Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Professioneel adviseren: begrip, empathie en beïnvloeden
25 maart 2016 | Yvonne Hage

In mijn werk als organisatieadviseur zoek ik naar de kracht van empathie in omgevingen waar zaken vaak sneller, goedkoper en efficiënter moeten. Wat zijn oplossingen waar mensen op de werkvloer zich goed bij voelen en de opdrachtgever blij van wordt?

Het boek Professioneel adviseren: begrip, empathie en beïnvloeden van organisatieadviseur Jan de Vuijst sprak me gelijk aan. Aan de hand van vier invalshoeken vertel ik waarom.

Mooi
In het boek worden alle fasen van een adviesopdracht besproken en de rol van individuen en teams hierin. De Vuijst baseert zijn boek op de klassieke theorieën van bijvoorbeeld Quinn en Graves en op recente schrijvers op het gebied van organisatie en advies zoals León de Caluwé, David Allen en Ben Tiggelaar. Door de nadruk op empathie, begrip en beïnvloeding helpt dit boek de adviseur te kijken naar de beweegredenen en achtergronden van de mensen met wie zij werken, zonder het eindresultaat uit het oog te verliezen. Het thema ‘zelfreflectie' loopt als een rode draad door het boek, waarbij De Vuijst rekening houdt met de verschillen tussen senior en junior adviseurs. De theorie wordt levend gemaakt door concrete voorbeelden bij de theorie, door interviews met mensen uit de praktijk, zowel adviseurs als opdrachtgevers, en door praktische opdrachten.

Modellen
De Vuijst biedt de lezer een scala aan modellen en maakt ook hier het onderscheid tussen senior en junior adviseurs. Beginnende adviseurs zoeken in onzekere situaties houvast in modellen, meer ervaren adviseurs hebben zich deze modellen vaak al eigen gemaakt. Als beginnend adviseur herken ik de behoefte aan nieuw gereedschap in mijn advieskist. Om te zorgen dat deze gereedschappen niet op de bodem van de kist belanden en stof gaan verzamelen, geeft de schrijver ook praktische tips om de modellen in de praktijk te brengen. Ten eerste leert het model de adviseur wat er aan de hand kan zijn in de klantsituatie. Ten tweede kan de adviseur de klant uitleggen wat er speelt aan de hand van het model. Tot slot kan het model, de uitleg hiervan door de adviseur en de reactie van de klant hierop, tot zelfreflectie en zelfkennis leiden bij de adviseur.

Moeilijk
De grote hoeveelheid aan modellen en informatie maakt het boek volledig, maar het is voor de lezer even zoeken naar hoe alle theorie in de praktijk te brengen is. Aan het eind van ieder hoofdstuk staan een aantal verdiepingsvragen en praktijkopdrachten, zo wordt de theorie ook praktisch gemaakt. Mijn tip is om dit boek samen met een collega of sparringpartner te kopen en met elkaar een traject in te gaan aan de hand van de opdrachten. Door samen te praten over de theorie wordt deze meer behapbaar en wordt een modus van zelfreflectie gecreëerd.

Mogelijkheden
Wat ik meeneem uit Professioneel adviseren is dat de basis van iedere adviesopdracht is om te accepteren wie je zelf bent als adviseur, wie je opdrachtgever is en hoe de organisatie werkt. Als je deze drie kanten accepteert en begrijpt, zonder te oordelen, kan je gaan bouwen aan een werkend advies. Door meer inzicht te geven in verschillende drijfveren en karakterstijlen, heeft het boek van De Vuijst me verder geholpen in mijn zoektocht naar meer empathie op de werkvloer.

Als je een boek zoekt dat je in één ruk uitleest, of dat tot in detail ingaat op één specifiek thema dan ben je bij het nieuwe boek van Vuijst aan het verkeerde adres. Als je een handboek zoekt waarmee je zelf aan de slag gaat, bij voorkeur met een collega en waar je in verschillende momenten in je carrière weer op terug kan vallen, is dit het boek dat je zoekt!

Yvonne Hage is adviseur bij Adviestalent. Vanuit haar achtergrond in internationale politiek is zij geïnteresseerd in besluitvormingsprocessen en het werkend maken van beleid. Adviestalent leidt jonge talentvolle academici op tot breed inzetbare adviseurs en managers. Adviestalent is een initiatief van Twynstra Gudde.

Professioneel adviseren
4 november 2014 | Pierre Spaninks

Opdrachtgevers zijn op zoek naar adviseurs begrip, empathie en impact. Maar kom daar maar eens om. Adviseurs die zich tot dat niveau willen opwerken, vinden alles wat ze daarvoor nodig hebben in het handboek Professioneel Adviseren van Jan de Vuijst. En zelfs nog meer dan dat.

De adviesmarkt is de afgelopen decennia behoorlijk veranderd, stelt Jan de Vuijst. De vorige generatie adviseurs was nog vooral bezig met het optimaliseren van strategieën, structuren en processen. Tegenwoordig staat de mens centraal met al zijn mogelijkheden en met al zijn beperkingen. Van de nieuwe generatie adviseurs wordt verwacht dat ze daar begrip voor tonen en dat ze daarmee om weten te gaan. Daarom wil De Vuijst hen de vaardigheden en vooral ook de inzichten meegeven die zij daarbij nodig hebben. Dat doet hij als bestuursadviseur en hoogleraar Informatiewetenschap aan de Universiteit van Tilburg, waar hij vooral doceert aan TIAS School for Business and Society. Eerder was hij onder meer partner bij het onlangs ter ziele gegane Boer & Croon.

Professioneel Adviseren heeft de opzet van een klassiek studieboek of - voor de meer ervaren adviseur die nog eens iets wil naslaan - een handboek. Eerst behandelt De Vuijst de positie en de rol van de adviseur. Vervolgens geeft hij inzicht in het gedrag van mensen in organisaties en bespreekt hij hoe adviseurs daarmee om kunnen gaan. Dat is een opstapje voor een bespreking van het in dit verband onvermijdelijke begrip 'weerstand'. Tot slot behandelt hij stap voor stap de verschillende stadia van het adviesproces. Dat doet hij aan de hand van het GROW-model van Goal, Reality, Options en Will. Door alle hoofdstukken heen legt De Vuijst sterk de nadruk op nut en noodzaak van introspectie en zelfreflectie. Terecht, want de iedere adviseur is behalve zijn eigen grootste vriend ook zijn eigen grootste tegenstander.

De Vuijst presenteert zijn kijk op advies als een 'nieuwe benadering' waarbij de adviseur niet zo zeer in de weer is met de organisatie als wel met de mensen die de organisatie vormen. Daar past wel enige relativering bij. Het is ontegenzeggelijk waar dat advies vroeger nogal eens beperkt bleef het formuleren van strategieën en het maken van blauwdrukken. Maar dat was toch vooral in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Sinds die tijd is er wel het een en ander gebeurd in het vak. De eerste aanzetten tot een veranderaanpak die rekening houdt met de manier waarop mensen zich nieuwe ideeën eigen maken dateren zelfs van ruim voor die tijd. Denk aan de socioloog Rogers, die al in 1962 zijn klassieker Diffusion of Innovations publiceerde. Ondertussen is daar een hele industrie op gebaseerd.

Ook inhoudelijk is er iets opmerkelijks aan de hand met de Professioneel adviseren. De Vuijst lijkt een zekere voorkeur te hebben voor onorthodoxe modellen en theorieën. Zo grijpt hij regelmatig terug op Spiral dynamics om de ontwikkeling van organisatieculturen te verklaren. Dat gaat terug op het werk van de psycholoog Graves, die acht niveaus van menselijk bestaan onderscheidde met elk hun eigen kenmerkende set van waarden en normen. In tijden van crisis en verandering zouden mensen terugvallen op een eerder, primitiever niveau. Daar koppelt De Vuijst dan de theorie van de Management Drives aan, die verschillende drijfveren onderscheidt die mensen kunnen hebben. Variërend van de 'tribal drive' tot de hoogst ontwikkelde 'holistic drive' zouden die niet alleen ons gedrag maar ook ons wereldbeeld verklaren.

Op dit hele complex van ideeën is fundamentele kritiek mogelijk. Zo waarschuwt Patrick Vermeren op zijn website over Evidence Based HRM bedrijven en instellingen die Spiral Dynamics en Management Drives willen toepassen er nadrukkelijk voor dat de betreffende ideeën niet empirisch onderbouwd zijn en geen enkele wetenschappelijke basis hebben.

In het interview dat ik met De Vuijst had over zijn boek, zegt hij de oorspronkelijke ideeën van Graves nog steeds waardevol te vinden maar het te betreuren dat die zijn 'gekaapt' door 'New Age figuren'. Zijn reden om ze in Professioneel Adviseren toch te gebruiken, is dat hij ze bij veel van zijn klanten tegenkomt. 'Als die ermee werken,' zegt hij, 'bereik ik meer wanneer ik daar een stukje in meega dan wanneer ik me erboven plaats.' Voor een adviseur die met beide voeten in de modder staat kan dat een valide argument zijn. Voor een wetenschapper die een boek schrijft om een volgende generatie adviseurs houvast te geven, vind ik dat te gemakkelijk.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden