Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Longread - Magic Makers
27 november 2015 | Lieke Hoogerwerf

Een verfrissend en tegelijk uiterst vakkundig betoog over strategische samenwerking. Daniël Wolfs is in Magic makers glashelder over ‘wat verbindt’ en wat verbondenheid inhoudt.

Mensen die deze verbondenheid in het midden zetten kunnen ‘belachelijk’ goede resultaten boeken. Zo’n succes is een welhaast magische beleving, maar wel degelijk maakbaar. Kortom, elke samenwerkingspartner kan een ‘magic maker’ zijn.

Voor wie de lat hoog legt

Geheel volgens de regelen der redenaarskunst start Wolfs zijn betoog met een intrigerende vertelling. Het relaas over een zeer geslaagde wervingscampagne voor Serious Request met een opbrengst van € 175.000 voor het Rode Kruis, spreekt beslist tot de verbeelding. Magic makers verleidt de lezer dan ook om de lat hoog te leggen. Wie graag initiatieven neemt, wie samen met anderen oprecht verschil wil maken, wie een onomkeerbare beweging op gang wil brengen, zal zich beslist door het boek aangesproken voelen. Van projectleider tot CEO, van wijkmanager tot minister.

Geleerde lessen

Het boek presenteert 5 lessen over samenwerking. De auteur doet zichzelf te kort door te spreken over ‘lessen’. Eerder is sprake van een volledig uitgewerkte ‘praktijktheorie’: een samenhangende set van werkbare principes en aanwijzingen. Een praktijktheorie die voortkomt uit de adviespraktijk van de auteur en uit interviews met ‘magic makers’. Het resultaat mag er zijn. In 5 hoofdstukken krijgt de lezer een aanschouwelijke rondgang langs de do’s en don’ts van samenwerking: de strategie maar ook de cultuur van samenwerking, het daadwerkelijke proces van samen veranderen, het belang van ieders eerlijke en menselijke verhaal in dit proces en niet in de laatste plaats de rol het individu in het dragen van de samenwerking. Elk hoofdstuk biedt heldere en eenvoudige aanwijzingen wat de valkuilen zijn en wat te doen om ze op te lossen.

Uniek: middelpuntzoekende strategie

Het kernconcept in Wolfs’ betoog is de ‘middelpuntzoekende strategie’. Een werkwijze waarin alle betrokkenen nadrukkelijk en expliciet centraal stellen wat verbindt. Praktisch houdt dit in dat alle betrokkenen continu, bij alles wat zich voordoet, telkens dit ‘midden’ weer op zoeken als gemeenschappelijk vertrekpunt.

Wat staat in het midden? Uiteraard gaat het om het initiatief waar partijen zich samen sterk voor willen maken. In de loop van het boek krijgt de lezer diverse voorbeelden aangereikt. Zoals ‘passende zorg voor elke patiënt’, ‘reductie van voedselverspilling’ en ‘veilige fietsroutes in de stad’. Maar het benoemen van het initiatief is niet genoeg. Essentieel is, zo stelt Wolfs, dat partijen hieraan verbinden dat ze SAMEN willen VERANDEREN om daadwerkelijk resultaten te boeken.

Met dit pleidooi slaat de auteur wat mij betreft de spijker op de kop. Het eerste wat sneuvelt bij een doorgaans enthousiast begonnen samenwerking, is de toewijding aan het samen veranderen. Sterker nog, het oprecht en onbevangen doorleven en verinnerlijken van dit ‘veranderend verbond’ is iets wat zelden gebeurt. Waarmee de samenwerking al direct bij aanvang wegbeweegt van waar het in de kern om draait.

Herkenbare valkuilen

Daarmee is meteen de eerste valkuil benoemd: het onderschatten van samenwerking. Wolfs benoemt in totaal 9 valkuilen. Ieder met enige werkervaring kan deze valkuilen herkennen en kent ook de taaiheid en het verlammende effect ervan. Hoe verwachtingen impliciet blijven. Hoe we de eigen belangen centraal stellen en daarmee onze wereld niet groter maken dan wat we zelf kunnen overzien. Hoe vele plannen worden geschreven, en daardoor zo weinig nog echt gebeurt. Hoe we onze twijfels bezweren door het vertellen van een ideaalverhaal, en daarmee niet zien wat het succes in de weg staat.

De valkuilen weerspiegelen, dat het voor mensen knap lastig kan zijn om zichzelf in het spel te brengen. Echt een verbinding aangaan, je daarin laten zien, je grenzen durven verleggen, de ontmoeting aangaan, dat wat eerder houvast gaf weer los durven laten, onder ogen willen zien wat aandacht vraagt, telkens opnieuw op verhaal komen, en altijd verantwoordelijkheid nemen voor je eigen aandeel aan de situatie. Hoewel niet met zoveel woorden, lijkt Wolfs te zeggen dat dit menselijkerwijs zodanig lastig is, dat de valkuilen niet te vermijden zijn.

Magisch gedrag

Het goede nieuws is, aldus Wolfs, dat de valkuilen oplosbaar zijn. Een samenwerking kan enorm in de knoop raken, en dat zal onherroepelijk gebeuren, maar er is iets aan te doen. Het begint zoals gezegd met de middelpuntzoekende strategie en het centraal stellen van samen veranderen. De auteur spreekt hier zelfs van het ‘ontvlammen van het vuur van de samenwerking’. Met deze strategie op zak kan de magic maker vervolgens op pad. Het boek geeft vele suggesties voor het eigen gedrag van de magic maker. Met name gaat het om het ontwikkelen van bepaalde denkgewoontes, zoals eco-bewustzijn, en ‘out-of-the-book-denken’.

Ook is er veel aandacht voor communicatief gedrag, zoals actief in contact treden met anderen, het uiten van twijfels en het luisteren om te begrijpen. Niet in de laatste plaats vind je als magic maker in het slothoofdstuk aanwijzingen om de eigen bijdrage te maximaliseren. Een echte magic maker zorgt dat hij of zij continu in vorm is, letterlijk ‘er staat’, door zich continu te trainen in het SAMEN-zijn: Stoer, Authentiek, Mindful, Eerlijk en Nederig.

Methodische suggesties

Anderszijds geeft het boek subtiele methodische aanwijzingen, hoe valkuilen te vermijden en hoe in te grijpen als de samenwerking vastloopt. Zoals de suggestie om - wanneer zaken in de knoop raken - eerst goed te onderzoeken welke van de (6) mogelijke situaties aan de orde lijkt te zijn. Zijn we luchtkastelen aan het bouwen? Produceren we papieren tijgers? Of rennen we rond als kippen zonder kop? Een uiterst relevante analyse. Alleen het gesprek daarover al kan de samenwerking weer op gang brengen.

Zeer lezenswaardig is het hoofdstuk gewijd aan de kracht van eigen verhalen. Ieders unieke verhaal, met ruimte voor angst, cynisme en oordelen, vertelt meer dan het sociaal wenselijke of politiek correcte succesverhaal. Een belangrijke boodschap in een wereld vol social media, waarin we het duistere verbergen achter lachende selfies. Het luisteren naar ieders unieke oprechte verhaal brengt het echte succesverhaal dichterbij.

Authentiek

Wolfs vermijdt het om zich in te laten met de platgetreden paden. Zijn betoog is authentiek. Verwacht dus geen definities van begrippen, bespreking van theorie of verantwoording van beweringen. De vele publicaties over het onderwerp komen niet aan bod. Een blik op de literatuurlijst maakt duidelijk waarom. De auteur heeft een sterke voorliefde voor narratieve en ‘lerende’ strategieën en koestert een holistisch wereldbeeld. Anders gezegd, Wolfs schept zijn eigen verhaal en nodigt uit om hetzelfde te doen. Om al lerend op weg te gaan, open staande voor alles wat zich aandient.

Optimistisch

Het boek biedt een (verander)vakkundige en optimistische benadering, die consistent en conseqent wordt uitgewerkt. Dat brengt me wel op een waarschuwing voor de al te leergierige of naïeve lezer. Magic makers zijn er in soorten en maten, en dit blijft stevig onderbelicht. Wie dragen het initiatief werkelijk? Wie zijn de onvermoeibare waterdragers die alle betrokkenen telkens weer tot een ontmoeting bewegen? Wie zijn degenen die de veilige omgeving bieden tot het vertellen van de verhalen? De ene magic maker is de andere niet. Ik weet uit ervaring hoe groot de opluchting kan zijn als betrokkenen dit herkennen en respectvol en, beter nog, prudent (leren) omgaan met de verschillen in betrokkenheid, gedrag, talenten en leiderschapskwaliteiten.

De kracht van samen veranderen vraagt ook ontvankelijkheid voor wat niet of nauwelijks valt te veranderen. Om daar goed mee om te (leren) gaan zijn routines of structuren nodig, die steun bieden. Zijn leiders nodig die volgen wat er gebeurt en de weg wijzen, aansporen om trouw te blijven aan wat in het midden staat. Dit ontwikkelingsaspect van samen veranderen blijft onbenoemd in het boek.

Nogmaals: middelpuntzoeken

Wolfs verdient wat mij betreft een grote pluim voor het expliciet maken van de nog relatief onbekende middelpuntzoekende strategie en het centraal stellen van het samen veranderen. Dit is hard nodig, want in organisaties overheerst nog altijd het lineaire ‘van A-naar-B-denken’ en wordt het succes maar al te vaak uitbesteed aan de projectleider of procesregisseur. Dit leidt steevast tot het wegbewegen van elkaar en van de essentie. Zaken worden uitgesteld, ‘dat komt later wel aan bod’, de route wordt belangrijker dan de inhoud, ‘laten we daar een roadmap voor maken’, en calculerend gedrag krijgt alle ruimte, want ‘we zijn nog niet zover om open te zijn naar elkaar’. Middelpuntdenken daarentegen, stimuleert bij alle samenwerkers continu aandacht voor alles wat hier-en-nu (meer) verbondenheid geeft.

Lees dit boek!

Magic makers verdient het om door ieder die van samenwerking echt een succes wil maken, gelezen te worden. Wie dit boek leest, kan het eigen potentieel aanspreken om een betere samenwerker worden. Het boek is bovendien vlot geschreven. Inspirerende oneliners en vrolijke illustraties zullen de meer zappende lezer aanspreken. Het is wel zaak goed te lezen. Wolfs betoog is dermate prettig leesbaar, dat het de lezer makkelijk kan ontgaan, hoe essentieel en succesbepalend de aanwijzingen zijn. Wat open deuren lijken, zijn het zeker niet.

Dr.ir. Lieke Hoogerwerf is ondernemer en expert op het gebied van sociale innovatie. Zij was adviseur bij ingrijpende transities in verschillende sectoren en droeg bij aan de ontwikkeling van kennis over netwerkorganiseren. Onder meer was zij begeleider van een landelijk programma voor duurzame samenwerking in de veehouderij. Als ondernemer richt zij zich op online ondersteuning van de samenwerking in teams, met name in de zorg.


Samen veranderen in vijf praktische lessen
26 november 2015 | Bert Peene

‘Geen enkele organisatie kan de grote private en publieke vraagstukken van deze tijd alleen oplossen,’ schrijven Edwin Kaats en Wilfred Opheij in hun boek Leren samenwerken tussen organisaties (‘Samen bouwen aan allianties, netwerken, ketens en partnerships’). ‘Of het nu gaat om innovatie, goede zorg, economische ontwikkeling, duurzaamheid, openbare orde en veiligheid, het te boven komen van een recessie; samenwerken is altijd nodig.’

Het boek werd een jaar na verschijning gekozen tot Managementboek van het jaar 2013 en dat had ongetwijfeld veel – maar zeker niet alles – te maken met het feit dat er over interorganisationeel samenwerken in de Nederlandse literatuur nog maar weinig te vinden was. Terwijl er al wel volop over organisatiegrenzen heen wordt samengewerkt. Het boek van Kaats en Opheij voorzag onmiskenbaar in een behoefte.

Vreemd genoeg heeft hun initiatief sindsdien weinig navolging gekregen. Het aantal titels over samenwerking tussen organisaties is nog steeds op de vingers van één hand te tellen. Dat feit alleen al maakt de publicatie van het boek Magic makers (‘De kracht van samen veranderen’) van Daniël Wolfs tot een opmerkelijke gebeurtenis. Wolfs’ boek begint in verwondering. Hij vertelt hoe hij in 2012 samen met vierduizend collega’s in amper een maand tijd een kleine twee ton inzamelde voor Serious Request. ‘Wat heeft ervoor gezorgd dat in die vier weken alles klopte,’ vraagt hij zich af. ‘Wat heeft geleid tot het inzamelen van € 175.000 in een tijd toen de economie verre van florissant was?’ Het was een onvergetelijk avontuur dat hem vijf dingen over samenwerking leerde: zet samenwerking centraal, denk groot en doe klein, verander samen, een succesvol verhaal over samenwerken schrijft zichzelf en jij maakt het verschil. Vijf lessen die tot even zo veel hoofdstukken in zijn boek hebben geleid, alle vijf op dezelfde manier opgebouwd: een korte inleiding, de twee belangrijkste valkuilen per ‘les’ en vervolgens voor iedere valkuil een oplossing.

Wie Kaats en Opheij gelezen heeft, zal in Wolfs’ boek weinig nieuws vinden, althans, feitelijk gezien. Want in Leren samenwerken tussen organisaties komen werkelijk alle aspecten van interorganisationeel organiseren die je maar bedenken kunt aan bod, meer of minder uitgebreid en voorzien van een uitgebreide literatuuropgave. Dat is de kracht maar ook de zwakte van dat boek. Want door de enorme hoeveelheid informatie dreigt het te ver van de werkelijkheid af te komen staan. En daar vond Daniël Wolfs de mogelijkheid om waarde toe te voegen aan het vooralsnog bescheiden corpus van publicaties over deze orde veranderen.

Hij wilde zijn boek nadrukkelijk vanuit een praktisch perspectief schrijven. Daarom heeft hij ervoor gekozen ieder hoofdstuk te beginnen met alles wat fout kan gaan (of daadwerkelijk regelmatig fout gaat) als je samenwerking tussen organisaties wilt bewerkstelligen. Wolfs beschrijft negen veelvoorkomende valkuilen, zoals ‘samenwerking wordt onderschat’, ‘wederzijdse verwachtingen blijven impliciet’, ‘we kiezen voor onszelf’, ‘we schrijven onze verandering tot stilstand’, ‘we organiseren onze eigen weerstand en verwarring’, en ‘het ligt nooit aan jou (toch wel)’.

Open deuren misschien op het eerste gezicht, maar Wolfs laat aan de hand van talloze voorbeelden zien hoe gemakkelijk samenwerkingsinitiatieven op niets uitlopen, althans, in eerste instantie. Want uit iedere valkuil blijkt een weg omhoog te zijn. Ga op zoek naar wat alle partijen bindt, wees duidelijk over wat je wilt behouden, creëer oplossingen in gezamenlijkheid, wacht met het schrijven van vuistdikke rapporten (als dat al nodig is), houd rekening met verschillende belevingen: het is zo maar een handvol oplossingen die Wolfs aanreikt aan organisaties die de genoemde valkuilen willen mijden of ontvluchten.

Ook daar zitten overigens weinig echte eyeopeners bij, of het moet de aandacht voor storytelling zijn. ‘Nog meer dan strategie, cultuur of verandering geven verhalen betekenis aan samenwerking,’ schrijft hij. ‘Verhalen over de samenwerking, wat die samenwerking oplevert en hoe jij dat ervaart.’ Dat is een andere vorm van storytelling dan wat daar normaal gesproken onder wordt verstaan; het is ‘storytelling, maar dan door iedereen.’ Wolfs doelt hiermee feitelijk op wat in de systeemtheorie ‘polyvocaliteit’ heet. Van polyvocaliteit is sprake als er bij een verandering meerdere, soms heel verschillende geluiden kunnen klinken. Bij interorganisationeel organiseren bijvoorbeeld (maar eigenlijk bij iedere verandering). Wie daarmee onvoldoende rekening houdt, ontdekt vroeg of laat dat wat een unaniem ‘ja’ leek te zijn, in feite een niet uitgesproken ‘nee’ was.

Magic makers zal waarschijnlijk niet op de shortlist voor de verkiezing van Managementboek van het jaar 2015 komen, daarvoor is het te bescheiden van opzet. Maar voor de meer praktisch ingestelde professionals zou die bescheidenheid wel eens eerder een kracht dan een zwakte kunnen zijn. Herkenbaarheid en praktijkgerichtheid zijn de belangrijkste kwaliteiten van het boek, terwijl het ook nog eens lekker weg leest. Juist dat maakt Magic Makers tot een waardevolle bijdrage aan het vakgebied.


25 november 2015 | Shirine Moerkerken

Als je werkelijk wilt samenwerken, haal Daniel Wolfs er dan bij. Zijn boek verraadt dat hij zelf zo’n Magic Maker is waar hij over schrijft. Magic makers enthousiasmeert en zelfs als je niet van samenwerken houdt, het liever allemaal alleen doet, krijg je zin om toch met anderen aan de slag te gaan.

Als je een tijdje aan het lezen bent, ga je je bijna afvragen waarom al die samenwerkingen in bijvoorbeeld de jeugdketens, in de grote infrastructurele projecten, en in Europa rondom de opvang van de grote stroom van vluchtelingen, niet van de grond komen.
Wolfs geeft veel voorbeelden uit zijn eigen praktijk en laat zien waar samenwerkingen vastlopen. En geeft concrete tips hoe je ‘werkenderwijs’, ‘vertellenderwijs’, en ‘biechtenderwijs’ door moeilijke punten in de samenwerking heen kunt komen.

Wolfs biedt met dit boek daarmee zeker een begin om die complexe samenwerkingsvraagstukken een stap verder te brengen.

Wolfs doet niet net alsof samenwerken rozengeur en maneschijn is. ‘Durf te luisteren naar verhalen in de schaduw’, is zijn advies. Je kunt je niet verschuilen achter ‘wij’ of ‘samen’; hij vertelt hoe ieder individu zelf aan de bak zal moeten. ‘Romeo en Julia moesten ook aan elkaar wennen’, schrijft hij.

Geen tijd om dit boek te lezen, is een slecht excuus: het is slechts 130 pagina’s dik en het is geschreven voor de praktisch ingestelde mensen onder ons.


Magic makers
25 november 2015 | Shirine Moerkerken

Als je werkelijk wilt samenwerken, haal Daniel Wolfs er dan bij. Zijn boek verraadt dat hij zelf zo’n Magic Maker is waar hij over schrijft. Magic makers enthousiasmeert en zelfs als je niet van samenwerken houdt, het liever allemaal alleen doet, krijg je zin om toch met anderen aan de slag te gaan. Als je een tijdje aan het lezen bent, ga je je bijna afvragen waarom al die samenwerkingen in bijvoorbeeld de jeugdketens, in de grote infrastructurele projecten, en in Europa rondom de opvang van de grote stroom van vluchtelingen, niet van de grond komen.
Wolfs geeft veel voorbeelden uit zijn eigen praktijk en laat zien waar samenwerkingen vastlopen. En geeft concrete tips hoe je ‘werkenderwijs’, ‘vertellenderwijs’, en ‘biechtenderwijs’ door moeilijke punten in de samenwerking heen kunt komen.

Wolfs biedt met dit boek daarmee zeker een begin om die complexe samenwerkingsvraagstukken een stap verder te brengen.

Wolfs doet niet net alsof samenwerken rozengeur en maneschijn is. ‘Durf te luisteren naar verhalen in de schaduw’, is zijn advies. Je kunt je niet verschuilen achter ‘wij’ of ‘samen’; hij vertelt hoe ieder individu zelf aan de bak zal moeten. ‘Romeo en Julia moesten ook aan elkaar wennen’, schrijft hij.

Geen tijd om dit boek te lezen, is een slecht excuus: het is slechts 130 pagina’s dik en het is geschreven voor de praktisch ingestelde mensen onder ons.


Magic makers
20 november 2015 | Carole van der Logt

In een vlot geschreven stijl neemt Daniël Wolfs in Magic makers de lezer overtuigend mee in de kracht van het samenwerken; met betere samenwerking kan potentieel tot bloei komen voor memorabele resultaten.

Wolfs beschrijft die betere samenwerking niet aan de hand van structuren of processen, maar aan de hand van kwaliteiten van mensen. Kwaliteiten die het verschil maken voor duurzame verandering in en door nieuwe samenwerkingen; Magic makers.

Uit zijn praktijkvoorbeelden distilleert Wolfs vijf lessen die generiek zijn voor nieuwe samenwerking in en tussen organisaties. In vijf hoofdstukken zijn de lessen, valkuilen en oplossingen beschreven, inclusief handzame opsommingen. Daarbij neemt Wolfs de lezer mee; niet door te overtuigen , maar in voorbeelden met ruimte voor interpretatie. Voor de eerste les is een voorbeeld aangehaald uit de regio Zuid-Holland, waarin ik deelnemer was. Aanvullend op beschrijving van de magie wil ik de speelse werkvormen en de energieke stijl van begeleiden van Wolfs benoemen., waardoor we onze perspectieven hebben verkend, inclusief oplossingen voor verbeteringen.

Magic makers zijn essentieel in veranderingen en van hen wordt lef en energie gevraagd. Een eenvoudig recept is er niet voor duurzame veranderingen en dat pretendeert Daniël ook niet met dit boek. Je vindt wel een inspirerende inzage in zijn aanpak en wat hij geleerd heeft.

In de vijfde les worden de vaardigheden van samenwerking beschreven: S.A.M.E.N, stoer, authentiek, mindful, eerlijk en nederig. Deze woorden vormen wat mij betreft een samenvatting van de wijze waarop Magic makers is beschreven. Kortom een aanrader voor hen die bezig zijn met veranderingen (en wie is dat niet in huidige tijdperk van verandering) en bereid zijn te kijken naar hun aanpak. Je zult aangenaam worden onthaald tijdens het lezen op a-ha momenten en eye openers.

Carole van de Logt, MSc. Senior adviseur sociaal domein bij Organisatie & Adviesbureau Vondel & Nassau.


Magic Makers
10 november 2015 | Friso van Abbema

Wat een heerlijk optimistisch boek over samen veranderen! Magic makers van Daniël Wolfs is zoals de titel belooft. Dat begint al met zijn verhaal rondom Serious Request en loopt er als een rode draad door heen: veranderen kan niet zonder magie.

In Magic makers word je meegenomen door de mogelijkheden om te veranderen op een manier die ontspannen en tegelijk ‘spot on’ is. In Magic Makers staat de middelpuntzoekende strategie als noodzaak tot samenwerken centraal en wordt klein doen gewaardeerd (als je durft groot te denken). Veranderbewustzijn is het betere alternatief voor verandermanagement. Storytelling gebeurt door iedereen en het individu weet het collectief te mobiliseren. Dat zijn de vijf boodschappen van het boek. Kernachtig en helder verwoord. Met duidelijke voorbeelden. En nog een handig denkkader: orden in context, actie en resultaat.

Maar de dagelijkse realiteit van samenwerken en veranderen kan toch ook wel lelijk grijs en rommelig zijn? Precies. Hij benoemt bijvoorbeeld dat bij kleur bekennen de tint ook hard kan zijn. Zo schetst Daniël Wolfs in zijn boek de valkuilen en geeft hij oplossingen mee. Maar meer nog dan voor elke valkuil een oplossing benadrukt hij het bewustzijn en het handelen in het hier en nu, terwijl het je overkomt.

Waarom ik denk dat je met dit boek iets moois in handen hebt? Omdat het je een perspectief biedt om inspirerende sessies en magische verandertrajecten vorm te geven. En omdat het jou en je team uitnodigt om tijdens de rit te ontdekken wat voor mooi verhaal je samen aan het schrijven bent.

Daniël Wolfs kan spelen met taal. Hij doet je vergeten waarom veranderen in andere boeken zo complex is. En zo gebeurt er iets magisch met je tijdens het boek. Ontdek het zelf maar!

Friso van Abbema is ondernemer en organisatieadviseur. Hij adviseert en helpt organisaties in het publieke domein met het organiseren en resultaten bereiken via samenwerkingsverbanden.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden