Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Ruimte - Stop met onzin, doe wat de bedoeling is - 'Raakt een snaar'
12 februari 2018 | Martine Maes

Een wit boek met drie blauwe cirkels die in elkaar grijpen. De kaft toont dat Frank Weijers in zijn boek Ruimte ook de begrenzing onderzoekt. Ruimte creëren in leven, werk en teams is doen wat de kern van de drie cirkels vormt: daar waar richten, verrichten en inrichten samenvallen.

De oproep ‘stop met onzin, doe wat de bedoeling is’ geeft duidelijk aan wat Weijers met dit praktische handboek beoogt. Het klinkt simpel maar is het niet. Moed is nodig. En ook dat is wellicht nog niet genoeg.

Ruimte

Het woord ruimte maakt me altijd nieuwsgierig. Op welke manier heeft Frank Weijers in zijn boek Ruimte dit ongrijpbare thema weergegeven? Hij toont zich meester in de begrenzing. In een helder geformuleerd boek met een krachtige schematische kern zet hij lezers aan om ruimte te creëren om te doen wat de bedoeling is. Welke eerste stap kun je als individu, organisatie en team zetten om ruimte te creëren in werk en leven?

Het boek raakte bij mij een snaar: vaak genoeg heb ik me afgevraagd of ik de autonomie en de ruimte ervaar om mijn werk goed te doen zoals ik als professional voor ogen heb? Onlangs heb ik mijn werk anders ingericht zodat ik meer kan werken volgens mijn eigen bedoeling (richting) op een manier die bij me past. Tegelijkertijd hoor ik om me heen dat veel professionals vragen om professionele ruimte, of dat werkgevers hun medewerkers meer ‘ruimte willen geven’ om eigenaarschap te ervaren in hun werk. Het blijft vaak bij deze ongrijpbare termen.
In zijn boek zet Weijers aan tot actie met een praktische en direct toepasbare aanpak. Eerst licht de auteur drie kernbegrippen toe: richten, verrichten en inrichten. Ofwel: hoe kunnen professionals hun werk verrichten conform hun richting waarbij de inrichting dat optimaal mogelijk maakt? In opeenvolgende hoofdstukken krijgen deze begrippen invulling in het persoonlijke werk en leven; in organisaties en in teams.

Vanwege de herhaling van termen die inherent is aan de structuur van het boek, verliest het verhaal vaart in de hoofdstukken over organisatie en teams. De verdieping over professionele ruimte en professioneel gedrag in teams is zeker relevant en lezenswaardig, maar zette mij minder in de actiestand. De cirkel zou weer helemaal rond zijn als aan het eind ook de rol van het individu in teams en organisaties weer teruggepakt zou worden.

Moed

De oproep ‘stop met onzin, doe wat de bedoeling is’ vraagt om moed om ook daadwerkelijk te stoppen met wat niet bijdraagt. Daar plaats ik een kanttekening bij. Hoewel de auteur aangeeft dat het moeilijk is om hardnekkige patronen te doorbreken en vraagt om moed te hebben om dat toch te doen, blijft het wel bij deze oproep. Is dat voldoende om lezers moedig uit hun stoel te krijgen?

Als het zo simpel was om ergens mee te stoppen, vraag ik me altijd af waarom het nog niet is gebeurd. Wat maakt dat het zo moeilijk is te stoppen met wat men in een team of organisatie contraproductief vindt? Welke krachten maken dat mensen in organisaties blijven doen wat ze doen ook al draagt het niet bij aan de bedoeling? Waar is het gedrag goed voor? Als je stopt met iets, wat gaat er dan verloren? Met dit type vragen kom je in de wereld van veranderkunde, systeemdynamiek en groepsdynamica. En dat zijn weer hele nieuwe boeken. Weijers heeft zich in dit compacte boek dus – terecht – begrensd en blijft bij de eerste stap om inzichtelijk te maken wat bijdraagt aan de bedoeling of niet. Voor leidinggevenden en medewerkers geeft Weijers aan het eind enkele tips voor vervolg.

De kern van Ruimte is de concretisering van de vage notie "ruimte creëren" tot een toepasbare werkwijze. Die zal ik zeker toepassen om overzicht en inzicht te krijgen voor mezelf of in organisaties die hiermee worstelen. De volgende stappen worden daarmee niet minder uitdagend, maar wel begrensder en concreter.

Martine Maes is Interventiekundige en adviseur bij  Interventures en schrijft deze recensie op persoonlijke titel. Ze is lid van de Orde van organisatiekundigen en –adviseurs (Ooa), www.oaa.nl.

Ruimte - Stop met onzin, doe wat de bedoeling is - 'De moeite waard'
18 oktober 2017 | Martin van Staveren

Stop met onzin, doe wat de bedoeling is. Dit is de pakkende ondertitel van het boek Ruimte. Een mooie opdracht, in het vaak hectische bestaan van professionals en leidinggevenden in organisaties. Hoe doe je dat, met onzin stoppen? Door te richten, inrichten en verrichten, als individu, in je team en in de organisatie. Zo simpel is het, of toch niet?

Spreker en trainer Frank Weijers vult met zijn boek Ruimte een leegte in de wereld van het managementboek. Het essentiële verschil tussen die twee, ruimte en leegte, wordt op de laatste pagina met een quote van Piet Weisfelt krachtig samengevat: ‘Als ruimte geen grenzen zou kennen wordt het leegte, in leegte kun je niet leven’. In ruimte wel, en die is dus begrensd.

Vanuit deze benadering is het logisch dat Ruimte in belangrijke mate over grenzen gaat. Over eigen grenzen (leren) kennen, en die van anderen. Over grenzen aangeven. En over af en toe bewust over grenzen heengaan. Bijvoorbeeld als regels en procedures tegen de bedoeling blijken te werken. Dit wordt met een mooi woord professionele ongehoorzaamheid genoemd. Het zijn allemaal manieren om ruimte te creëren, in te nemen en goed te benutten, of juist af te staan.

Deze wat abstracte samenvatting is mijn essentie van het boek. Frank Weijers werkt dit concreet uit aan de hand van een model met drie cirkels. Het zijn de cirkels van richten (de bedoeling of missie scherp in beeld hebben), het verrichten (het doen, vanuit de bedoeling) en het inrichten (het scheppen van de daarvoor benodigde voorwaarden). Daar waar de deze drie cirkels elkaar overlappen ontstaat flow. Dit is het samenkomen van doen wat de bedoeling is, op een wijze die past bij individu, team en organisatie. Alles wat buiten de overlap valt kun je achterwege laten – dat ruimt op en schept dus ruimte in de vorm van tijd, geld en dergelijke – of aanpassen om het passend te maken.

Dit ruimte-concept in drie cirkels wordt in drie delen in detail uitgewerkt; voor het individu, de organisatie die ontstaat als minimaal twee individuen gaan samenwerken, en teams die ontstaan als de organisatie te groot wordt. Dit creëert dus nogal wat cirkels voor het richten, verrichten en inrichten, die me wel een beetje duizelig maakten. De logica is kristalhelder, het concreet toepassen lijkt me best lastig, ondanks de vele praktijkgerichte voorbeelden. De bedoeling van dit alles? Volgens de auteur concreet kunnen bijdragen aan een wereld waarin we plezierig kunnen samenwerken, zodat we samen het best haalbare voor elkaar krijgen. Sluit ik me graag bij aan.

Eén kritische vraag, die nu zo maar bij je kan opkomen, is de volgende: voegen deze cirkels nog iets toe aan al die andere populaire cirkels? Zoals de gouden cirkel met why-how-what van Simon Sinek? En de cirkels met de bedoeling, leefwereld en systeemwereld van Wouter Hart? Jazeker. Namelijk het concreet maken van de relatie tussen bedoeling en doen, en dat wat daarvoor aan inrichting of voorwaarden in de organisatie geregeld moet worden. En misschien wel nog belangrijker, bijvoorbeeld vanwege uitpuilende agenda’s, dat wat gewoon weggelaten kan worden. Aan procedures, controles en dergelijke. Eigenlijk is dit dus tevens een soort boek over lean leiderschap voor jezelf en anderen, vanuit heel ander perspectief dan operationeel en kwaliteitsmanagement.

Tot slot een kleine waarschuwing, in het kader van verwachtingen delen. Want ‘onze gedragslijn wordt niet door onze ervaringen bepaald, maar door onze verwachtingen’, aldus George Bernard Shaw aan het begin van hoofdstuk 15. Hoewel zeer toegankelijk geschreven is dit geen eenvoudig boek. Het thema Ruimte is op originele en diepgaande wijze ingevuld. Stoppen met onzin en doen wat de zinvol is, dat betekent in de eerste plaats er achter komen wat eigenlijk de bedoeling is, van jezelf, het team en de organisatie, En vervolgens om op basis daarvan scherpe keuzes te maken én de organisatie daar op in te richten. Alleen zo kunnen we meer aandacht geven aan dat wat er toe doet, en een hoop dagelijks en in wezen nutteloos gedoe achter ons laten. Een mooi streven, in een organisatiewereld die alsmaar sneller lijkt te draaien. Simpel is dit niet, wel de moeite waard. Stop dus met onzin, begin met het lezen van Ruimte - Stop met onzin, doe wat de bedoeling is.

Dr. Martin van Staveren adviseert organisaties over anders omgaan met risico’s. Zijn missie is om daarmee effectiviteit en welzijn te vergroten, binnen én buiten organisaties. Martin is ook kerndocent aan de executive masteropleidingen Risicomanagement en Public Management, Universiteit Twente. Begin 2015 verscheen zijn boek Risicogestuurd werken in de praktijk bij uitgever Vakmedianet.

Ruimte - Stop met onzin, doe wat de bedoeling is - 'Biedt heldere suggesties'
3 oktober 2017 | Sigrid van Iersel

Mensen komen in veel organisaties geen stap vooruit omdat regels, bureaucratisch gedoe of starre kaders hen belemmeren om te doen waar de organisatie echt voor bedoeld is. In zijn boek Ruimte, stop met onzin, doe wat de bedoeling is geeft Frank Weijers heldere manieren om betere keuzes te maken.

Hoe krijg je mensen in een vastgelopen organisatie in beweging? Dat doe je in ieder geval niet door de ander ‘in zijn kracht te zetten’ of door de professional ‘meer ruimte te geven’. Populair jargon in de kantoortuinen, maar Frank Weijers vindt het een nogal vernederende benadering van professionals. Iedereen hééft namelijk al kracht en ruimte, want daar gaat iedere persoon namelijk zelf over.

Wel vergt het moed van de professional om die ruimte ook daadwerkelijk te nemen. Of zoals Weijers het liever formuleert: je hebt vooral vertrouwen in jezelf nodig dat je de juiste stap zet.

Zie daar de kern van het boek Ruimte. Stop met onzin, doe wat de bedoeling is. Frank Weijers rafelt in zijn boek op schematische wijze alle soorten bedoelingen uiteen en presenteert een model met drie cirkels om de complexe werkelijkheid snel in kaart te brengen. Vervolgens kleurt hij de modellen in met herkenbare voorbeelden uit de praktijk.

Het lijkt zo eenvoudig: stoppen met doen wat niet je bedoeling is. Maar dan moet je eerst weten wat je bedoeling dan wel is. De auteur presenteert een aantal aardige en niet al te moeilijke oefeningen voor de lezer om bij zijn eigen ‘bedoeling’ te komen. Want ruimte nemen, dat doe je als hoofdpersoon in je eigen leven, niet vanuit een functie die je voor een organisatie vervult.

Maar soms ontbreekt de ruimte om dat daadwerkelijk te doen: geen geld, geen tijd, geen vierkante meters, geen bevoegdheden of geen ruimte in je hoofd.De eerste stap is dan om een diagnose te stellen: wat is er hier echt aan de hand? Als je dat niet direct helder ziet, stop dan met alles dat niet bijdraagt aan het waarmaken van je richting. Dan kun je beter nadenken over wat wel de bedoeling is.

Medewerkers geven zelf vaak aan welke inrichting ze nodig hebben. En waar aandacht is, worden regels overbodig. Praten en echt meebeslissen kan sowieso een hoop leed voorkomen. Het boek beschrijft goede manieren van feedback geven en technieken om open en veilig het ongemak te bespreken, bijvoorbeeld dat iemand buitengesloten wordt.

Is er toch veel bureaucratische narigheid, dan heeft de auteur een reeks heldere suggesties om van overbodige regels af te komen. Zo heeft de gemeente Groningen de ‘ontregelrechtbank’: een platform om belemmerende of zinloos ervaren regels ter discussie te stellen. Dat geeft de ruimte die professionals nodig hebben om hun werk goed en met plezier te doen.

Per saldo klinkt de boodschap van dit boek nogal voor de hand liggend: stop met de onzin. Maar ga het maar eens doen, ruimte nemen en doen wat echt de bedoeling is. Afgaand op het grote aantal mensen dat vastloopt in organisaties en burn-out raakt, slagen heel wat mensen hier slecht in.

Maar de tijdgeest zit mee. Frank Weijers verwijst in het laatste hoofdstuk naar de Japanse opruimgoeroe Marie Kondo, wiens boekjes de laatste jaren de winkels uit vlogen. Mensen hadden blijkbaar ineens de behoefte aan ruimte maken in hun huis en ontdekten hoeveel ruimte dat tegelijkertijd opleverde in hun hoofd.

Weijers ziet verrassende overeenkomsten met zijn eigen visie. In het creëren van ruimte ligt de sleutel tot meer zin hebben en meer zin ervaren in ons leven en in ons werk. Het opruimen van je huis vraagt net als opschoonwerk in organisaties om het vertrouwen in jezelf dat je de goede beslissingen neemt. En dat betekent ook vaak moed.

Sigrid van Iersel is verhalenmaker. Ze helpt organisaties en ondernemende professionals om mensen in beweging te brengen met een helder en inspirerend verhaal. Ze is een van de auteurs van Lenig denken.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden