Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Negativiteit mania - 'Enorm veel handvatten'
23 juli 2018 | Joop Rutte

Eindelijk leven we sinds verschillende decennia in een hemel op aarde. Verschrikkelijke ziekten, oorlogen of armoede zijn grotendeels uitgebannen.

Maar als je populistische partijen, Twitter of bijvoorbeeld de publieke omroep moet geloven dan is dit geenszins het geval. Depressiviteit onder de westerse bevolking viert hoogtij. Hoe kan dit ‘in hemelsnaam’?

Ons brein heeft zich niet snel genoeg kunnen aanpassen aan de ontwikkelingen van de laatste eeuwen. Negatieve signalen komen harder binnen (de negativiteitsbias) omdat onze ingebouwde alarmfunctie te scherp staat afgesteld. Auteur Rijn Vogelaar beschrijft in Negativiteit mania 3 menselijke weeffouten die ervoor zorgen dat we te weinig oog hebben voor de realiteit en de kwesties die werkelijk spelen in de wereld.

- De negativiteitsbias voert terug naar de tijd dat we als mens nog niet bovenaan het dierenrijk stonden en we - vaak terecht - overal gevaar zagen. 95% van onze beslissingen worden intuïtief vanuit gecreëerde paden in je hersenen genomen. Ons brein gaat, met andere woorden, niet iedere nieuwe situatie onbevangen tegemoet.

- De korte termijn fixatie zorgt er voor dat we onvoldoende oog hebben voor de lange termijn omdat dit geen direct resultaat oplevert. Hier wordt als voorbeeld de relatie tussen slechte voeding/obesitas en chronische welvaartsziekten haarscherp aangehaald.

- We leiden aan zelfoverschatting. We spreken de groep liever niet tegen en de andere groep deugt al snel niet, wat leidt tot bijvoorbeeld moralisatie en serieuze bedreiging van bedrijfsvoeringen of democratische systemen.

Rijn Vogelaar houdt in dit boek bovenstaande aspecten tegen het licht van de technologie (‘een vloek of een zegen?’), de journalistiek (‘de depressieve waakhond’), de overheid(‘ afrekenaar op misstanden’), het bedrijfsleven (‘fabrieken waar alle negatieve mechanismen druk aan het werk zijn’ ) en het onderwijs (‘in de ban van wat je slecht doet’).

We zitten in een collectieve waan van negativiteit door bovengenoemde weeffouten in ons brein. Mania, de Griekse godin, moet snel verbannen worden naar de onderwereld waar ze thuis hoort volgens Vogelaar. Hij zet aan de hand van vele bronvermeldingen helder uiteen waaraan het schort. De balans is zoek als het gaat om constructieve journalistiek (‘negatief nieuws verkoopt’). De smartphone en de social-media zuigen ons het kortetermijnbrein in en voeden met likes en selfies het narcisme en het groepsdenken.

In het bedrijfsleven heerst ook de korte termijn, soms met opgedrongen groepsdenken waardoor de levensduur van bedrijven mogelijk onnodig wordt verkort. Vogelaar breekt een lans voor een meer constructieve samenleving; meer zingeving, compassie, cognitieve empathie en stimulatie van vertrouwen en individu. We gloriëren en komen tot ongekende hoogte als we in een positieve flow zitten. Impliciet breekt Vogelaar een lans voor de marketing discipline in organisaties die beter gedijt bij juiste waarheidsvinding via onderzoek, de (positieve) waarde die wordt gecreëerd en een goede balans tussen korte en lange termijn.

Negativiteit mania is als boek niet geheel vernieuwend en is meer een praktisch handboek met treffende voorbeelden waardoor het oorspronkelijke gedachtengoed uit Ons feilbare denken van Kahneman of Sapiens van Harari meer betekenis krijgen. Het is een prettig geschreven boek dat je moet lezen indien je de juiste context van alledag en de ontwikkeling in de maatschappij juist wilt duiden. Het boek geeft enorm veel handvatten bij het ontwikkelen van de ideeën om het gedrag van klanten te begrijpen dan wel te beïnvloeden. Hiermee is het ook een prettig boek om te lezen als je bezig bent je te bekwamen in (online) communicatie en de alarmbellen wilt laten rinkelen bij mogelijke klanten.

Joop Rutte houdt zich als oprichter van Info2Action, bezig met vertrouwelijke bedrijfsondersteuning, automatisering van beslissingsprocessen en evidence based marketing aan de hand van robuuste consumentenpanels en bigdata uit retailkanalen.


Negativiteit mania - 'Een opluchting'
14 maart 2018 | José Otte

Waarom reageren we op negatieve berichten? Hoe zijn we in deze negativiteitswaan terecht gekomen? Negativiteit mania van Rijn Vogelaar is een boek met aanknopingspunten om het tij te keren.

Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik vooraf niet echt zin had in weer zo’n boek over negatieve berichtgeving en bangmakerij. Maar gelukkig bleek Vogelaar die kant helemaal niet op te gaan. Zijn onderzoek brengt ons bij de oorzaak van de Negativiteit mania, die ligt in de beperkingen van ons menselijk denken.

Mensen hebben van nature een alarmerend brein (pas op, daar in het bosje zit een tijger), dat vooral aan kortetermijndenken doet. Logisch natuurlijk als je in een wereld leeft waar het gevaar op de loer ligt en je snel moet reageren. Maar de meeste mensen in de Westerse wereld hoeven al lang niet meer zo angstig te reageren. We leven in de meest veilige en welvarende periode in de menselijke geschiedenis. Vogelaar laat in zijn boek zien dat die reactie van ons brein ongemerkt leidt tot een toename van obesitas, narcisme, depressie en een afname van empathie.

Het is vooral het kortetermijngevaar dat zorgt voor een grote aandacht voor negativiteit. Ons brein heeft naast een overgevoelige alarmfunctie (die we vroeger natuurlijk nodig hadden), ook een kortetermijnfixatie. Er is veel aandacht voor acute problemen van geringe omvang. En jammer genoeg is er daarmee minder aandacht voor grote problemen die zich geleidelijk manifesteren, zoals depressie, obesitas en klimaatverandering.

Gelukkig zijn er ook positieve ontwikkelingen in bedrijfsleven, onderwijs en journalistiek. We leren door onderzoek vanuit de neurowetenschappen en de psychologie dat we op individueel niveau onze hersenen kunnen trainen om minder gevoelig te worden voor de valkuil van het negatieve denken. Als we de oorsprong en de gevolgen van het negativiteitsdenken begrijpen kunnen we dit onderkennen en er op anticiperen.

De voorbeelden uit bedrijfsleven, onderwijs en journalistiek laten zien dat een verschuiving naar een meer constructieve wijze van werken effecten heeft. Zo wordt onze overgevoelige alarmfunctie minder getriggerd als we niet alleen de negatieve kant horen in het nieuws, maar dat ook vooruitgang wordt besproken. Of als er een oplossing wordt gegeven en een voorbeeld wordt besproken van die oplossing en hoe dat dan werkt. 

Het boek is duidelijk op constructieve wijze geschreven en geeft een gevoel van opluchting. Er wordt heel duidelijk een verklaring gegeven en zoals dat hoort bij de constructieve wijze worden er oplossingen aangedragen en goede voorbeelden benoemd. Een verademing. Vogelaar heeft een talent voor schrijven. Negativiteit mania is een boek dat je in een paar uur uitleest maar waarmee je langer bezig bent in je hoofd. Ik hoop dat anderen die dit lezen ook de uitnodiging voelen die ik voel; om constructief bezig te gaan en steeds bij een negatief bericht ook naar zaken te gaan zoeken die wel werken om balans te scheppen.

Dr. José W. Otte MBA werkt als waarderend onderzoeker met een bedrijfskundige gedragswetenschappelijke achtergrond. Zij faciliteert sociale innovatie door het introduceren van dialoog groepen waarin gewerkt wordt met bijzondere vragen. Ze is verbonden aan Mizu.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden