Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Tribaal kantoorgedoe – Prikkelend
2 juli 2020 | Elly Stroo Cloeck

Wat een teleurstelling, het boekje is zo dun! Dat was mijn eerste gedachte toen ik Tribaal Kantoorgedoe van Danielle Braun uit de enveloppe haalde. Maar Een uur later heb ik het uit èn ben ik vol bewondering.

Tribaal Kantoorgedoe is dun, maar bevat meer food for thought dan een ander boek in 300 bladzijden stopt. Heel veel originele gedachten die soms lijnrecht tegen de gevestigde mening ingaan.

Tribaal kantoorgedoe is prachtig uitgevoerd. Dat is niet verrassend, we verwachten niet anders na Braun's voorgaande boeken. Het heeft de omvang van een dwarsligger, met zo'n 100 halve pagina's met prachtige foto's en prikkelende korte ‘cursiefjes', die bewerkingen zijn van columns die eerder verschenen in diverse kranten zoals Het Parool, Het Financieel Dagblad, NRC. Maar ook al is dit een verzameling columns, de aangedragen punten blijven relevant, het is in feite een tijdloos boekje. Het is heel toegankelijk geschreven, puntig, grappig, niet wetenschappelijk. Ik moest wel even BDSM opzoeken. Ik dacht dat dit een antropologenterm was maar dat bleek niet zo te zijn. (Ik ben benieuwd welke advertenties Google mij nu gaat voorschotelen).

In elk van de 30 cursiefjes pakt Braun een onderwerp beet, waar ze soms een volstrekt andere mening heeft dan de gangbare. Zo zegt ze over zelfsturing: ‘we zijn geen vogelsoort, dus zwermen past niet bij ons. We zijn een apensoort, voelen ons beter bij een apenrots'. Waarmee ze aangeeft dat de tribale rol van chief wèl ingevuld moet worden. En ook is ze niet mals over het ‘pinkwashing' tijdens de Pride.

Er waren een paar cursiefjes die mij met name troffen:
- Vermoederen, wat gaat over dat je als moeder/leidinggevende ook te veel voor je kind/werknemer kan regelen en zo het plezier/de motivatie vergalt. Alles goedbedoeld!
- Ik heb daar niet zo'n mening over, met het typetje ‘huh', die wel zijn mening geeft bij het koffie-apparaat, maar bij vergaderingen wegduikt. En met het typetje ‘ik sta hierboven', die geen mening geeft, maar een tegeltjes-wijsheid. En natuurlijk het typetje zeikmannetje, als Statler en Waldorf van de Muppetshow.
- Uitroken, over hoe je echt, maar dan ook echt, afscheid moet nemen van voormalige bazen.
- Niet alles hoeft gezegd te worden. Daar vertel ik verder niets over.

Ik heb bewondering voor Braun, hoe zij zich ook in de discussie op social media altijd open en kwetsbaar opstelt, in discussie gaat, beleefd blijft maar wel haar punt, hoe tegendraads en bekritiseerd ook, blijft maken. Eigenlijk zoals zij haar boekje eindigt, met haar eigen tegeltjeswijsheid: Zwijgen is zilver, spreken is goud. Wees niet passief-agressief als je van elkaar houdt.

Met Tribaal kantoorgedoe kun je iedereen die op kantoor werkt een plezier doen, maar zeker ook jezelf. Ik zou het kopen en dan eerst zelf lezen, voordat je het cadeau geeft aan je collega. Of je baas. Tenzij deze koffie nummer 28 met schuim drinkt.

Elly Stroo Cloeck is project- en interim-manager op het gebied van Finance, Internal Audit en Risk Management via haar bedrijf ESCIA. Daarnaast schrijft ze recensies en samenvattingen van managementboeken.

Tribaal Kantoorgedoe – Een frisse blik op bekende thema’s
16 juni 2020 | Renée Braken-Krol

Korte verhaaltjes, actuele thema’s, van kantoortuinen, tot trouwtoeterstoeten, van de zorg tot debat. Hoe fijn is het om een klein compact boekje met verhalen te hebben, die je even uit balans brengen? Die je aanzetten tot nadenken? Die voor verwarring zorgen? Die je niet alles tot vanzelfsprekendheid laat aannemen?

 

Danielle Braun is Corporate Antropoloog, en heeft vele jaren ervaring met tribes en werkvloeren en is onder andere schrijver van De Corporate Tribe. Met Tribaal Kantoorgedoe heeft ze mij verward, verbaasd en een lach op mijn gezicht bezorgd.

Na het lezen van De Corporate Tribe is mijn interesse gewekt om vanuit volkeren en stammen de vertaling te maken naar alledaagse thema’s in onze wereld. Danielle Braun verwoordt dit op een prachtige wijze. Zo zijn wij ‘geen vogels maar apen’. Een vergelijking naar zelfsturing in organisatie, het agile sturen en werken wat in steeds meer organisatie wordt toegepast. Medewerkers die als spreeuwenzwermen in- en uitvliegen. Vanuit de antropologie maakt Danielle Braun de vergelijking dat mensen tribale wezen zijn, die houden van apenrotsen en van hiërarchie. We kunnen zeker zelfsturend aan de slag zijn, maar hebben ook behoefte aan een chief, wij blijven apen.

Het boek is opgedeeld in vijf hoofdthema’s: Tribaal, I see you, Radicale Nuance, Anders kijken, en Toekomst. Ieder thema start met een gedicht en bestaat uit een aantal verhalen. De verhalen beginnen met een quote en worden ondersteund door prachtige wereldse foto’s. Voor mij gaf het thema ‘Anders kijken’ inzichten om direct toe te passen. Zoals in je organisatie het observeren van de territoriumdrift, en de piramides en totems die medewerkers bouwen. Veelal denken we vanuit de hiërarchie, een medewerker een leidinggevende en een directeur. Maar zien we ook de informele hiërarchie, dat Jantje een relatie had met Marietje en dat Pietje en Klaasje samen golven?

Voor mij is dit boek een inspiratiebron voor in mijn kast wat ik te pas en te onpas pak, om mezelf met een frisse blik op een andere wijze naar thema’s te laten kijken.

 Renée Braken is Manager Huisvesting & Facilities bij Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.

Tribaal kantoorgedoe - 'Braun heeft heel wat te vertellen'
1 juni 2020 | Rudy Kor

In dertig korte hoofdstukken maakt Danielle Braun je deelgenoot in haar antropologische visie op ons (werkzame) leven. De dertig hoofdstukken zijn al eerder verschenen als columns in verschillende kranten. Voor mij waren ze alle dertig nieuw en voelden ze als tijdloos.

In elk hoofdstuk van het zeer leesbare Tribaal Kantoorgedoe zitten wel één of meer doordenkers. Braun heeft een mooie pen en een talent voor woordspelingen en het bedenken van nieuwe woorden, wat de leespret vergroot.

De antropoloog kijkt naar tribes
Eén van haar centrale concepten is het identiteitsbepalende en organiserende principe van de tribe. Mijn kennis van de antropologie is zo beperkt, dat ik dit uitgangspunt niet kan beoordelen. Haar betogen en waarnemingen zijn echter consistent en leesbaar opgeschreven. Zij geven op een originele wijze inzicht in ons kantoorgedoe, net als bijvoorbeeld Japke-d. Bouma dat doet in haar boeken, zoals Gids voor de kantoor jungle. Waar Mevrouw Bouwma schrijft vanuit de blik van de kantoorarbeider als slachtoffer van het kantoorgedoe, mevrouw Braun schrijft met de distantie van de antropoloog.  

Een confrontatie met onze beperkte rationaliteit
Had Ab Dijksterhuis in zijn boek Het slimme onbewuste zo'n 240 pagina's nodig om ons te confronteren met onze beperkte rationaliteit, Braun doet dat in minder dan de helft. Ze doet dat meteen al in het eerste hoofdstuk: ‘We willen zo graag verlicht zijn, democratisch, rationeel, meelevend, open en transparant. Dat zijn we echter nog maar heel kort. We zijn homo sapiens. Tribale wezens.' En in kantoorpanden nemen we ons tribale wezen mee. Al doen we volgens haar ons best dat te onderdrukken. En zo te lezen, doen we dat niet altijd even succesvol. Ik bleef na lezing van het boek wel zitten met de vraag wat nou de definitie is van een tribaal wezen.

Het schijnt dat elke organisatie een chief aan de top moet hebben
Ik moest als organisatiekundige wel even fronsen bij Brauns stelling dat we, als het erop aankomt, altijd en overal de piramidestructuur terugzien als organiserend concept, met een chief aan de top. Stamhoofden en familieoudsten in het midden. En jagers en verzamelaars daaronder. Magiërs ter ondersteuning. Ze zegt het zonder aanhalingstekens en dan denk ik dat het letterlijk bedoeld is en niet metaforisch. Jammer dat ik het boek niet eerder heb gelezen, want dan had ik het Mintzberg in het webinar van 19 april om een reactie kunnen vragen. Want in zijn standaardwerk Structureren van organisaties komt deze indeling niet voor.

Een boek geschreven vanuit verwondering
Braun schrijft vanuit verwondering, en neemt regelmatig stelling tegen een aantal 'verworvenheden'an onze moderne tijd, zoals de maatschappelijke druk om autonoom te zijn. Volgens Braun verliest de samenleving tribale structuren en dat levert een aantal venijnige symptomen op zoals keuzestress, eenzaamheid, vervreemding, indentiteitshype en verwarring. Het lijkt er volgens haar op dat we niet autonoom mogen zijn, maar dat we autonoom moeten zijn, autonomie is dwangmatig geworden. En met toegenomen autonomie verliezen we tribale veiligheid. Omdat we de eigen tribe - en daarmee de eigen identiteit - zijn kwijtgeraakt, zoeken we ter compensatie een eigen identiteit die dan vervolgens enorm opgeblazen wordt. We zijn gaan clusteren, met andere homo's, hoogbegaafden, dialoogvoerders, aseksuelen, veganisten, boze boeren, Greta Thunberg-marcheerders, trouwstoettoeraars of slavernijherdenkers.

Op een luchtige wijze komen veel onderwerpen komen aan de orde
Op een luchtige wijze stipt Braun een waaier aan onderwerpen aan: de cultuur bij de politie en brandweer (een sterke cultuur is een plus en tegelijk een beperking); vrouwenquota (zorg vooral voor een vrouwvriendelijke cultuur); zelfsturing (we haten hiërarchie, we houden ervan, en kunnen niet zonder); seks op de werkvloer (seks is overal dus ook daar); goeroeïsme (we maken van onze feilbare rolmodellen onfeilbare goeroes); vermoederen (ongevraagd als man/vrouw adviezen geven en zo de intrinsieke motivatie van de ander vermoorden); rituelen (zijn nodig); diversiteit (geen doel op zich, zorg enerzijds verbinding met de eigen groep en sta anderzijds open voor anderen); taboes (niet alles hoeft gezegd te worden, pas op voor mentale striptease en gevoelsexhibitionisme); diversiteitsaanpak (negen adviezen waaronder; stop met streefcijfers en maak een verschil tussen afreageren en discrimineren); apenrotsspelletjes (mensen die als tribale wezens zich omhoog werken op de sociale ladder); multitasking (kan ons brein niet); territoriumdrift (vechten om posities in projecten is toegenomen met invoering van kantoortuinen).

In elk hoofdstuk van dit fraaie boek zitten wel één of meer doordenkers
Danielle Braun en de uitgever (Management Impact) hebben de verhalen inTribaal kantoorgedoe mooi geïllustreerd en in een handzaam A5-formaat verpakt. Door de opmaak en fraaie foto's lijkt het in eerste instantie op een ‘cadeauboek' met wat tekst. Maar zo snel als je begint te lezen blijkt dat Braun heel wat te vertellen heeft. In ieder van de dertig korte hoofdstukken zitten wel één of meer waardevolle doordenkers. Zoals deze oproep, die volgens mij ook meteen de kern van het boek weergeeft: ‘Laten we onszelf ontketenen. Bevrijden van de strijd tegen het tribale wezen in onszelf. Ik pleit niet voor oude patriarchale, religieuze, dictatoriale structuren. Maar ik wil dat dat we ophouden met vechten tegen onze oerliefde voor gezag, ritueel samenzijn, paarvorming en groepshugs.'

Rudy Kor is zelfstandig organisatieadviseur en auteur van diverse managementboeken. Tot voor kort werkte hij (als partner) bij Twynstra Gudde. Hij startte zijn werkzame leven bij Philips in Eindhoven. Als adviseur helpt hij (project)managers bij het effectiever inrichten van hun projecten. Als veel-lezer wordt hij gedreven door nieuwsgierigheid. Voor de lezer die benieuwd is wat anderen van een boek vinden, schrijft hij recensies voor Managementboek.nl

Tribaal kantoorgedoe - Een kostbaar kleinood
26 mei 2020 | Bert Thiel

Diep in ons huist een holbewoner, een mammoetjager die maar door een dun laagje vernis is gescheiden van de Manager met Verantwoordelijkheden en Ideeën en de Autonome Seculiere Eenentwintigste-eeuwer. Er hoeft maar dát te gebeuren of we gaan weer achter de buit aan, voeren samen een ritueel uit, richten een totem op of verklaren iets taboe.

In Tribaal Kantoorgedoe kijkt Daniëlle Braun met veel plezier naar de sabeltandtijgerjager in de moderne maatschappij. Losgeslagen van zijn tribe, is hij wanhopig op zoek naar lotgenoten en geestverwanten om zich geborgen te weten. In een groep. Met een duidelijke leider. Om uiteindelijk samen op jacht te gaan.

Ik heb regelmatig hardop zitten lachen. Een (herkenbaar!) voorbeeld: In een bedrijf werd flink geklaagd over ruimtegebrek, terwijl er een ongebruikt kamertje was waar het bureau van een vertrokken, maar klaarblijkelijk nogal aanwezige, oprichter nog stond. Vergeten uit te roken. 'Op een dag hebben we met wat jonge gasten het loodzware gevaarte naar de binnenplaats getild. En er een jerrycan benzine overheen gegooid. Het fikte flink.' Geesten uit het verleden moet je goed verjagen, want anders gaat het mis. 'Met zijn bureau verdwenen ook heel veel vastgeroeste gewoonten en procedures'.

Je kunt je over dit voorbeeld en vele andere natuurlijk vrolijk maken, maar ze heeft wel een punt. Veel gaat mis omdat oeroude verlangens en gewoontes botsen met de eisen van het moderne leven. Probeer elkaar dus niet te veranderen, zegt Daniëlle Braun, maar verdraag elkaar. Verdragen. Ver dragen. Hou elkaar vast en zet elkaar weer neer op een nieuwe, betere plek.

Een kostbaar kleinood, dit Tribaal kantoorgedoe.

Bert Thiel (1961) studeerde Nederlandse taal- en letterkunde. Hij doceert Nederlands op het Norbertus Gertrudis Lyceum in Roosendaal.

Tribaal kantoorgedoe - 'Ideaal cadeauboekje'
18 mei 2020 | Rick Lindeman

Danielle Braun kennen we van haar cultureel antropologische werken. Na de uitgebreide werken met Jitske Kramer, en haar uitstapje in ‘gekte' vorig jaar is ze nu terug met Tribaal Kantoorgedoe. Hierin beschrijft ze in 30 columns het kantoorleven en andere uitingen van tribaal gedrag.

Braun vertelt bijvoorbeeld over Trouwtoeterstoeten. De trompet is dan wel vervangen door de autotoeter, maar heeft zijn functie als aankondiger van evenementen niet verloren. Ook de 'toeterende turken' staan in die traditie. Braun beargumenteert dat we ons er daarom zo soms zo ongemakkelijk bij voelen. Zij maken hiermee volgens haar een ‘domeinclaim' op onze apenrots.

Voor de lezers van haar eerdere werk zal er veel bekend voorkomen. De totempalen bij de politie komen hier ook weer terug. Het is een ideale introductie voor diegenen die nog niet zo bekend zijn met de cultureel antropologische blik.

Voor degenen die meer diepte willen is De Corporate Tribe een meer gestructureerde inleiding in de zakelijke antropologie. Tribaal kantoorgedoe voelt een beetje als een tussendoortje van La Braun, maar is daardoor zeer geschikt als cadeauboekje. Zeker voor die ene collega die weleens breder zou moeten kijken dan zijn eigen vooroordelen.

Rick Lindeman is gecertificeerd facilitator en design thinker. Hij is facilitator bij LEF Future center van Rijkswaterstaat. Daarnaast is hij oprichter en eigenaar van het Faciliteer Atelier.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden