!

Liesbeth Tettero is trainer en coach in het openbaar bestuur (www.publice.nl)

21 november 2012 | Amber Zwartbol

Leren is haar hobby. Hiermee start Ria van Dinteren haar meest recente boek 'Brein in training'. Waar ze echter nog meer plezier aan beleeft, is om andere mensen te laten leren. Met haar tips kun je meteen aan het werk om effectievere en meer efficiënte trainingen te ontwikkelen en geven.

Met 25 jaar ervaring als trainer en manager heeft Ria van Dinteren al veel mensen laten leren. Zelfs de meest weerbarstige deelnemers kreeg ze mee in haar plezier om te leren. Wanneer je haar echter zou vragen hoe ze dat dan doet (want juist dat willen wij als trainers en coaches heel graag weten!), is het antwoord haast teleurstellend: 'Kennelijk raak ik iets bij mensen wat motiveert tot leren.'

Neurowetenschap
Sinds een aantal jaar past Van Dinteren de kennis die zij opdoet vanuit de neurowetenschap toe in haar trainingen. Deze breinkennis', 'zoals ze dit zelf noemt, onderbouwt de keuzes die ze als trainer maakt. Zowel richting de opdrachtgevers als de deelnemers aan de training.

In het boek 'Brein in training' gaat de auteur dieper in op hoe je als trainer de belangrijkste breinkennis uit de neurowetenschap toepast in de praktijk. Wetenschappelijke kennis is de basis, maar de toepassingen voor de trainers krijgen de meeste aandacht.

Enige kennis
'Brein in training' is geschreven voor trainers die al enige kennis hebben over leren en die al weten wat je globaal moet doen als je een training geeft. De tips die Van Dinteren aanreikt, hebben als doel een betere, effectievere en meer efficiënte training te ontwikkelen en geven.

Het boek bestaat uit acht hoofdstukken, een verklarende woordenlijst en verwijzingen naar diverse literatuur. Elke hoofdstuk begin met een aantal vragen, waardoor je als lezer alvast wordt voorbereid op het komende hoofdstuk en eindigt met een samenvatting. Daarnaast wordt er veel gebruikgemaakt van kleuren, afbeeldingen, quotes en tips. Dit leest erg prettig!

Vijf breinprincipes
De vijf belangrijkste breinthema's die uit de neurowetenschap naar voren komen zijn:
1 veiligheid
2 voeding en emotie
3 zintuigen en verbinding
4 focus en onthouden
5 spiegelen en denkvoorkeuren

Van Dinteren heeft hier vijf breinprincipes van afgeleid, die je kunt gebruiken in de voorbereidende fase en tijdens de training:
1 veiligheid
2 voeding
3 emotie
4 verbinding
5 verwerking

Van elk breinprincipe bespreekt de auteur de wetenschappelijke basis en de praktische toepasbaarheid voor een training of de voorbereiding hiervan. Aan de hand van mooie illustraties, pakkende kadertjes met tips of voorbeelden en wat tabellen word je als lezer meegenomen in het enthousiasme van de auteur.

Teach what preach
Leuk detail is dat de auteur doet wat ze zegt: achterin het boek zitten twaalf geplastificeerde kaarten van circa 10x15cm waarop elk breinthema kort wordt samengevat. Met deze kaarten kun je in een handomdraai zien of je training goed in elkaar zit en wat eventueel nog om een aanpassing vraagt. Het leuke aan deze kaarten is dat ze een perfecte visualisatie zijn van de vijf genoemde breinprincipes.

Zo doet ze het!
In de inleiding vertelde Ria van Dinteren dat ze geen idee heeft waarom ze mensen weet te motiveren tot leren. Ze zegt er zelf over dat ze 'kennelijk iets raakt bij mensen wat hen motiveert tot leren.' Wellicht kan ik na dit boek antwoord geven op de vraag 'hoe doet ze het toch?' Haar enthousiasme is aanstekelijk, haar boek een genot om te lezen en doorheen te bladeren.

Naast de interessante inhoud van het boek, de vele verwijzingen naar literatuur, websites en onderzoeken, een verklarende woordenlijst en losse kaarten als bijlage, is het vooral Van Dinterens enthousiasme dat me raakt en haar down-to-earth aanpak. Wetenschappelijke kennis is de basis van 'Brein in training', het is echter geschreven voor de praktijk met handvatten om de gegeven informatie ook direct toe te passen.

Boek uit? Handen uit de mouwen en aan de slag!

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden