Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
22 februari 2012 | Nikki Willems

Sprookjes als voorbeeld en als les voor organisaties. Een erg interessant perspectief als je het mij vraagt. Wie is er niet mee opgegroeid en heeft er wellicht een van zijn eerste lessen uit geleerd? Volwassenen zijn de magische wereld van sprookjes vaak vergeten, en daarmee ook de boeiende perspectieven en simpele lessen die erin zitten. De sluwheid van de wolf of de dommigheid van koning Midas, ze bevatten misschien wel een boodschap die we niet zouden moeten vergeten. Het boek 'We presteerden nog lang en gelukkig' van Tjip de Jong en Simon van der Meer trok dan ook meteen mijn aandacht.

Wanneer je 'We presteerden nog lang en gelukkig' van Tjip de Jong en Simon van der Meer openslaat, valt op dat het zorgvuldig is opgebouwd. Het bestaat uit negen sprookjes, met bij elk sprookje praktijkvoorbeelden, reflectievragen voor de lezer en intermezzo's van zogenaamde managementexperts. Deze volgorde komt elk hoofdstuk terug, en maakt het boek erg overzichtelijk. Wellicht iets té overzichtelijk, na het derde sprookje weet je precies wat er komen gaat. Dit doet in mijn ogen ietwat simplificerend aan en haalt de 'magie' uit het boek, om in sprookjestaal te blijven.

Het leuke is dat de sprookjes ook daadwerkelijk in verhaalvorm (weliswaar verkort) te lezen zijn. Dit gaf mij niet alleen een reis terug naar mijn kindertijd, het prikkelt vooral ook de verbeelding. Het zet je aan het denken en geeft meteen een aanleiding om de verhalen zelf te vertalen naar de werkelijkheid. Een voorbeeld is het verhaal over de wolf en de zeven geitjes. Hier blijkt dat het simpelweg opstellen van regels zonder de tijd te nemen de gedachte erachter goed uit te leggen en aandacht te besteden aan situaties waarin ze niet toereikend zijn, niet voldoende is. Een relevante valkuil voor organisaties. Sprookjes slaan vaak de spijker op zijn kop.

Het boek zet na elk sprookje de stap naar de praktijk met een vertaling naar de wereld van de organisatie. Vervolgens geeft het twee voorbeelden van bedrijven die het thema of de valkuil uit het sprookje hebben aangepakt. Dit laatste is naar mijn mening helaas soms wat vergezocht of weinig onderbouwd. Ik mis een aantal keer een échte oplossing in de voorbeelden, waardoor ze minder relevant aandoen. Wat meer uitleg of een duidelijkere link had dit wellicht kunnen voorkomen.

Een sterk punt zijn voor mij de intermezzo's waarin de link tussen het sprookje en de werkelijkheid opnieuw gelegd wordt. Soms overeenkomend met het perspectief van de auteurs, soms met een nieuw perspectief van de expert. Hoe dan ook geven ze een nieuwe, prikkelende, dimensie aan het sprookje, een dimensie die je als lezer opnieuw aan het denken zet. Dit gecombineerd met de reflectievragen geeft handvatten die je als lezer kunt gebruiken in je eigen praktijk. Dit maakt het boek goed toepasbaar, voor zowel de werknemer als manager.

Al met al is 'We presteerden nog lang en gelukkig' van Tjip de Jong en Simon van der Meer een verfrissend boek. Sprookjes lijken misschien te simpel voor de volwassen professional, dit boek laat zien dat dit niet het geval is. De vaak al eeuwenoude verhalen blijken nog altijd toepasbaar op de moderne wereld en op de mens, die immers nog altijd dezelfde valkuilen kent. Gelukkig wel iets minder heftig dan de valkuilen in een wereld bezaaid met heksen en reuzen.


De kracht van sprookjes
16 december 2011 | Pierre de Winter

Een sprookjesboek voor organisatieverbetering, zo noemen consultants Tjip de Jong en Simon van der Veer hun nieuwste publicatie. Voor beide is het niet hun eerste boek. De Jong is hard bezig zich een naam te verwerven op het kruispunt van innovatie en sociaal kapitaal en Van der Veer publiceerde eerder samen met zijn toenmalige collega Marco Schreurs het boek Animal Firm, over wat organisaties kunnen leren van de dierenwereld. De Jong is verbonden aan Kessels & Smit dat zich The Learning Company noemt, en Van der Veer richtte samen met drie anderen nog maar pas het bureau TWST op dat zich specialiseert in taaie organisatievraagstukken.

Twee consultants die meer van sprookjes leren dan van managementboeken, zo schrijven ze in hun voorwoord. ‘(Sprookjes) lezen als een trein. Ze zijn nooit lang, kennen een duidelijke opbouw en er is onder de oppervlakte enorm veel diepgang te vinden.’ Daarnaast zijn ze ‘een spiegel om ons gedrag te onderzoeken. En veel van ons gedrag vindt plaats in de context van organisaties. Als we nou eens sprookjes en organisaties aan elkaar verbinden?’

Zo gebeurde. Negen sprookjes worden behandeld, van ‘De nieuwe kleren van de keizer’, tot ‘Jaap en de bonenstaak’. Na elk sprookje volgt een ‘moraal van het verhaal’ die weer gevolgd wordt door praktijkvoorbeelden uit het hedendaagse businesslandschap waar het sprookje op van toepassing is. Volgt nog een extra duiding, vergezeld van een vragenlijstje waarin de lezer wordt uitgenodigd in zijn/haar eigen organisatie op zoek te gaan naar vergelijkbare situaties, gevolgd door enkele leestips. En tot slot is er dan een korte beschouwing op basis van het sprookje, van de hand van een door de auteurs uitgenodigde vakgenoot van naam.

Sprookjes zijn een prima middel om het onderwerp organisatieverandering/verbetering verteerbaar te maken voor mensen die geen zin hebben om moeilijke boeken te lezen. Het zijn allegorieën voor menselijk gedrag en organisaties zijn precies dat: menselijk gedrag. Maar er dreigt ook een gevaar: die sprookjes moeten worden gezien als een metafoor die het gesprek over de kwaliteit van de organisatie kunnen faciliteren. Managers en werknemers moeten er zelf mee aan de slag kunnen om de betekenis te vinden die voor hun situatie en hun organisatie van toepassing is. Daarom is elke duiding die de auteurs zelf geven als inspiratie bedoeld, en dus niet als voorbeeld dat een-op-een nagevolgd dient te worden.

Helaas is juist de afdeling ‘duiding’ in dit boek (zie twee alinea’s terug) zeer stevig aangezet, wat de overzichtelijkheid maar ook de rust om zelf over de sprookjes door te denken niet ten goede komt. Eén goede analyse-met-hedendaagse-voorbeelden was voldoende geweest, in plaats van al die verschillende vormen om de boodschap aan te laten komen. Een minpuntje in een verder verdienstelijke poging om organisatieverandering licht verteerbaar te maken.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden