Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
1 oktober 2014 | Jont Groenendaal

Of het nu gaat om kennis, competenties of pure mankracht, een belangrijk deel van het werk van een adviseur bestaat uit aanvullen waar het bij de opdrachtgever op dat moment aan schort. Je brengt rust en overzicht in rumoerige tijden, je structureert de gedachten en activiteiten van een zwaar belaste manager of je brengt frisse ideeën en oplossingsrichtingen in een organisatie die vast zit ‘in the box’. In dergelijke situaties moeten woorden en toon zorgvuldig worden gekozen om een positieve invloed uit te oefenen.

Hoe pak je zoiets tactisch aan? De gevoelige snaar is snel geraakt wanneer het gaat om verandering, nieuwe ideeën of manieren van werken. Zeker als je als adviseur net komt kijken binnen een organisatie. Een praktisch instrument om snel het ‘effectief’ gedrag te kunnen kiezen in een interactie waarmee secuur moet worden omgesprongen, komt dan goed van pas. De flaptekst van ‘Beïnvloed anderen begin bij jezelf’ sprak mij dan ook aan: ‘Dit boek laat zien hoe je bewust kunt kiezen voor het meest effectieve gedrag, zodat je jouw doelen beter bereikt.’

Het model dat de auteur gebruikt om zijn belofte waar te maken is de Roos van Leary. De visuele weergave van de theorie van Leary heeft (zij het in zeer abstracte stijl) iets weg van het bovenaanzicht vaan een roos. Kort gezegd berust het model op het idee dat gedrag gedrag oproept (actie is reactie). Om precies te zijn: dominant gedrag roept onderworpen gedrag op en andersom. Een ‘ik tegen jou’ houding roept ander ‘tegen-gedrag’ op, terwijl een ‘wij samen’ houding ander ‘wij-gedrag’ oproept. De truc is om de Roos van Leary te gebruiken om interactie te deblokkeren wanneer mensen te ver doorschieten in een bepaald gedragstype. In zo’n geval is het aan jou om een houding aan te nemen op de zelfde ‘hoogte’ als de ander (dominant of onderwerpend), maar op het tegenovergestelde inter-persoonlijke niveau (tegen of wij). De reactie die jouw gedragskeuze oproept bij de ander, trekt hem of haar dan uit het gedrag waar hij of zij in doorgeslagen is. Het volgende voorbeeld illustreert hoe dat in zijn werk gaat.

Samen met een collega analyseerde ik onlangs een casus waarin het topmanagement van een grote Nederlandse gemeente besloot dat het middenmanagement op zeer korte termijn 16 uur per persoon vrij moest maken om bij te dragen aan een bepaald high priority project. Aangezien de toon van de communicatie hieromtrent vrijwel identiek was aan de toon van deze alinea, kunnen we spreken van een mooi staaltje dominant-tegen gedrag.

De reactie hierop was weerstand in de onderworpen-tegen variant: ‘die tijd hebben we niet, jullie komen hier te laat mee, we komen niet’. Dit was een probleem, want de bijdrage van het middenmanagement was wel echt hard nodig in dit specifieke geval.

De Roos van Leary bood ons een handige structuur aan de hand waarvan we dit probleem konden analyseren en oplossen. De eerste stap die het topmanagement zou moeten maken is het aannemen van een houding op dezelfde hoogte en het tegenovergestelde inter-persoonlijke niveau. Bijvoorbeeld: ‘wij bieden onze excuses aan voor de manier waarop wij het middenmanagement zonder gedegen overleg voor 16 uur hebben ingeroosterd op dit project (onderworpen gedrag). We willen benadrukken dat een goede samenwerking met het middenmanagement van essentieel belang is voor ons project. Graag horen wij van u wat voor mogelijkheden u ziet om uw betrokkenheid met de beperkte tijd die u heeft, toch te kunnen organiseren’ (wij-gedrag).

Zo’n actie zou een dominant-wij reactie op moeten roepen. Het middenmanagement kan met een voorstel komen en het gesprek is weer op de rails. Uit dit voorbeeld blijkt dat de Roos van Leary niet alleen goede handvatten biedt in de face to face interactie, maar ook als diagnose-instrument kan worden ingezet in de organisatorische communicatie.

Beïnvloed anderen begin bij jezelf is er zeker in geslaagd om mij de praktische handvatten te geven die ik zocht. Het helpt me het juiste gedrag te kiezen in situaties die vragen om bewuste en zorgvuldige interactie. Het biedt naast een handzaam model ook oefeningen die de lezer in zijn of haar dagelijkse praktijk kan uitvoeren, om de Roos echt in de vingers te krijgen. Oefening is wel van essentieel belang om goed met het model te kunnen werken. Omdat ik naast het lezen van dit boek ook een tweedaagse training over de Roos van Leary heb gevolgd, vind ik het lastig om te beoordelen hoe handzaam het boek op zichzelf is. Ik neig ernaar te denken dat alleen lezen niet voldoende is. Lees het boek, maar vooral: probeer het uit!

29 mei 2008 | Peter Vermeulen

Communicatie kan in allerlei situaties plaatsvinden. Privé, op het werk, of tijdens een vergadering. U zendt en ontvangt de hele dag door boodschappen; hierdoor brengt u van alles teweeg bij uw gesprekspartners en uzelf. 'Beïnvloed anderen, begin bij jezelf' van Bert van Dijk helpt u door middel van het interactiemodel van de Roos van Leary inzicht te krijgen in communicatieprocessen.

Trainer, coach en bedrijfsadviseur Bert van Dijk is door zijn eigen ervaring enthousiast over de Roos van Leary. Het interactiemodel kan een effectief middel zijn en mensen handvatten geven om beter te kunnen functioneren. 'Beïnvloed anderen, begin bij jezelf' is grotendeels gebaseerd op 'Interpersonal Diagnosis of Personality' van Timothy Leary. 'Door bewust te kiezen voor bepaald gedrag en te weten welk effect uw gedrag op anderen kan hebben, kunt u leren uw doelen te bereiken.' Psycholoog Timothy Leary liet zich inspireren door een windroos bij het uitwerken van zijn onderzoeksgegevens tot een model in de jaren vijftig. Vandaar 'de Roos van Leary'.

Bert van Dijk start 'Beïnvloed anderen, begin bij jezelf' met een gedegen uitleg te geven over het interactiemodel de Roos van Leary. Dit doet Van Dijk door middel van eenvoudige maar doeltreffende korte voorbeelden en opdrachten. Hierdoor worden de eerste vier vakken binnen de cirkel van het model direct duidelijk. Vervolgens maakt Bert van Dijk een verdiepingsslag door het model uit te breiden naar acht segmenten van de Roos. Ieder segment bestaat vervolgens weer uit vier niveaus. Vanuit het witte centrum van het segment, die het natuurlijke gedrag vertegenwoordigt, naar het groene effectief of doelbewust gekozen gedrag. Om vervolgens over te gaan tot de rode buitenrand die niet bewust gekozen en/of rigide gedrag vertegenwoordigt.

Door voor acht personages te kiezen die elk het gedrag van een segment vertonen, weet Bert van Dijk het voor de lezer enigszins duidelijk te houden. Deze groep van acht mensen werkt dagelijks samen en maakt situaties mee die telkens door een andere persoon beschreven worden. Iedere persoon reageert vanuit 'zijn' vak van de Roos. Hierdoor ziet u de mogelijke effecten van het gedrag dat bij het vak hoort.

Twee van de karakters zijn onder andere teamleider Agnes en Hans, de senior vormgever. Agnes heeft als belangrijkste eigenschap dat zij snel en makkelijk de leiding neemt. Zij lost vlot en vaardig lastige klussen op, maar kan slecht omgaan met mensen die niet snel kunnen beslissen. Hans echter heeft een dominante persoonlijkheid en is niet gauw van zijn stuk te brengen. Hij imponeert door zijn indirecte stijl en zijn grote vakkennis. Maar in het team blijkt hij de zwakke schakel. Hij kan het niet verkroppen dat Agnes de eindverantwoordelijkheid heeft en de beslissingen neemt. Hierdoor gaat hij regelmatig de machtsstrijd aan. Door deze acht uit het leven gegrepen personages is het enigszins mogelijk om de uitleg van de Roos van Leary te begrijpen.

In het tweede deel beschrijft Bert van Dijk stap voor stap het effectieve gedrag van de acht hoofdpersonen uit het vorige hoofdstuk. Door de realistische personages, hun vergaderervaringen als team en het los bijgeleverde kleurenmodel van de Roos van Leary, wordt het mogelijk om het interactiemodel te begrijpen. Nu duidelijk is welke mogelijkheden er bestaan en wat de acht segmenten teweegbrengen bij een ander, geeft Bert van Dijk uitleg om zelf te gaan werken met de Roos van Leary, maar ook om omgekeerd te handelen. Dit gebeurt aan de hand van veel praktijkvoorbeelden en opdrachten.

Doordat het vol opdrachten staat, is 'Beïnvloed anderen, begin bij jezelf' een moeilijk leesbaar boekje. Zoals Bert van Dijk zelf aangeeft, zit het in de kracht van de herhaling: 'De beschreven strategieën werken in bijna alle gevallen, maar niet zo snel als is weergegeven.' Door dit cursusboek vaker te lezen en vooral toe te passen met de Roos in de hand, wordt het voor u mogelijk om anderen te beïnvloeden tijdens uw communicatie.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden