Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Program Canvas - Een aanrader
31 augustus 2017 | Jeroen Medema

‘Vind je het lastig om de essenties van je programma kort en krachtig neer te zetten?’ ‘Is je opdrachtgever al bij de derde pagina van je programmaplan afgehaakt vanwege de hoeveelheid tekst?’ ‘Heb je behoefte aan een attractieve manier om je programma samen met anderen vorm te geven?’

Met bovenstaande drie vragen begint het boek Program Canvas van Theo van der Tak, Bjorn Prevaas en Hans Cremer dan ook goed. En gelijk zijn de eerste verwachtingen geschapen.

Waarschijnlijk zijn deze drie vragen wel vragen waarmee iedere professional die in of met programma’s werkt worstelt. Enerzijds wil je compleet zijn en laten zien dat je aan alles gedacht hebt. Anderzijds wordt niemand gelukkig van grote lappen tekst. Zeker niet als het alleen een procesbeschrijving is en geen daadwerkelijke inhoud. En hoewel er reeds legio boeken zijn geschreven over het hoe en het waarom van het vormgeven van een programma, dit lijkt de eerste te zijn die ook belooft diezelfde structuur beknopt en aantrekkelijk neer te zetten. Daarmee is al snel genoeg nieuwsgierigheid gewekt om dit boek te lezen.

Het program canvas is eigenlijk ook precies wat de naam al doet vermoeden. Een gedetailleerde praatplaat (gebaseerd op het business model canvas), waar in een oogopslag de gehele structuur van je programma duidelijk wordt. En dat is fijn voor je opdrachtgever. Echter, ook voor het programmateam zelf biedt deze tool duidelijke meerwaarde. Het biedt namelijk gelijk een methodiek om gezamenlijk het gesprek aan te gaan over het programma. Vragen als; ‘wat is nu de ambitie en zijn nu de doelen van dit programma? Wie hebben er belang bij? En welke middelen hebben we hiervoor nodig?’ helpen de discussie over de blauwdruk van het programma. Vuistregel bij het invullen is het motto ‘Lss s mr’, ofwel hoe minder hoe beter. En dat lijken de schrijvers ter harte te hebben genomen bij het schrijven van het boek.

Na eerst beknopt uit te leggen wat het canvas is, gaan de schrijvers vervolgens verder met uitleg en tips over het invullen van het canvas. Zo bieden ze bij elk onderdeel een blokje met hulpvragen, die richtinggevend zijn bij het invullen van een onderdeel. Daarnaast wordt de inhoud aangevuld met casussen en quotes van gebruikers. Zo biedt het boek voldoende uitleg bij de tool, zonder te verzanden in eindeloze lappen tekst en achtergrondinformatie.

Om de lezer toch wat meer houvast te geven, volgen daarna nog een aantal hoofdstukken met verdere informatie. Een hoofdstuk bevat voorbeelden van ingevulde canvassen. Leuk om te lezen en een goede check of je alles als lezer goed hebt begrepen. Aan het eind is er nog een hoofdstuk met de basics van het programmamanagement toegevoegd, samen met een hoofdstuk over het canvas in zijn context om de nodige theoretische diepgang mee te geven. Al met al precies voldoende om een goed en rond boek te zijn, geschreven rondom een nieuwe tool. En daarmee doen de auteurs precies wat ze beloven; een kort, krachtig en attractief boek, dat de lezer in een keer uitleest zonder dat het saai wordt. Maar toch met de nodige diepgang. Program Canvas is kortom een aanrader!

Jeroen Medema is adviseur omgevingsmanagement bij WesselinkvanZijst. Als afgestudeerd bedrijfskundige en strateeg (BSc. International Business en MSc. Strategic Management in Tilburg) kijkt Jeroen het liefst naar organisaties en adviesvraagstukken in een breder perspectief. Hij is vooral geïnteresseerd in de interactie tussen partijen en de focus op de relatie tussen personen binnen organisaties. WesselinkVanZijst is een gespecialiseerd adviesbureau voor professioneel belangenmanagement.


Program Canvas van Theo van der Tak, Björn Prevaas en Hans Cremer
23 augustus 2016 | Carole van der Logt

Theo van der Tak, Björn Prevaas en Hans Cremer, de schrijvers van Program Canvas, beloven een eenvoudig hulpmiddel om samen een programma vorm te geven; zowel inhoud als het proces worden zichtbaar in een samenhangende plaat.

De indicatoren voor de inhoud zijn: opgave, ambitie, doel en inspanningen. Het proces oormerken zij als organisatie, belanghebbenden, kansen en bedreigingen. Als inspiratie voor het Program Canvas worden drie bronnen nadrukkelijk genoemd; Business Model Canvas, De gouden cirkel en Verdraaide organisaties. Meerdere bronnen komen terug in het boek en dit vraagt van de lezer soms voorkennis om de info sneller te kunnen doorgronden.

De schrijvers geven aan dat het maken van een canvas veel zelfwerkzaamheid vraagt. En geven daarbij ook tips over de toepasbaarheid in de praktijk.

In het sociale domein zijn veel veranderingen gaande; de meeste veranderingen zijn niet te vangen in routines en projecten. Veel in een verandering is onduidelijk, lastig beïnvloedbaar en soms onnavolgbaar, omdat menselijk gedrag vaak onvoorspelbaar is.

Program Canvas biedt zinvolle handvatten om ermee aan de slag te gaan. Het program canvas is een zoekende werkvorm, die nooit af is. Hoofdstuk vijf, Programmamanagement in vogelvlucht, geeft een beeld van het gedachtegoed over programmamanagement van Prevaas en van der Tak, waarop de schrijvers zich in Program Canvas op baseren. Dit sluitstuk zou wat mij betreft een prima inleiding kunnen zijn op de uiteenzetting van de bouwstenen van Program Canvas. Al met al is het boek een fijn hulpmiddel om zoekende in het sociaal domein aan de slag te gaan naar goede oplossingen!!

Carole van de Logt MSc is bestuurskundige. Zij heeft meer dan 30 jaar ervaring in de zorg en het sociale domein, waarvan de laatste jaren vanuit diverse overheidsorganisaties en haar eigen bedrijf www.carolevandelogt.nl bureau voor coaching & consultancy. Vanuit diverse rollen, coach, kwartiermaker, docent, toezichthouder, werkt zij aan verbeteringen. Immer gedreven door de inhoud van met name de zorg voor de jeugd!


14 juni 2016 | Sandra Kok

De eerste indruk die ik had van het boek Program Canvas, voor het lezen van het boek, was dat het erg veel leek op het Business Model Canvas. En dat klopt ook wel wanneer je leest dat de schrijvers geïnspireerd zijn door zowel het Business Model Canvas als ook de Golden Circle van Simon Sinek.

Het boek zit goed in elkaar en is meer dan een inspiratiebron gericht op programmamanagement. Het is aangevuld met aspecten die je in het andere canvas soms mist. Puttend uit ervaringen van henzelf en testers, hebben de schrijvers een voor programma- en projectmanagement enorm handige tool ontwikkeld.

Duidelijke uitleg over de opbouw van het canvas en de gebruikte inspiratiebronnen maken het makkelijk om in gebruik te nemen. De kaartenset, die je apart kunt bestellen, vormt een welkome aanvulling. Deze kaarten kunnen het gesprek op gang helpen of weer vlot trekken wanneer het stagneert of wanneer er teveel afgeweken wordt. Per aspect van het canvas zijn er 4 kaarten en dus 4 vragen beschikbaar. Aangevuld met de beschikbare A0 posters is het een complete set die in één oogopslag helpt bij het neerzetten en een goed overzicht geeft van een programma of project. Per onderdeel kunnen verder uitgewerkte plannen worden gemaakt.

Toch wil ik ook enige kanttekeningen maken. Door de specifieke toespitsing beperk je ook de toepasbaarheid en voor echte programmamanagers is het hoofdstuk over programmamanagement denk ik overbodig.

Verder hebben de schrijvers de Golden Circle verwerkt in het Program Canvas, waarbij ze waarom hebben vervangen door waartoe. Een heel bewuste keuze, omdat zij vinden dat waarom te veel het gevoel van verantwoording afleggen oproept. Het is een keuze. Voor mij als frequent gebruiker van het Business Model Canvas en de Golden Circle (vaak ook gecombineerd toegepast) vind ik een aantal keuzes niet helemaal logisch. Waartoe (of Waarom) wordt in het boek uitgelegd als ambitie, terwijl het bij Waarom om de aanleiding (en de doelen) gaat, wat ga je oplossen en wat is straks het resultaat. Bij het Program Canvas staan de Doelen bij het Hoe, waar het bij de Golden Circle draait om de Strategie. Het ligt naast elkaar op het canvas, zelf zou ik deze 2 anders positioneren.

Ik kan me namelijk goed voorstellen dat deze verwisseling/verschuiving de nodige verwarring kan veroorzaken.

Het Program Canvas (boek, kaarten en posters) is een welkome aanvulling in het rijtje en een handige tool voor programma- en projectmanagers. Het geeft een helder overzicht van het programma of project en is zeker ook praktisch richting stakeholders.


Program Canvas
1 maart 2016 | Henny Portman

Theo van der Tak, Björn Prevaas en Hans Cremer geven in Program Canvas, samen naar de kern van je programma een uitgebreide toelichting op het door hen ontwikkelde Program Canvas. Een A3 one-pager waarin de essentie van een programma wordt vastgelegd en waarmee de dialoog kan worden aangegaan met stakeholders rond het programma.

Goethe zal waarschijnlijk niet het Program Canvas voor ogen hebben gehad toen hij de woorden ‘In de beperking toont zich pas de meester.' uitsprak, maar het is juist de beperking, het alleen vastleggen van de essentie die zo'n Program Canvas tot een heel sterk hulpmiddel maakt. De Program Canvas kan de Programme Brief in MSP-termen of het Program Plan, maar dan in een verkorte vorm, in SPgM termen van PMI, vervangen.
Het boek is onderverdeeld in 6 hoofdstukken.
Het eerste hoofdstuk beschrijft een tweetal inspiratiebronnen voor het Program Canvas. Ten eerste het Business Model Canvas en als tweede inspiratiebron Simon Sinek's Begin met het waarom. Het tweede deel beschrijft de inhoud van het Program Canvas.

Het Program Canvas bestaat uit 16 elementen verdeeld over zeven aandachtsgebieden:
- Waartoe? (context, aanleiding en ambitie);
- Hoe? (doelen, belanghebbenden, strategie);
- Wat? (baten, resultaten, inspanningen);
- Wat niet? (afbakening, ongewenste effecten);
- Wie? (organisatie);
- Waarmee? (middelen);
- Waarbinnen (kansen, bedreigingen, randvoorwaarden).

Per element krijgen we een beschrijving, toelichting en vier hulpvragen om de gedachten te ordenen. Het derde deel neemt je mee om een Program Canvas te maken. Er worden vier verschillende manieren uitgewerkt waarop het Program Canvas gemaakt zou kunnen worden: ambitie-gedreven, activiteiten-gedreven, mogelijkheden-gedreven en beperkingen-gedreven. Per aanpak krijgen we middels een Canvas te zien vanuit welke elementen in de Canvas je begint. Ook worden de rollen beschreven die betrokken zijn bij het maken van de Canvas zoals de opdrachtgever, de programmamanager en andere betrokkenen.

Deel 4 geeft een zestal voorbeelden van ingevulde Program Canvassen binnen profit en non-profit organisaties.
Deel 5 laat zien dat Program Canvas is gebaseerd op het gedachtegoed over programmamanagement zoals dat is beschreven in het boek Werken aan programma's van Theo van der Tak en Björn Prevaas. De vier stadia oriëntatie, opbouw, uitvoering en afbouw worden toegelicht alsmede de acht bijbehorende thema's kiezen, programmeren, besturen, beslissen, ontwikkelen, samenwerken, organiseren en leidinggeven
Het laatste hoofdstuk positioneert het Program Canvas binnen Managing Successful Programmes (MSP), Standard for Program Management (SPgM) van PMI en Programmatisch Creëren (PGMC).

Het boek leest vlot weg en is een must voor programmamanagers. Ik zou zeggen pak je huidige programma en vul het Program Canvas in. Het geeft je direct een snelle kwaliteitsbeoordeling van je eigen programma; staat iedereen erachter, zijn er blinde vlekken, etc. Sta je op het punt te beginnen met een nieuw programma dan is dit een ideale start om de dialoog aan te gaan. Het boek geeft veel handvatten om tot invulling te komen.

Persoonlijk had ik binnen het Program Canvas de noodzakelijke transities, om te komen van projectoutput naar outcome, meer expliciet gemaakt. Nu vind ik het wat verstopt zitten, maar dat doet niet af aan de kracht van het instrument.

Ter ondersteuning bij het invullen van de Program Canvas zijn er ook 64 canvaskaarten gemaakt met per element vier hulpvragen.

Henny Portman is eigenaar van Portman PM[O] Consultancy en biedt begeleiding bij het invoeren en verbeteren van project-, programma- en portfoliomanagement inclusief het opzetten en verder ontwikkelen van PMO's. Hij is auteur en blogger en publiceert regelmatig artikelen.


Theo van der Tak, Björn Prevaas, Hans Cremer
Program Canvas

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden