Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Building Tribes - 'Een waardevol boek dat je even wakker schudt'
18 oktober 2018 | Anke Tijtsma

Het is gemakkelijk om mee te gaan in de gewone gang van ‘hoe we de dingen hier doen’. En dat is ook precies wat niet goed genoeg is om bij te dragen aan het oproepen tot vernieuwing. Het voelt als een kado dat ik door Kramer en Braun wordt aangezet om stil te staan en even boven de situatie te gaan hangen om te kijken wat er echt nodig is.

Sinds eind van de zomer buig ik me over de invulling van een organisatiedag bij een van mijn opdrachtgevers; er was al snel een plan maar ik werd er niet echt blij van. Alsof er iets niet helemaal klopte. Maar wat dan? Al bladerend en lezend in Building Tribes zie ik opeens heel helder dat ik volledig meega in de tradities van de organisatie waarvoor ik de dag ontwerp en organiseer. En dat was precies wat er niet aan klopte.

Fijn dat ik hier door Kramer en Braun op gepaste wijze op ben gewezen. Ik heb immers altijd de keuze om buiten de lijntjes kleuren. Ik hoef niet in de actiemodus te schieten en deze organisatiedag pragmatisch te gaan organiseren. Er is altijd ruimte om het anders aan te pakken. Juist niet zoals ‘we dat nou eenmaal doen hier’. Opeens zie ik weer waarom ik wel voelde dat het niet klopte, maar ik er toch volledig ‘in’ was gedoken. Ik had me aangepast aan de gewoonten van het systeem. Herken je dat?

Ik betrapte mezelf op volledige participatie in de gangbare werkwijzen waardoor ik in een pragmatische actiemodus was geschoten. Ik was gaan regelen in plaats van even stilstaan en vragen stellen. En precies daarom werd ik onrustig en voelde ik dat er iets niet klopte. Ik was blijkbaar gestopt met observeren en reflecteren. En zag echt even niet meer helder wat er gaande was. Heerlijk dat ik door dit boek open te slaan, opeens wist wat er niet klopte aan wat ik daar deed.

Er worden je in dit boek veel handreikingen geboden voor organisatieverandering en -vernieuwing waarbij de wijsheid van alle medewerkers bij elkaar wordt gebracht. Zo bouw je ‘tribes’ die sterk zijn en waar energie in zit. In veel organisaties wordt gesproken over de toekomst. Met dit boek word je aangezet om dat vooral niet alleen via strategiesessies te doen maar door bijvoorbeeld kampvuurgesprekken te organiseren. Om verhalen met elkaar te delen. En om samen een tijdje te gedijen in even ‘niet-weten’ wat er nodig is. Om samen te onderzoeken wat mogelijke vervolgstappen kunnen zijn. De verhalen van over de hele wereld vormen het beginpunt van dit boek; maar je kunt ze ook dichtbij en in je eigen organisatie gaan verzamelen.

Wat mij ook aanspreekt is de zorgvuldigheid waarmee Kramer en Braun in hoofdstuk zeven uitleggen hoe je op een andere manier een besluit kunt nemen. Van groot belang vind ik daarbij de toelichting op wat het vraagt van de begeleider/facilitator van een gesprek en van bijvoorbeeld de leider. Alles staat of valt met een goede voorbereiding vooraf (van bijvoorbeeld een teamdialoog) en een volledig in het moment aanwezig zijn als de dialoog plaatsvindt. Er zit voor iedereen die dol is op werken met groepen mensen een schat van informatie in dit boek verstopt. En zoals Kramer en Braun zelf schrijven op de achterzijde van hun boek: ‘je leert van wat je al wist’.

Kortom, Building Tribes is een waardevol boek dat je even wakker schudt. Het frist op wat je al weet maar waar je (net als ik) misschien even het zicht op was verloren. Ook fijn dat het je aanzet om lef te tonen om zaken eens anders aan te pakken. En die oproep tot meer kampvuurgesprekken? Die heb ik natuurlijk opgenomen in het programma van de organisatiedag.

Wil je nog veel meer over de inhoud van het boek te weten komen? Check de andere recensies op Managementboek.nl

Anke Tijtsma is antropoloog en gespreksontwerper. Vanuit Buro AanZet werkt ze bij diverse organisaties met kunst(enaars) om via verbeeldingskracht bij te dragen aan vernieuwing en sociale innovatie in o.a. de zorgsector. Klik hier voor al haar recensies.


Building Tribes - 'Een mooie reisgids zonder kaarten'
19 september 2018 | Rick Lindeman

Toen ik in 2006 in Yogyakarta was, sprak ik daar naast het paleis van de Sultan een vrouw. Hoewel ik inmiddels aardig kon onderhandelen in het Bahasa, sprak deze vrouw Nederlands.

Daardoor voelde ik een verbinding met haar, toen ze verhalen vertelde over haar stad en haar leven. En snapte ineens iets meer van Java.

Zo voelde Danielle Braun ook een verbinding met de kleindochter van koning van Toba Batak, berucht om zijn koppensnellers. Uit de verhalen die deze mevrouw Tobing vertelde over haar zaak, trok Danielle een aantal conclusies over de klant, over strijd, over omzet.

Building Tribes staat vol met dit soort verhalen. Danielle Braun en Jitske Kramer verzorgden eerder het geweldige boek De Corporate Tribe, dat als een boek vol reisverhalen las, maar ondertussen je liet reflecteren op de toepassing in de dagelijkse praktijk.

Braun en Kramer zijn nu dus terug met dit boek. Het is wederom rijk uitgevoerd, en biedt bijzondere verhalen. Het is dit keer meer een reisgids, dan een reisverhaal. Het boek doet je daadwerkelijk een aantal methodes aan de hand.

Centraal staan hierin Kampvuurgesprekken. Na een theoretisch eerste deel dat onder meer hun vorige boek samenvat, is er een praktisch tweede deel. In dit tweede deel is er steeds een Thema (bv Afscheid), geïllustreerd met een antropologische casestudie. Hieruit trekken de dames een aantal lessen, en vervolgens laten ze een manier zien om dat daadwerkelijk toe te passen om het kampvuur. Zij putten hiervoor uit hun onderzoek en uit eerder werk, bijvoorbeeld Kramers Deep democracy.

Soms zijn die casestudies hilarisch. Zo beschrijft Kramer hoe ze met zichzelf ging trouwen, om de rite van het huwelijk beter te snappen. Als facilitator heb ik mezelf ooit laten benoemen als dominee in de United Life Church. Hierdoor mag ik nu huwelijken sluiten in de VS, wat me ook een nieuw perspectief op dit fenomeen heeft gegeven. Ik waardeer dit soort onderzoek dus wel.

In zijn klassieke Beelden van organisatie beschrijft Gareth Morgan organisaties in 8 verschillende metaforen. Zo spreekt hij onder andere van Machines, van Culturen, van Stromen en hersenen. Hij waarschuwt in zijn voorwoord om niet te veel in één metafoor te blijven hangen. Immers, als je een hamer hebt, lijkt alles ineens een spijker.

Braun en Kramer trappen af en toe in deze valkuil. Door alles steeds als een product van cultuur te zien, missen ze andere processen in organisaties. Bovendien benadrukken ze continu het positieve en het waardevolle van elke cultuur. Maar voor elke wijze Chief in een Afrikaans dorp, is er ook een Jacob Zuma. Zuma, die juist die macht en zijn kennis van de cultuur misbruikt om zich te verrijken.

Daarnaast heeft dit boek de pretentie om een reisgids te zijn. Een Lonely Planet staat echter vol met kaartjes. Niet dat ik denk, dat alle lessen makkelijk te vangen zijn in een schema, maar dit boek zou zeker kaarten kunnen gebruiken. De structuur zou verbeteren. Dan bedoel ik niet een wereldkaart met alle verhalen netjes geplot op de wereld, maar een kaart zoals de Atlas van de Belevingswereld die biedt. Hierin worden concepten met elkaar in verband gebracht door cartografie.

Het zou immers mooi zijn, als het verband tussen de lessen en de verhalen grafisch duidelijk konden worden gemaakt, zodat je rond dat kampvuur een goed gesprek over de route kan voeren. Mocht Building Tribes net zo’n succes worden als zijn voorganger, dan hoop ik dat de uitgever er nog een kaart bij maakt. Want dan kunnen we pas echt op reis.

Want op reis gaan met Braun en Kramer is heerlijk. Juist omdat ze het persoonlijke niet schuwen - ze gebruiken zelfs het einde van hun eigen samenwerking als casus', ben je waar zij zijn. Zo was ik met Braun en Kramer in een Voodootempel, en zat ik in een souk is Istaphan. Beelden die ik nu kan gebruiken, als ik het heb over verkooptechnieken en viral change.

Rick Lindeman is gecertificeerd facilitator en design thinker. Hij is facilitator bij LEF Future center van Rijkswaterstaat. Daarnaast is hij oprichter en eigenaar van het Faciliteer Atelier.

Danielle Braun, de auteur van Da's gek en co-auteur van De Corporate Tribe en Building Tribes is te boeken als spreker op uw eigen evenement.


Building Tribes - 'Wederom een boek dat de standaard gaat bepalen'
14 september 2018 | Jan Hoogstra

Met De Corporate Tribe hebben Danielle Braun en Jitske Kramer het begrip tribes op de kaart gezet. Het organiseren van en behoren tot tribes/communities is een mogelijkheid om je te onderscheiden.

De opvolger van De Corporate Tribe is Building Tribes. Hierin wordt meer concreet ingegaan op hoe je tribes organiseert, kampvuren organiseert en hoe lessen uit andere culturen gebruikt kunnen worden om tribes op te zetten en te verstevigen.

De eerste druk van de bestseller De Corporate Tribe (Bekroond tot Managementboek van het Jaar 2016) is door Jitske Kramer en Danielle Braun uitgebracht in april 2015. Het woord tribes deed daarmee zijn intrede in het Nederlandse taalgebruik en leerpunten uit de culturele antropologie deden haar intrede in het zakenleven. Building Tribes is na 3 jaar de opvolger.

Het boek is opgedeeld in twee delen, een theoretische (Building Tribes, zo doe je dat) en een meer praktische (kampvuren aansteken, werkelijke ontmoetingen). In het tweede deel worden gebruiken uit andere culturen van over de hele wereld beschreven en toegepast op onze situatie aan de hand van het in het theoretische deel beschreven framework rondom kampvuren.

Kampvuren is waar het in dit boek om draait. ‘Stop met vergaderen, steek kampvuren aan’ is wat mij betreft het thema van dit boek. Overigens wordt deze term in de eerste pagina’s van het boek, voorzien van mooie foto’s, ook zo gepositioneerd.

Het eerste deel ‘Building Tribes, zo doe je dat’ bevat 6 theoretische hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk wordt het begrip tribe toegelicht. Een tribe is een geheel van relaties, die goed of slecht zijn geregeld. Tevens wordt de analogie met een organisatie gelegd, van dorpspleinen tot magiërs. Vroeger waren tribes vaak om families heen georganiseerd, maar tegenwoordig kunnen het voetbalclubs, leiders of activiteiten (denk bijvoorbeeld aan Alpe d’HuZes)zijn. In tegenstelling tot vroeger zijn tribes nu veel meer open, maar ook meer vergankelijk. Wat de ene dag nog booming kan zijn, is de volgende dag een lege tribe. Power en love zijn twee kernbegrippen/krachten van een tribe. Beide krachten kun je mee spelen om je tribe ter verstevigen waarmee je een sterke cultuur kunt creëren.

Het volgende hoofdstuk gaat over de essentie van cultuur. Want cultuur schept orde in chaos, het geeft unieke antwoorden op universele vragen. Het mooie is dat cultuur voortdurende verandert, hierdoor ben je ook in staat hieraan sturing te geven.

Maar waar gaat het bij tribes/organisaties nu eigenlijk om? Dat is interactie, dialoog en besluitvorming. Dit wordt uitgewerkt in het derde hoofdstuk. Met deze componenten, door bijvoorbeeld verhalen te vertellen en kopieergedrag te implementeren kun je tribes versterken. Maar een goede tribe kan niet zonder leider. De essentie van tribal leiderschap is onderwerp van hoofdstuk 4, waarbij de overige rollen worden beschreven in hoofdstuk 5. Een goede leider is in staat om zowel power als love in te brengen in een tribe. Daarbij gaat het om ranken, wie is hoger aangeschreven in de organisatie. De leider moet zijn positie durven te pakken (own your rank), maar wel rolflexibel kunnen zijn (play your rank) en ruimte aan een ander laten (share your rank). De rollen in een tribe zijn chief, verzamelaars (fee-earners, uitvoerders van de primaire taak van een organisatie), subchiefs, jagers (verkopers), magiërs (consultants, coaches, IT-ers) en elders (toezichthouders).

Het aansteken van kampvuren, de kern van het boek, vormt de afsluiting van het theoretische deel. Door kampvuren te organiseren heb je betere gesprekken en krijg je meer interactie met elkaar, wie kent dit niet vanuit vakanties of vanuit de eigen jeugd? De magiër is dan degene die het kampvuur begeleidt, waarbij een kampvuurgesprek uit 6 fasen bestaat: voorbereiding, aansteken van het kampvuur, het kampvuur, climax, doven van het kampvuur en opruimen en terugblikken. Eigenlijk is dit het proces van een goede voorbereiding van een vergadering of bijeenkomst. Veel aandacht geven de schrijfsters, terecht, aan het in- en uitchecken, waardoor deelnemers goed aanhaken en hun ei kwijt kunnen.

Het tweede deel bevat 9 hoofdstukken. Mooi grapje hierin is dat hoofdstuk 13 niet bestaat. Het bracht mij even in verwarring, maar ik denk dat de auteurs het bewust hebben weggelaten. Hierin worden onderwerpen zoals concurrentieslag en sorry zeggen gekoppeld aan culturele gebruiken uit andere landen. De verhalen uit die landen worden verteld, waarna de vertaling naar onze praktijk plaatsvindt. Daarbij worden steeds enkele lessen verteld, die wij zouden kunnen toepassen in onze organisaties en werkwijzes.

Uit Botswana komt het verhaal over het nemen van besluiten. Fusies en overnames worden vergeleken met huwelijksrituelen. Waar kun je daar anders voor zijn dan in Las Vegas? Koppensnellen uit Sumatra wordt aangegrepen om te verhalen over concurrentieslag. Het Iraanse begrip Ta’arof wordt gebruikt voor verkoop en klantrelaties. Zuid-Afrikanen zijn met hun screaming conversations goed in conflict en polarisatie en dan met name het oplossen ervan. Japan en sorry zeggen zijn goede combinaties. Harakiri is toch een wereldwijd begrip, net als de bestuursvoorzitters die huilend hun excuses aanbieden als een bedrijf niet goed gepresteerd heeft. Vergaderen in stilte, zoals de quakers doen, kan helpen bij vastgelopen vraagstukken.

Het laatste hoofdstuk gaat over afscheid. Hierbij gaat het over het afscheid van het boek, maar tevens het afscheid van de twee schrijfsters. Zij gaan na een aantal jaren samen te hebben gewerkt ieder hun eigen weg. Afscheidsrituelen zoals begrafenissen worden beschreven, waarbij je eigenlijk twee momenten van afscheid nemen hebt: het aankondigen en het daadwerkelijk afscheid nemen. Dit is erg van toepassing bij medewerkers die de organisatie gaan verlaten, of organisaties die ophouden te bestaan (door faillissement, fusie).

Building Tribes bevat mooie verhalen en is fantastisch geïllustreerd met mooie foto’s. Ook inhoudelijk is het een goed verhaal, waarbij de uitwerking af en toe wat mij betreft nog wat praktischer en meer toepasbaar mag zijn. Het doel van de schrijfsters: te verrassen, aan het denken zetten en tot actie uitlokken, is wat mij betreft zeker behaald! Het is wederom een boek dat de standaard gaat bepalen. Jammer dat de samenwerking tussen de schrijfster stopt, maar hopelijk gaan ze in de toekomst, samen of apart, nog meer van dergelijke mooie boeken schrijven! Building Tribes is bij uitstek een boek dat informatie toevoegt, mooie verhalen bevat en je aan het denken zet. Op naar de figuurlijke kampvuren!

Jan Hoogstra is zelfstandige, IT-consultant. Hij voert opdrachten uit op het gebied van beoordeling en advisering over IT-gerelateerde onderwerpen in de zorgbranche. Zo is hij programmamanager, projectmanager en adviseur op het gebied van bijvoorbeeld IT-strategie en pakketselecties.


Building Tribes - 'Een smaakvol vervolg op De Corporate Tribe'
10 september 2018 | Nico Jong

Corporate antropologen Jitske Kramer en Danielle Braun hebben een smaakvol vervolg op hun prijswinnende De Corporate Tribe gepubliceerd. Ze geven in Building Tribes antwoord op de vraag hoe je van je organisatie een tribe maakt.

Als mensheid hebben we honderden jaren ervaring met samenleven en samenwerken en oude antropologische inzichten kunnen helpen om sterke organisatiegemeenschappen te creëren.

Mensen leven van oudsher in groepen waarin we ons thuis voelen, die ons beschermen en waaraan we loyaal willen zijn. We zijn geen solisten, maar leven en werken samen waardoor culturen ontstaan. Tribes ontstaan door relaties die we onderling aangaan. We verbinden ons met elkaar door te praten, te overleggen, ruzie te maken of te onderhandelen, etc. Communicatie, dialoog en debat zorgen voor de samenhang binnen de groep. Tribes bewegen continu. Ze bestaan in verhalen en ontstaan in dialoog. Een tribe is een geheel van relaties. De maximale omvang ligt op honderdvijftig. Grotere groepen hebben regels, afspraken, processen en procedures nodig. De systeemwereld doet dan haar intrede. Die is inmiddels zover doorgeschoten in rationaliteit en fragmentatie dat ontmenselijking de overhand heeft gekregen en de mens nog slechts een tandwiel is in het grote klokwerk. Deze manier van organiseren schiet ernstig tekort in de huidige complexe samenleving. Wat we nodig hebben, zijn flexibele netwerken waar mensen in wisselende samenstellingen met elkaar cocreëren. Samenwerking, dialoog en experiment zijn dan de werkende krachten. En misschien verlangen we als mensen ook wel weer terug naar gemeenschappen waar we dingen samen voor elkaar krijgen, goed op verandering in kunnen spelen en diversiteit omarmen. Daar kunnen die oude antropologische inzichten wel eens goed van pas komen.

Traditionele organisatievormen van de afgelopen 120 jaar zijn niet meer gebaseerd op persoonlijke contacten maar op het geloof in door onszelf gecreëerde mythen. Mensen geven betekenis aan de wereld en creëren orde en hiërarchieën. Dit is echter een virtuele wereldorde die niet objectief waar is maar slechts bedacht door mensen. Deze constructen helpen enorm in grote organisaties omdat de cultuur hen ingeeft hoe ze moeten handelen ook al kennen ze elkaar niet. De moderne mens beweegt zich tegelijkertijd in verschillende tribes en moeten daar en in zichzelf verschillende verhalen en waarheden met elkaar zien te verenigen. Moderne tribes zijn open systemen. Ze zijn divers, te vinden op verschillende locaties, zowel online als offline. Moderne tribes zijn pluralistisch en streven naar onderlinge gelijkheid en zo min mogelijk hiërarchie. Hun grenzen zijn flexibel en doorlaatbaar en ze hebben een betrokken buitenwereld die stevig meepraat. Door hun snelle en flexibele organisatievormen kunnen moderne tribes goed met complexe vraagstukken omgaan en ze zijn gericht op samenwerking en cocreatie.

In het eerste deel van het boek behandelen de auteurs verder de essentie van cultuur, van tribaal leiderschap en van tribale rollen. Echt contact tussen mensen ontstaat pas wanneer ze elkaar in levenden lijve ontmoeten. Kramer en Braun noemen dit kampvuren: momenten van werkelijk contact waar aandacht voor elkaar, de inhoud en het doel van de bijeenkomst is. Hoe kampvuren eruit kunnen zien, beschrijven ze in het tweede deel. Negen thema’s die belangrijk zijn voor organisaties in de vorm van kampvuurgesprekken, geïllustreerd met kleurrijke verhalen, praktische tips, stappenplannen en gespreksmodellen.

De kracht van Building Tribes zit niet zozeer in nieuwe inzichten. De auteurs vertalen namelijk oude inzichten naar hedendaagse organisaties. Juist het antropologische taalgebruik en de vele metaforen zetten aan tot een andere manier van kijken. Het boek is uitermate goed verzorgd en leest lekker. Wel jammer van de grote hoeveelheid Engelse termen die een beetje afbreuk aan de leesbaarheid doen.

Nico Jong is senior adviseur bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden