Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Innovatie jij.nu - 'Grondig onderbouwd'
17 juli 2020 | Elly Stroo Cloeck

Auteurs Henk Volberda, Kevin Heij en Menno Bosma stellen in hun boek Innovatie Jij.nu dat Innovatie minder afhankelijk van robots en artificial intelligence is dan je denkt.

Innovatie komt met name uit de medewerkers, maar die moeten daarvoor wel de juiste omgeving krijgen. Hiervoor is onder andere nodig: Zelforganisatie, Dienend leiderschap, Slimmer werken en Cocreatie, aldus Henk Volberda, Kevin Heij en Menno Bosma in hun boek Innovatie Jij.nu.

Dit boek put voornamelijk uit de resultaten van de Nederlandse Innovatiemonitor 2016 om aan te tonen hoe deze factoren een positieve invloed hebben op innovatie, maar ook op marktaandeel, omzetgroei, etc.

Met het bedrijf Sunny Roofs als rode draad en 10 andere bedrijven, waaronder Incentro, DSM, Randstad, als cases, wordt uitgelegd hoe de 4 factoren in de praktijk kunnen worden toegepast. Deze combinatie van (iets gedateerde) onderzoeksresultaten, interviews met praktijkmensen en het Sunny Roofs verhaal (ik pinkte een traantje weg aan het eind) in combinatie met een theoretisch raamwerk dat grondig onderbouwd is, werkt heel goed.

Elly Stroo Cloeck is project- en interim-manager op het gebied van Finance, Internal Audit en Risk Management via haar bedrijf ESCIA. Daarnaast schrijft ze recensies en samenvattingen van managementboeken.


Innovatie.Jij.nu - 'Relevant en goed leesbaar'
22 januari 2020 | Paul Misdorp

Innovatie Jij.nu is een relevant boek over sociale innovatie. Relevant, omdat maar liefst 87% van de Nederlandse bedrijven meer op winst is georiënteerd dan op het leveren van een maatschappelijke bijdrage.

De auteurs, Henk Volberda, Kevin Heij en Menno Bosma laten zien dat radicale en incrementele innovatie pas werkelijk effect heeft als bedrijven bereid en in staat zijn inspiratie en ontwikkelingsruimte te bieden aan de kenniswerkers in plaats van te tamboereren op resultaat, winst en aandeelhouderswaarde.

De kern van het goed leesbare en rijkelijk geïllustreerde boek gaat over de keuzes die bedrijven maken als het gaat om nieuwe manieren van werken met behulp van technologie. Hoe kan sociale innovatie winstgevend zijn en nieuwe producten en diensten opleveren en wat zijn de valkuilen? De vraag is ook hoe organisaties kunnen innoveren en overleven in een tijdperk waarin vrijwel alles met elkaar is verbonden en in vrijwel alle richtingen koppelingsmechanismen mogelijk zijn?

De auteurs laten zien dat de veelvoudige technologische ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie, robotica, erfelijkheidsleer, biotechnologie en nieuwe productieprocessen leiden tot disruptieve innovaties en een beroep doen op de creativiteit van kenniswerkers en de souplesse van en ontvankelijkheid in organisaties. Die technologische innovaties die schijnbaar ‘over ons heen komen' vragen dus op individueel niveau (Innovatie Jij.Nu) èn op collectief niveau (Innovatie Wij.Nu) een nieuwe manier van werken. Op individueel niveau wordt van kenniswerkers gevraagd om complexe vraagstukken op lossen, kritisch na te denken en met anderen samen te werken. Dit brengt de auteurs bij, wat zij noemen, de vijf hefbomen van sociale innovatie: technologie, zelforganisatie, dienend leiderschap, slimmer werken en co-creëren. In hun optiek is technologie geen bedreiging voor de mens mits de cultuur van de organisatie centraler komt te staan. Dat uit zich in meer intrapreneurschap, faciliteren vanuit nabijheid en betrokkenheid, flexibeler organiseren en delen c.q. gunnen.

Het boek is goed leesbaar, en dat komt door de flexibele opbouw van de hoofdstukken, die elke keer gaan over een van de vijf hefbomen van innovatie. De auteurs hebben interviews gevoerd met tien bedrijven die ‘bezig zijn' met innovatie. Steeds wordt een hefboom met hen besproken en gekeken waar zij op stuiten en hoe zij daar mee omgaan. Elk hoofdstuk wordt afgesloten met een aantal concrete handvatten voor innovatie.

Erg prikkelend zijn de beschrijvingen aan het begin van elk hoofdstuk waarin de veranderingen in het fictieve bedrijf Sunny Roofs worden toegelicht. De directeur van dit bedrijf heeft een vaag idee van transformatie van Business to Business (B2B) naar Business to Consumer (B2C) en van levering in grote batches naar custom made. Maar hij is aanvankelijk niet in staat om de weerstand van zijn personeel te duiden en - samenhangend hiermee - om het zelforganiserend vermogen van de medewerkers op juiste waarde te schatten. Dat leidt tot hilarische situaties, die heel herkenbaar zijn. Uiteindelijk transformeert de directeur omdat hij tot het inzicht komt dat innoveren niet alleen een persoonlijke kwestie is, maar ook een collectieve en dat hij dus afhankelijk is van zijn personeel en hun kwaliteiten daarop ook waardeert.

Naast de lessen die getrokken kunnen worden en per hoofdstuk kort worden benoemd, zijn er voor mij vijf inzichten die van belang zijn bij innoveren. Ten eerste dat innovatie niet gefragmenteerd en incompleet moet worden aangepakt, omdat dan de ‘complementaire effecten' verloren gaan. Ten tweede dat innovatie onmogelijk is als mensen op resultaten worden afgerekend. Ten derde dat innovatie energie vraagt, tijd neemt en geld kost. Kortom een langetermijnperspectief vereist. Ten vierde dat succesvolle innovatie, of die nu radicaal of incrementeel is, vooral effectief is wanneer sprake is van samenwerking met kennisinstellingen. Ten vijfde - en dat is een beetje een afgeleide van de voorgaande - wordt een lans gebroken voor meer Rijnlands organiseren, dat wil zeggen: organiseren vanuit een maatschappelijke verantwoordelijkheid en gedeelde waarden.

Dat laatste brengt mij bij een paar kritische noten. De samenhang tussen sociale innovatie en organiseren vanuit een maatschappelijke verantwoordelijkheid is nogal impliciet en vraagt om meer diepgang. Dit punt hangt samen met een ander punt, namelijk dat te gemakkelijk wordt gepleit voor het samengaan van aandeelhouderswaarde en stakeholderswaarde. Ook het optimisme over het feit dat technologie niet autonoom is, maar beïnvloedbaar vraagt om nadere toelichting. Iets meer aandacht voor een praktische, toepasbare ethiek ten aanzien van technologie en technologische innovatie zou een welkome aanvulling zijn op dit nuttige boek.

Maar, zoals gezegd, al met al is Innovatie.Jij.nu een relevant en goed leesbaar boek over sociale innovatie.

Paul Misdorp is Directeur van VinNDT (Veranderen in Nieuw Denken Toepassen) en kennispartner van Zeelenberg, adviseurs voor Mens en Organisatie en van de Van Gemertgroep.


Innovatie Jij.nu - Niet de robots, maar wij zijn aan zet
5 december 2019 | Martine Maes

Boeing gaat robots die zwaar fysiek werk overnamen van mensen vervangen door .... mensen. De robots gebruikten lasertechnologie om deze taak uit te voeren, maar dat ging vaak mis. Er kwamen al mensen aan te pas voor handwerk en correcties. Nu verlaten de robots de fabriek van Boeing.

Niet alleen in dit opmerkelijke voorbeeld heeft de mens bewezen een meerwaarde te leveren. In het boek Innovatie Jij.nu geven de auteurs aan hoe de mens nog meer aan zet is om het innovatie- en concurrentievermogen te vergroten in organisaties.

Op de voorkant van het boek Innovatie jij.nu prijkt een hoofd, half mens half robot. De boodschap is dat niet de robots maar wij mensen aan zet zijn om organisaties vernieuwend te maken en te houden. De tegenstelling die hier gesuggereerd wordt tussen mens en robot is naar mijn mening niet effectief: het gaat om het samenspel van mens en (bredere) technologische vernieuwing.

Het samenspel van technologische en sociale innovatie geven de auteurs Volberda, Heij en Bosma weer met de schijf van vijf. Naast R&D en technologie (25%) zijn het zelforganisatie, dienend leiderschap, slimmer werken en co-creatie die voor 75% bijdragen aan vernieuwing, economische groei en werkgelegenheid. Aangezien de gemiddelde levensduur van bedrijven in 50 jaar tijd met ruim tweederde is gedaald, is het innovatie- en concurrentievermogen van bedrijven letterlijk van levensbelang. Elk van de onderdelen van de schijf van vijf werkt als een hefboom voor innovatie.

Sterk in dit boek vind ik de combinatie van theorie en praktijk. Praktijkverhalen van medewerkers en leidinggevenden zijn afgewisseld met inzichten uit onderzoek en wetenschap. In een (fictief) praktijkverhaal als rode draad krijgt de complexe werkelijkheid van alledag kleur. Elk hoofdstuk eindigt met prestatie-effecten van de betreffende hefboom. Wat dragen de hefbomen bij aan ‘harde' aspecten zoals winstgroei, radicale of incrementele innovatie, marktaandeel en aantrekken van nieuwe klanten? En wat betekenen de hefbomen voor de ‘zachte' aspecten van bedrijfsvoering zoals geluk, tevredenheid, groei en (minder) ervaren stress van medewerkers? Uiteraard volgt de oproep ‘jij.nu' in de vorm van tips om zelf aan de slag te gaan.

Wat me vooral bijblijft is dat de invloed van de mens zowel op de harde als zachte aspecten van de hefbomen het verschil maakt. Een voorbeeld uitgelicht: het effect van dienend leiderschap. Deze leiderschapsstijl zie je in organisaties met korte lijnen, direct contact en een informele cultuur; vooral kleine en middelgrote organisaties. Het besturingsmodel waar dienend leiderschap het beste bij gedijt is het Rijnlandse model. Opvallend is dat dit besturingsmodel niet alleen op de zachte aspecten grote prestatie-effecten toont, maar ook op de harde aspecten zoals een hogere rentabiliteit en een beter aandeelrendement. Van oudsher waren dit juist de focusgebieden van het Angelsaksische model dat zich vooral op aandeelhouders richt. Na een groeiperiode vanaf 1992 zorgde de crisis van 2008 voor een kentering in de groei van Angelsaksische aansturing. De focus op medewerkers bleek daarna ook goed te zijn voor de groei van organisaties in plaats van focus op aandeelhouderswaarde. Wellicht dat de inzichten uit dit boek een nieuwe impuls geven aan de ontwikkeling naar meer mensgerichte organisaties met Rijnlandse aansturing.

Alle vijf de hefbomen samen versterken elkaar, met de mens in het midden. Aan organisaties de taak om innovatie niet alleen via technologie na te streven: stem de structuur, het werk en de manier van leidinggeven op innovatie af. En ondersteun mensen om vanuit hun talenten bij te dragen aan de innovatie- en concurrentiekracht. Het zijn niet de robots die het verschil maken!

Martine Maes is Interventiekundige en adviseur bij  Interventures en schrijft deze recensie op persoonlijke titel. Ze is lid van de Orde van organisatiekundigen en -adviseurs (Ooa), www.oaa.nl.


Henk Volberda, Kevin Heij, Menno Bosma
Innovatie Jij.nu

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden