Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
21 december 2017 | José Otte

Rudy Vandamme is doctor in de psychologie en heeft  de Ontwikkelcirkel gemaakt. Deze wordt in dit handboek als basis gebruikt. Verder kiest hij voor oordeelloze dialoog, kruisbestuiving en reflectie om het zelfsturend vermogen van het team naar voren te brengen.

Vandamme begint zijn boek met een beschrijving van vier huidige ontwikkelingslijnen die als we nadenken over teams duidelijk naar voren komen. Zo willen we weer eigenaarschap, zonder alle verantwoordelijkheid alleen te moeten dragen. We willen weer natuurlijkheid, zonder verlies van cultuur. We willen meer ‘wij’, zonder verlies van individualiteit en we willen weer in iets geloven – zonder kerkelijke structuren te vormen. Vandamme suggereert dat we zouden moeten behouden wat goed is, toevoegen wat ontbreekt en afbouwen wat doorgeschoten patronen zijn. De vertaling naar teams laat zich raden: teams zijn gesitueerd en ontwikkelen zich omdat ze door de situering voortdurend in beweging zijn. Het team wordt een sociaal-ecologische tussenlaag, ingebed in ruimte en tijd. Als team kun je dan kijken uit welke delen je bestaat, maar je kunt ook kijken waarvan je deel bent.

In hoofdstuk drie wordt de ontwikkelcirkel uitgewerkt en beschrijft hij de verschillende rollen die je als facilitator op je kunt nemen. De basis blijft dat je vanuit verschillende lagen naar teams kijkt. Alle lagen beinvloeden elkaar.

In het volgende deel van het boek geeft Vandamme stappen die je kunt nemen, de praktijk komt aan de orde. Dit wordt ook weer op basis van de ontwikkelcirkel opgepakt. Er staan tips in over het check-in rondje, de leidinggevende een plek geven, maar ook anticiperen op valkuilen. Dit klinkt allemaal als een open deur, maar wat Vandamme doet is ons bewust maken van de verschillende lagen die er zijn in het samenwerken in teams.

Waar ik vooral veel van heb geleerd is de manier waarop Vandamme de deelnemers aan een vergadering of bijeenkomst (hij noemt het samenkomst), uitnodigt om open te zijn over het gevoel van urgentie (of het gebrek daarvan), waarbij hij zegt dat als iemand geen energie krijgt van het onderwerp hij/zij dit moet kunnen zeggen en het dan dus weer een laag wordt van waar uit je kunt kijken naar je team.

Het boek vormt een mooie aanvulling op de reguliere boeken over teamcoaching door zijn diepgang. Een aanrader voor de teamcoach die verder wil kijken.


24 oktober 2013 | Carla Verwijs

Al na een paar pagina's lezen in 'De ontwikkelcirkel' van Rudy Vandamme, realiseer ik me dat ik een fout bega: ik ben begonnen in boek 3 uit een trilogie en ik heb de voorgaande boeken niet gelezen. Ik ben bang dat ik de nodige voorkennis mis. Gelukkig is dat gevoel van korte duur, want mocht ik al iets hebben gemist, Vandamme legt alles gedetailleerd uit.

We werken steeds meer in teams, maar even zo vaak gaan we voorbij aan de complexiteit van het functioneren in teams. Zo zijn er de individuele teamleden, het project waaraan het team werkt, de teamidentiteit, teamzelfsturing en het groter geheel waaraan het team bijdraagt. Vaak zijn we te zeer gericht op het project, het doel van het team, maar de groep functioneert als los zand. Vandamme kijkt naar het team als geheel en de situering van het team. Een team en een identiteit vormen is langetermijndenken, zoiets gebeurt niet ineens. Alleen dan kan het team zich verder ontwikkelen. De ontwikkelcirkel helpt in dit proces van vormen en ontwikkelen. Het is geen vergadering, maar komt van binnenuit de groep. De reden van samenkomst is niet het project te bespreken maar samenwerken te koppelen aan samenleven. Het deed me denken aan het kringgesprek van vroeger op school, maar dan minder vrijblijvend. De kring zorgt dat de deelnemer iedereen aankijkt en aandacht kan geven, door te luisteren naar de ander.

In het eerste deel gaat Rudy Vandamme in op de achtergrond van de ontwikkelcirkel, vanuit historisch en evolutionair perspectief. Ik ben bang dat veel lezers dit eerste deel te zweverig zullen vinden. Vandamme is dit zich ook bewust en doet duidelijk zijn best een niet-zweverige lezersgroep vast te houden, maar ik twijfel toch of hij daarin slaagt. Daarom was het tweede deel een ware verademing: hier wordt alles dat misschien eerst nog vaag was, concreet gemaakt. Ik houd er in het algemeen niet van mensen aan te raden delen van boeken over te slaan, maar mocht u afhaken in het eerste deel, geef niet op en ga door naar deel twee!

In deel twee beschrijft Vandamme de ontwikkelcirkel vanuit het oogpunt van de coach die met een team werkt. Het is prettig te weten dat iemand die onervaren is met de ontwikkelcirkel toch aan de slag kan, door de beschreven stappen rechtstreeks te volgen. Naarmate de coach meer ervaring krijgt met de ontwikkelcirkel zal zij of hij de stappen verfijnen of aanpassen. Vandamme put uit jarenlange ervaring en geeft zelfs voorbeelden van hoe hij typisch iets verwoordt tegenover de groep. Dit maakt het voor de lezer en toekomstige coach goed voor te stellen hoe elke stap uit te voeren. Al met al vond ik het fijn dat Vandamme in dit deel de lezer bijna letterlijk bij de hand neemt. Juist dat maakt dat coaches (elementen van) de ontwikkelcirkel gaan gebruiken en daar is het Vandamme toch om te doen geweest bij het schrijven van dit boek.


24 juli 2013 | Annett Keizer

Individualisme is echt een kenmerk van deze tijd. Onafhankelijk zijn en zelfstandig functioneren zijn vandaag de dag belangrijke waarden. Tegelijkertijd hebben we elkaar, privé én op het werk, ook hard nodig. Covey noemde dit 'wederzijdse afhankelijkheid'. In 'De Ontwikkelcirkel' van Rudy Vandamme draait het om samenwerken als vorm van samenleven. Hoe kunnen we ondanks tegengestelde verlangens een team zijn?

Wie wil dat nou niet: erkenning en waardering van de groep? De mens is per slot van rekening toch een sociaal wezen. Ook al zien we onszelf in onze Westerse samenleving als onafhankelijk functionerende individuen, we hebben elkaar toch nodig. Samenleven vraagt om samenwerken en dat laatste kan vaak beter. Met zijn 'Ontwikkelcirkel' beschrijft Vandamme een methode om diepgaande verandering door te voeren binnen teams. Hij schreef 'De Ontwikkelcirkel' voor leidinggevenden en externe coaches die het aandurven om diepgaande, verbindende gesprekken met deelnemers te voeren.

Rudy Vandamme is psycholoog, filosoof, antropoloog en NLP-trainer. Deze achtergrond verklaart mogelijk waarom hij diep ingaat op de context en randvoorwaarden voor teamontwikkeling. De eerste drie hoofdstukken van zijn boek 'De Ontwikkelcirkel' zijn theoretisch van aard. Ze behandelen Vandamme's visie op teams vanuit historisch perspectief, waarin hij de behoefte van de mens om samen te werken en voor elkaar te zorgen verklaart. Vervolgens gaat Vandamme in op de mens als groepsdier en sociaal wezen. Hoe zien onze sociale patronen eruit als we kijken naar de invloed van adrenaline, onze ratio en emoties, de resonantie waarmee we elkaars gedrag beïnvloeden en de tijd en ruimte waarin we ons bevinden? In het derde hoofdstuk schetst Vandamme waarom de cirkel, als archetypische vorm, een geschikt middel is om teams te ontwikkelen. In dit hoofdstuk beschrijft hij ook de zes bouwstenen en principes van 'de zuivere vorm van de ontwikkelcirkel'.

Als het alleen bij dit eerste deel zou blijven, was ik als teamcoach en trainer de draad kwijt geweest. In theorie klinkt Vandammes instrument prachtig en dé oplossing om voor meer verbinding in teams te zorgen. Tegelijkertijd bekruipt mij het gevoel van een praatgroep waarvoor, in de organisaties die ik ken, tijd en wil ontbreken om zo lang gesprekken te voeren. In het eerste deel lees ik over 'de oerkracht van een kring' zonder tafels en 'de situerende totempaal' als symbool voor identiteit van de stam. Gelukkig slaat de toon in deel twee om en volgt een praktische en persoonlijke toelichting.

In het tweede deel van doorloopt Vandamme nogmaals alle zes stappen van De Ontwikkelcirkel, nu vanuit praktijkperspectief:
1. Check in en focus: de startfase
2. Spelregels: omgangsvormen tijdens de sessies
3. Persoonlijke inbreng: rondje 'mini-coaching'
4. Teamidentiteit: wie zijn we als team?
5. Groter geheel: wat is onze plek in en zijn onze verhoudingen tot de omgeving?
6. Zelfsturend vermogen en check out: afspraken borgen en afscheid nemen

Hoofdstuk vier is daarmee het meest uitvoerige deel van het boek. Het is doorspekt met eigen praktijkvoorbeelden van Vandamme. Hier spreekt hij de lezer toe als (toekomstig) facilitator voor het begeleiden van Ontwikkelcirkels. Hij geeft suggesties voor dialogen met deelnemers, concrete oefeningen en benoemt mogelijke valkuilen tijdens het ontwikkelproces. Hier is de ervaren coach aan het woord, die mij als vakgenoot meeneemt in zijn visie op teamontwikkeling. Hij doet dat zo beeldend, dat hij mij het vertrouwen geeft dat ook ik volgende week met De Ontwikkelcirkel aan de slag kan. Om zijn verhaal af te maken geeft Vandamme in hoofdstuk vijf en zes de informatie die nodig is om een ontwikkeltraject, in samenwerking met een opdrachtgever, vorm en meerwaarde voor de organisatie te geven.

Al met al is dit een informatief boek, dat veel inzichten oplevert over teamontwikkeling en teamcoaching, ook als je zelf nooit met de Ontwikkelcirkel aan de slag gaat. Verbinding in organisaties gaat iedereen aan het hart. Zo ook Rudy Vandamme, die zichzelf omschrijft als iemand die 'wel een teamplayer, maar geen groepsmens' is. Wat dat betreft herken ik zijn verhaal als een feilloze analyse over onze hedendaagse samenleving en samenwerking en, ook mijn, dringende behoefte aan gesprekken die zorgen voor daadwerkelijke verbinding tussen mensen.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden