Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Anders vasthouden - 'Absoluut een aanrader'
5 maart 2018 | Ina Braas

Wouter Hart heeft met zijn nieuwe boek Anders vasthouden een inspirerend vervolg geschreven op zijn eerdere boek Verdraaide organisaties.

Veel organisaties zijn zich ervan bewust dat de traditionele manieren van het werk organiseren aan vervanging toe zijn. Steeds terugkerende kreten zijn: de bedoeling voorop stellen, meer ruimte voor eigen regie van de professional, eigenaarschap laag. De vraag is: hoe doe je dat? Hoe geef je meer ruimte zonder alles los te laten?

Ik heb genoten van Wouter Harts eerste boek Verdraaide organisaties. Minder systeem en meer werken vanuit de bedoeling. Dit boek gaf mij inspiratie om dingen anders te doen en taal om uit te leggen waarom. De tekeningen en plaatjes ondersteunden het geheel.

Met het vervolg, het boek Anders vasthouden, gaat Wouter Hart door op dezelfde weg. Hij geeft antwoord op belangrijke vragen in organisatieland. We weten allemaal dat het anders moet. We ontwikkelen in onze organisaties mooie visies waarin we spreken over minder hiërarchie, meer verantwoordelijkheid bij de professionals, meer zelfsturende teams. Ook in mijn eigen organisatie zijn we hiermee bezig. We zoeken naar een balans tussen ruimte geven en nemen. Hoeveel ruimte is er nodig en hoe bepaal je de ruimte? Beleid centraal versus decentraal, wat op welk niveau. Hoe bewegen we van controle naar vertrouwen. En hoe kan je dan nog monitoren?

Het is misschien niet allemaal nieuw wat Wouter schrijft, maar hij kan het wel mooi vertellen. In eenvoudige taal en met gebruik van aansprekende metaforen. Daardoor is dit boek niet alleen goed leesbaar voor organisatieadviseurs en managers maar ook voor anderen die geïnteresseerd zijn in meer werken vanuit de bedoeling en anders organiseren.

De auteur legt de focus op het samen betekenis geven aan ‘de bedoeling’, samen het verhaal vormen van wat voor organisatie wij (willen) zijn en hoe wij (willen) werken. De visie als magneet, waar we allemaal vanuit onze eigen plek naar toe bewegen. Daarbij is steeds de werkelijke situatie het startpunt van het denken. Het werkelijke vraagstuk.

De 9 sleutels van Wouter Hart geven je handvatten om anders te werken. Hij schrijft: ‘Sleutelprincipes zijn als het ware kleine fragmentjes van een grotere wijsheid. Ze vertalen de visie naar een operationeel houvast en brengen daarmee het werken vanuit de bedoeling dichterbij.’ Vervolgens besteedt hij uitgebreid aandacht aan hoe elke sleutel werkt. Hij beschrijft een klein stukje theorie en illustreert het werkende principe aan de hand van praktijkverhalen en tekeningen.

De praktijkverhalen spelen in verschillende organisaties die meer ‘naar de bedoeling’ werken, zowel in scholen, gemeentes als in grote bedrijven. Deze verhalen nemen ons mee in alledaagse situaties waarin zich zaken voordoen die niet altijd gebaat zijn bij het volgen van ‘de letter van de wet’. Ik kan me heel goed inleven in deze verhalen. Doorvoelen waarom de ‘letter’ (lees: de regel, procedure, de norm) hier niet werkt. En hoe we dan op een andere manier te werk kunnen gaan want het gaat ten slotte om ‘de geest van de wet’, om de BEDOELING, om wat we met elkaar willen bereiken en niet om het klakkeloos opvolgen van regels. Dat betekent wel dat we als professional verantwoording dienen te voelen voor het bereiken van die bedoeling. Dat we voorbij de regels moeten willen kijken naar wat we met behulp van die regels willen bereiken. Als je de professionals de ruimte geeft zie je mooie dingen gebeuren.

Ben je geïnteresseerd in anders werken en anders organiseren? Dan is Anders vasthouden absoluut een aanrader!

K.M. (Ina) Braas CMC is Beleidsmedewerker Procesmanagement. Ze is lid van de Orde van Organisatiekundigen en –Adviseurs (Ooa).

 

Anders Vasthouden - 'Daagt je uit om na te denken over essenties'
3 januari 2018 | Jantine van der Ploeg

Anders vasthouden is een boek vol inspiratie om mee aan de slag te gaan. Met de ideeën die bij mij ontstonden, heb ik het management enthousiast gemaakt om samen naar het avondseminar van Wouter Hart te gaan.

Zodat we samen aan de slag gaan met de negen sleutels in onze eigen organisatie. Los daarvan heb ik het boek al meerdere keren gebruikt om ideeën uit te werken. Het is dan ook echt een aanrader.

Vanaf de eerste bladzijde werd ik in de preview van ‘Anders vasthouden’ enthousiast. En de schrijver Wouter Hart heeft mijn enthousiasme kunnen vasthouden in het hele boek. De schrijfstijl is erg prettig en de voorbeelden en tekeningen zijn sprekend en herkenbaar. De quotes, gedichten, gedachten, verhalen aan het begin van ieder hoofdstuk zijn prachtig, waarbij de woorden van Lao Tse mij het meest raakten. Een extra kadootje van dit boek.

Waarom je dit boek zou moeten lezen? Als je nieuwsgierig bent hoe je anders kan sturen dan is het boek een must. Als je als organisatie dan ook het lef hebt om echt de negen sleutels toe te passen dan ga je zeker verschil in de organisatie ervaren. Verschil in eigenaarschap, wendbaarheid en klantgerichtheid. Thema’s die in iedere organisatie spelen, maar die in de praktijk zo weerbarstig zijn.

Het zal niet gemakkelijk zijn om de oude patronen los te laten en kritisch te blijven kijken naar de oplossingen die we kiezen. Ik denk dat het soms ongemakkelijk voelt als je de sleutels toepast. We zijn zo gewend om het te doen, zoals we altijd deden. Toen in hoofdstuk 4 dan ook gezegd wordt, ‘misschien staat ons jarenlange organisatiedenken wel wat in de weg’, schreef ik er direct bij, ‘haal dat misschien maar weg’. De grootste uitdaging is misschien wel dat je wat er geschreven staat niet gaat kopiëren, maar dat je het toepast binnen de context van jouw organisatie. Jouw verhaal, jouw sleutels.

In ieder hoofdstuk wordt een sleutel onthuld. Van blijven zoeken naar werken vanuit de bedoeling (sleutel 1), naar wat is echt de bedoeling en hoe ontstaat er een ander houvast (sleutel 2). Hoe zetten we stappen om niet meer te denken vanuit de klant, maar te denken vanuit de concreetheid van die ene mens (sleutel 3). Om samen te zoeken naar het oplossend vermogen (sleutel 4). Om de werkzaamheden uitdagend te houden, maar ook behapbaar, waarbij juist de verschillen heel krachtig kunnen zijn (sleutel 5). Om samen een professioneel antwoord te kunnen geven (sleutel 6), waarmee een cultuur van verantwoordelijkheid kan ontstaan (sleutel 7). Een cultuur die het verhaal levendig houdt en bouwt aan stevigheid (sleutel 8) zodat er een denken in dynamieken ontstaat (sleutel 9). Samen bouwen aan een houvast die binnen verschillende situaties leidt tot het professioneel antwoord. Dat het moeilijk is, lees je aan het einde van het boek. De uitleiding geeft mooie voorbeelden hoe soms de beste bedoelingen nog niet leiden tot werken vanuit de bedoeling.

Het boek daagt je uit om na te denken over essenties. Om lef te tonen en te gaan werken vanuit een nieuwe houvast. Een uitdaging die ik graag aan ga, hoewel ik weet dat ik zal struikelen. Struikelen omdat er zo nu en dan toch nieuwe wijn in oude zakken komt. Maar je kan beter struikelen dan er niets mee te doen. Want met dat struikelen zal het verhaal uiteindelijk steeds sterker wortelen in de bedoeling. Met vallen en opstaan zijn we tenslotte allemaal volwassen geworden, toch?

Jantine van der Ploeg (1971) is haar carrière begonnen in de financiële sector als adviseur, waarna ze verschillende management en directiefuncties heeft bekleed. Na haar afscheid van de financiële sector heeft ze zich gericht op het coachen en ontwikkelen van mensen en organisaties. Vanaf 2016 is ze werkzaam als opleidingsspecialist. Hierin is zij de schakel tussen ontwikkelaars, opleiders en uitvoering. Samen zorgen we voor het continue ontwikkelen van mens en organisatie. 

Anders Vasthouden - 'De vinger op de zere plek'
2 november 2017 | Jan Hoogstra

In de zorgbranche, waar ik veel werkzaamheden verricht, wordt veel gesproken over zelfsturende teams, de bedoeling en het verminderen van regeldruk. Het nieuwe boek van Wouter Hart Anders Vasthouden, 9 sleutels voor het werken vanuit de bedoeling sluit daar precies bij aan. Het geeft praktische tips en legt de vinger op de zere plek: waarom doen we dingen zoals ze ooit zijn ontstaan?

Het vorige boek van Wouter Hart: Verdraaide organisaties ging al over het werken vanuit de bedoeling. Niet het systeem moet leidend zijn, maar de bedoeling, wat je wilt bereiken. Vanuit mijn eigen ervaring in de zorgbranche constateer ik dat we daar erg doorgeschoten zijn met alle protocollen, financieringsvormen (met daarbij behorende registratiedruk) en andere van buiten opgelegde eisen. Terwijl het juist om de zorg voor de patiënt/cliënt gaat! Het boek Anders Vasthouden, 9 sleutels voor het werken vanuit de bedoeling geeft handvatten om hiermee om te gaan en de bedoeling weer centraal te stellen.

Het boek bevat, naast de inleiding en de uitleiding, drie delen: ‘Een geladen bedoeling’, ‘Een wakkere leefwereld’ en ‘Een ondersteunende dynamiek’. In elk deel worden 3 sleutels besproken, waarbij een sleutel een principe/gedachte/uitgangspunt is. De schrijver introduceert dit in de inleiding met een zeer treffend beeld voor iedereen die kinderen heeft. Aan de hand van een praktijkvoorbeeld laat hij zien hoe je van tegenover iemand, naast iemand tot met iemand komt. Dat is eigenlijk ook het hele principe van Anders Vasthouden: sturing zonder het probleem van de ander af te pakken en de ander daarmee te ontslaan van verantwoordelijkheid. Bijzonder in dit boek is dat de schrijver, Wouter Hart, veel gebruik heeft gemaakt van ervaringen en ontmoetingen met twee personen: Marius Buiting en Ruud Klarenbeek. Beide zijn werkzaam in de zorgbranche, vandaar dat ook veel voorbeelden uit het boek zich in deze branche afspelen.

Het eerste deel heeft de meeste impact op mij gemaakt, het laden van de bedoeling. In dit deel wordt je aan het denken gezet over waarom we bepaalde activiteiten nou eigenlijk doen: vanuit het systeem of heeft het werkelijk een bijdrage aan het realiseren van de bedoeling? Het gaat bijvoorbeeld niet om de levering van zorg, maar om de betekenis van die zorg in het leven van de ander. In de sleutel ‘De werkelijke opgave in het licht’ werkt de schrijver een mooi voorbeeld uit vanuit het strafrecht: is het de bedoeling om de veroordeelde te straffen of juist om ervoor te zorgen dat de veroordeelde het niet weer doet? Het strafrecht is er op gericht om te straffen, niet zozeer om de veroordeelde weer op het rechte pad te krijgen.. De schrijver omschrijft de essentie van de eerste sleutel als het maken van de slag van ‘het uitvoeren van het spel’ naar het ‘werken vanuit de bedoeling’. Door dit steeds centraal te stellen krijg je andere discussies en oplossingsvormen.

In de tweede sleutel wordt uitgelegd dat afwijken van het systeem geen doel op zich is, maar een consequentie kan zijn van het staan voor de bedoeling en de visie. Het doorleven van de visie is daarmee wezenlijk. Hoofdstuk 3 bevat de sleutel die mij het meest geraakt heeft, en waar veel organisaties zich niet altijd van bewust zijn: van abstracte klant naar die ene mens. Door in te zoomen op de persoonlijke situatie van een mens krijg je pas echt inzicht in de behoefte en word je in staat gesteld om de bedoeling centraal te stellen. Het gaat immers niet op de grootste gemene deler, maar juist om die ene mens en de zorg die hij/zij nodig heeft. Een proces uitrollen kan dan ook niet, elk mens heeft andere behoeftes en wensen, standaardoplossingen zijn dan moeilijk toe te passen. Belangrijke stappen daarbij zijn:

1. Zie die ene mens of specifieke situatie

2. Welke waarde kun je toevoegen?

3. Wat heb je daarvoor nodig?

4. Wat vraagt dat van de grotere steunstructuren?

Daarbij heb je wegers en kenners. Wegers zijn mensen die de afweging moeten maken en daarbij gebruik moeten/kunnen maken van de kennis bij de kenners. Zij moeten het overkoepelende beeld bepalen en de zwaarte van de input van de kenners afwegen.

In het deel ‘ Een wakkere leefwereld’ gaat het onder andere om het denken van oplossing naar oplossend vermogen (van de ander, naast de ander, met de ander). Oftewel beleg de verantwoordelijkheid waar die hoort, maar probeer het wel samen te doen, zodat de ander die verantwoordelijkheid ook kan nemen en er een oplossend vermogen ontstaat bij de ander. Een eye-opener: als mensen als klanten worden behandeld, gaan ze zich ook zo gedragen. Daarmee nemen ze dus geen verantwoordelijkheid meer zelf, maar laten zich ‘pleasen’. Co-creatie is een mooi voorbeeld van ‘met de ander’.

In de vijfde sleutel ‘Een passende uitdaging’ wordt het principe van de vijf schuifjes uitgelegd. Op 5 onderwerpen kun je schuifjes openzetten om daarmee meer of minder sturend te zijn op het oplossende vermogen. Dit betreft de onderwerpen: verwachting, kaders, visie, ondersteuning en monitoring. Dit is een mooi schema om je als opdrachtgever steeds van bewust te zijn: hoeveel ruimte geef ik de ander om dit op te lossen?

Sleutel 6 is wat mij betreft een sleutel die gezien het voorgaande erg logisch is: ‘De letter vanuit de geest’. Werken vanuit de geest van iets is belangrijker dan volgens de letter van de instructie, protocol of ander richtinggevende documenten.

Het laatste deel gaat in op een ondersteunende dynamiek, waarbij het belangrijk is om een cultuur van verantwoordelijkheid te creëren. Zoals de schrijver het zelf mooi omschrijft: ‘Anders Vasthouden gaat bovenal over wat het nemen van verantwoordelijkheid onvermijdelijk maakt.’ Dat is waar het om draait, de verantwoordelijkheid hoort op de juiste plek te liggen en mensen moeten zodanig worden ondersteund dat ze er niet onderuit komen om deze verantwoordelijkheid ook te pakken. Daarmee nemen ze de regie in eigen hand.

De laatste twee sleutels gaan in op het vinden van stevigheid en het denken in dynamieken. De laatste twee vond ik zelf minder interessant, wel noodzakelijke dingen overigens.

Het boek heeft mij erg aangegrepen, en specifiek de eerste hoofdstukken. Daar wordt de vinger precies op de zere plek gelegd, van wat wij in al die jaren niet goed doen. Het gaat daarbij om de bedoeling en de geest om te werken voor die ene persoon, niet om de letter en het grootste gemiddelde! Waarbij de verantwoordelijkheid op de juiste wijze belegd moet zijn, waarbij je het met elkaar doet! De voorbeelden zijn erg herkenbaar en openen je ogen. Anders Vasthouden zet daarmee aan tot denken en is geschikt om met regelmatige tussenpozen uit de kast te halen om te lezen en je geest weer open te zetten voor het werken vanuit de bedoeling!

Jan Hoogstra is partner bij WeDoTrust, waar hij opdrachten uitvoert op het gebied van beoordeling en advisering over IT-gerelateerde onderwerpen in de zorgbranche. Zo is hij programmamanager, projectmanager en adviseur op het gebied van bijvoorbeeld IT-strategie en pakketselecties.

Anders Vasthouden - 'Met plezier gelezen'
13 oktober 2017 | Rudy Kor

Met plezier heb ik het boek Anders Vasthouden – 9 sleutels voor het werken vanuit de bedoeling van Wouter Hart, gelezen. Niet van kaft tot kaft, en dat hoeft volgens mij ook niet.

Op vele manieren komt namelijk dezelfde boodschap terug: zorg als organisatie voor een heldere en gedeelde visie en vervolgens vraag je als medewerker af waarom je iets doet en pas je handelen (en de structuur en systemen in de organisatie) aan op deze bedoeling en voel je er voor verantwoordelijk. Dat is in ieder geval voor mij de kern.

Door de mooie opmaak met veel ‘streamers’ in grote letters is het een handig bladerboek. Hart schrijft makkelijk en toegankelijk. Het is een ‘anekdotisch’ boek, waarbij de bewijsvoering van wat hij zegt gebaseerd is op zijn eigen ervaring als trainer, opvoeder van Jasper en Sterre en op citaten van mensen die hij gesproken heeft. Zijn voorbeelden zijn overheersend afkomstig uit de non-profit wereld, wat voor iemand zoals als ik die veel adviseert in de profit omgeving, soms vraagt om ‘omdenken’. Gezien voorgaande zal het geen verbazing wekken dat het boek geen literatuurverwijzing heeft.

Het is overbodig om de negen sleutels hier te noemen want ze staan vernoemd in het boekoverzicht dat hierboven staat. Zo duidelijk als hij schrijft, zo vaag zijn voor mij de korte omschrijvingen van de sleutels, maar dat terzijde.

In sleutel 5.3 ‘Vijf schuifjes voor passende ruimte’ (de vijf ‘schuifjes’ zijn verwachting, kaders, visie, passende ondersteuning en monitoring) vult hij eigenlijk de theorie van Situationeel leidinggeven van Hersey en Blanchard aan. Het gaat om het vergroten van de ruimte voor een medewerker, die Hart ‘opdrachtnemer’ noemt.

Over het ‘schuifje’ kaders zegt hij bijvoorbeeld dat in organisaties nu eenmaal kaders voor het handelen van medewerkers nodig zijn. Ruim geformuleerde kaders geven meer ruimte dan nauwe kaders en een ruime opdrachtformulering geeft meer ruimte dan een precieze. Een open deur, maar je moet het wel eerst gezien hebben. Tegelijkertijd geldt, ‘hoe meer het schuifje openstaat, hoe kleiner volgens hem de directe invloed van de opdrachtgever is’. Hij verwacht dat wanneer het schuifje te ver openstaat, de opdrachtgever buikpijn zal ervaren. Want gaat de opdrachtnemer wel de bedoelde invulling geven aan die vrije ruimte?

Samenvattend: een goed leesbaar boek, met origineel taalgebruik dat mij regelmatig even aan het denken heeft gezet.

Rudy Kor is zelfstandig organisatieadviseur en auteur van diverse managementboeken. Tot voor kort werkte hij (als partner) bij TwynstraGudde. Hij startte zijn werkzame leven bij Philips in Eindhoven. Als adviseur helpt hij (project)managers bij het effectiever inrichten van hun projecten. Als veel-lezer wordt hij gedreven door nieuwsgierigheid. Voor de lezer die benieuwd is wat anderen van een boek vinden, schrijft hij recensies voor managementboek.nl

Anders Vasthouden - 'Handvatten bij Verdraaide organisaties'
9 oktober 2017 | Henk den Uijl

Er is bijna geen kantoorgebouw, zorginstelling of school te vinden in Nederland waar men Wouter Hart en zijn Verdraaide organisaties niet kent. Voor een managementboek een ongekende populariteit, en terecht.

Voor veel mensen, met name voor managers en professionals in de publieke en maatschappelijke sectoren, opende dit boek de ogen. Het was vooral ook confronterend, we leerden over onszelf dat we geneigd zijn om, als op organiseren en werk aankomt, ons gezonde verstand uit te schakelen of op zijn minst uit te stellen.

Zo veel succes vraagt natuurlijk om een vervolg. Na honderden lezingen en het begeleiden van organisaties is er nu Anders Vasthouden: 9 sleutels voor het werken vanuit de bedoeling. Dit keer is naast Marius Buiting ook Ruud Klarenbeek, bestuurder van de JP van den Bent stichting, aangeschoven aan de inspiratietafel van Wouter Hart.

Het boek geeft sleutels of principes om oorspronkelijker na te denken over organiseren en werken. Deze principes zijn geen wetten, maar eerder een soort richtingwijzers. Deze richtingwijzers drukken je op het hart dat je je niet moet laten verleiden om je gezonde verstand uit te schakelen, of om richtingwijzers als routekaart te zien. De 9 principes kunnen je daarbij helpen, maar je blijft op jezelf, op beter nog, op een specifieke situatie met een specifieke andere mens aangewezen. Dat wat nodig is onbepaald, en dat wat het goede is moet zich tonen in en vanuit een concrete context.

Het boek is zeer toegankelijk geschreven, iedereen kan begrijpen wat er staat. Wederom keren behulpzame plaatjes terug, en is de rode draad van het verhaal in grote vetgedrukte tekst door het boek heen vormgegeven. Opnieuw lukt het Wouter Hart om aan te sluiten bij het gezonde verstand van de lezer. Alles klinkt volkomen logisch, maar is tegelijkertijd toch een openbaring. Ik pik er twee dingen uit die mij in het bijzonder aanspreken.

Het eerste is een uitweiding over de verhouding tussen het geheel en de delen. Vaak kijken we naar organisaties als een geheel, en zeker toezichthouders doen dit. Het idee (of de illusie) van overzichtelijkheid en voorspelbaarheid is ons zeer dierbaar. Het probleem is alleen dat de afzonderlijke delen allen een heel eigen karakter kunnen hebben, en als praktijk zelfs volstrekt verschillende dingen nodig hebben (qua ambitie, structuur, sturing, motivatie, controle, noem maar op). Vanuit het geheel is dit vaak niet zichtbaar, maar gaan we toch op alle plekken met dezelfde maat sturen. De kunst is volgens Wouter om af te dalen naar de delen, geïnteresseerd te zijn in het specifieke, en daardoor het geheel beter kunnen begrijpen.

Het tweede is Wouters opmerking over imperfectie. Dat moet je omarmen. Dat is misschien wel het meest verlossende woord wat er in een managementboek kan staan. Kwaliteitsmanagement is vanouds het streven naar perfectie – die nooit bereikt kan worden. Wouter neemt het juk van de perfectie weg, wat voor veel professionals een ware verlichting en verzuchting is. In plaats daarvan gaat het wel om verantwoordelijkheid, voor de ander, voor de situatie, in al zijn imperfectie. Het gaat er dus niet om perfect te worden, maar je leren te verhouden tot onvolmaaktheid, je weg daarin vinden en kijken wat de situatie van jou wel of niet vraagt, en, zo goed en zo kwaad als dat gaat, hiervan proberen te leren. Organiseren betekent dit ondersteunen: verantwoordelijkheid mogelijk maken.

Ik zal het maar eerlijk zeggen: ik ken Wouter Hart. Dat is een voorrecht, maar het betekent ook dat ik niet anders kan dan een positieve recensie schrijven. Zo gaat dat in de grotemensenwereld. Zelfs als Wouter zegt dat dit niet uitmaakt, dat hij openstaat voor kritiek en dergelijke, waarvan ik weet dat dit ook werkelijk zo is, kan ik niet anders dan een positieve recensie schrijven. Als ik het een flutboek had gevonden, had ik gewoon geen recensie geschreven. Het schrijven van een recensie is op deze wijze eerder politiek dan onafhankelijke journalistiek. Is dat de bedoeling van een recensie? Organisaties, en de wereld om organisaties, zijn door en door politiek. Men gunt elkaar dingen. Vangt elkaar vliegen af. Konkelt en beraamt. Omarmt en sluit buiten. Men verwacht dingen van elkaar zonder dat als zodanig te benoemen. Men rekent af en men beloont, soms expliciet, vaak impliciet. De kritische vraag aan Wouter Hart zou zijn: welke plek heeft deze politieke realiteit in organisaties als het gaat om het werken vanuit de bedoeling? Is hij niet wat al te optimistisch over de menselijke natuur en zijn neiging of wil tot het goede (maar dat hij alleen wordt belemmerd door ‘afleidingen’ vanuit systemen en denkwijzen)?

Voor de rest: Wouter Hart heeft duidelijk stappen vooruit gemaakt in zijn denken, en hij neemt u daar in mee. Als Verdraaide organisaties u aansprak, dan biedt Anders Vasthouden u verdere verdieping en handvatten om uzelf en uw organisatie beter te begrijpen.

Henk den Uijl is beleidsmedewerker bij de Nederlandse Vereniging voor Toezichthouders in Zorginstellingen.

Wouter Harts Anders vasthouden - 'Aan de slag ermee'
3 oktober 2017 | Nico Jong

Bureaucratische organisaties hebben ons een ongekende welvaart gebracht. Maar zij hebben ook een verlammende werking op hun medewerkers, waardoor er een soort collectieve bewusteloosheid ontstaat.

In Verdraaide organisaties draaide Wouter Hart daarom de gangbare organiseerlogica om. Het volgen van het systeem is dan niet meer leidend, maar juist het nemen van verantwoordelijkheid voor het vinden van echte oplossingen in de praktijk. Niet meer vanuit het systeem werken aan een virtueel doel in een onzekere en onvoorspelbare toekomst, maar juist werken vanuit de bedoeling. Omdat dat in de praktijk nog niet zo eenvoudig is, biedt de auteur in Anders vasthouden negen sleutels om te leren sturen vanuit de bedoeling, eigenaarschap te vergroten en ondersteunende systemen vorm te geven.

Wouter Hart pleit ervoor naast de ander te gaan staan, het probleem bij de ander te laten en kijken wat dan nodig is en wat dat van wie vraagt. Niet de oplossing aanreiken maar het oplossende vermogen van de ander aanspreken en ondersteunen. Zo lang we mensen namelijk zien als uitvoerders van het systeem, hoeven ze geen verantwoordelijkheid te nemen. Bij ‘anders vasthouden’ gaan mensen juist staan voor de bedoeling. In de leefwereld – het hier en nu van de praktijk – zijn ze verantwoordelijk voor het komen tot de goede oplossing. Professionals en leidinggevenden moeten leren de oplossing niet naar zich toe te trekken en juist naast de ander te gaan staan om te kunnen zien wat betekenisvol is in zijn leven.

In het eerste deel van het boek presenteert Hart drie sleutels om organisaties beter aan te laten sluiten bij waar het in de praktijk werkelijk over gaat. Het tweede deel bestaat uit drie sleutels voor leidinggevenden die binnen organisaties dezelfde opgave hebben richting hun professionals, die een meer actieve rol moeten gaan spelen in de oplossing. Om de collectieve bewusteloosheid te doorbreken, dient eigenaarschap lager in de organisatie te worden belegd. Het derde deel beschrijft welke dynamiek het versterken van een organisatie ondersteunt die de werkelijke vraag in de praktijk als startpunt neemt voor haar opgave.

In de afronding gaat de auteur in op het belang van een integrale benadering van vraagstukken en dat we daarvoor over de grenzen van de organisatie moeten gaan denken. We moeten meer samen met mensen uit de praktijk zoeken naar goede oplossingen. Door er ook zelf wat van te vinden, geven we onszelf richting en kunnen we bewustere keuzes maken die passen in onze dagelijkse praktijk vanuit onze visie en onze eigen verantwoordelijkheid. De wereld om ons heen zit nog gevangen in de organiseerlogica van de maakbaarheid en ‘iedereen het gelijke geven’. De bijbehorende gedragspatronen zijn erg diep ingesleten, dus het omkeren van die logica valt niet mee.

Anders vasthouden is geschreven in dezelfde recht voor zijn raap stijl als Verdraaide organisaties. Wouter Hart weet op een heldere en toegankelijke manier te beschrijven wat er moet gebeuren in organisatieland. Zijn inzichten, gelardeerd met directe praktijkvoorbeelden zijn regelmatig confronterend. Er moet nog veel gebeuren, dus aan de slag ermee!

Nico Jong is senior adviseur bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden