Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
IntervisieSpel - 'Onaardige waardevolle vragen'
8 november 2019 | Annett Keizer

Wie kent dat niet van opleidingen, trainingen en interne werkvormen: intervisie als gestructureerde gespreksmethode? Vol goede moed pakken we er de spelregels voor de Incident-, Vijfstappenmethode of Roddelfeedback bij.

Vaak gaat zo'n gesprek goed; soms kan het beter. Vooral als het gaat om elkaar scherp bevragen. Daarvoor is er nu een ondersteunend en kleurrijk spel op de markt.

Laat ik heel eerlijk zijn. De (vele) keren dat ik zelf meedeed aan intervisiegroepen, was het altijd de grote kunst om elkaar de juiste vragen te stellen. Voordat je het weet geef je elkaar tips, advies of stel je vooral suggestieve vragen. Ook als ik zelf intervisiegroepen begeleid, voel ik me soms een kleuterjuf wanneer ik deelnemers er op wijs dat ze ‘dingen voor elkaar zitten in te vullen' in plaats van open en verkennende vragen te stellen. Ik denk dan ook niet dat ik de enige ben wanneer ik zeg dat intervisie pas werkt wanneer de vragen, die de casusinbrenger krijgt, écht stof tot nadenken geven. Elkaar scherpe vragen stellen dus.

Op dat moment mocht ik het Intervisiespel recenseren. Het spel bestaat uit acht Denk-, Doe- en Gevoelsvragen, vijf Groepsvragenvragen en tien Oplossingsgerichte vragen, inclusief handleiding, waarin ook de Vijfstappenmethode wordt geschetst. Het ondersteunende kaartspel voor deze insteek belooft dat het de intervisie ‘structureert, faciliteert en stimuleert'.

Mijn eerste reactie toen ik het spel zag wat dat het een nét iets te grote plastic doos voor een mooi formaat spelkaarten was. Ik las de vragen door en was in eerste instantie niet heel erg onder de indruk van de vragen: ‘Beschrijf eens de schoenen die je aan hebt en laat nu je gedachten de vrije loop: wat zeggen je schoenen jou over je vraag?'. Maar eerlijk is eerlijk, er zijn ook verdiepende vragen die iemand misschien zelf niet zo makkelijk zou stellen: ‘Waarvan heb jij persoonlijk het meeste last als het gaat om je vraag?'.

Reden genoeg om het spel uit te proberen in één van mijn intervisieopdrachten. We hanteerden niet eens de methode zoals voorgesteld in de handleiding van Intervisiespel en desondanks waren de kaarten met vragen makkelijk toe te passen. Na wat algemene vragen deelde ik kaarten van het Intervisiespel uit. Reactie van de deelnemers achteraf was dat ze ‘Onaardige vragen stelden, die je normaal nooit zo zou stellen, maar... wel waardevol zijn.'

Voor mij was dat wederom een eye-opener hoezeer professionals toch vaak moeten, of zelfs willen, geholpen worden om zichzelf te leren uitspreken. Niet alleen in intervisiebijeenkomsten, maar in veel meer overleggen, waarbij elkaars inzicht, input en reflectie gewenst is. Ik denk dat de objectieve en reflectieve vragen in dit kaartspel daar heel goed aan kunnen bijdragen, dus ik neem die nét iets te grote plastic koffer toch maar mee.

Annett Keizer is communicatiecoach en -trainer. Met Keizer&Co helpt ze professionals en teams in organisaties hun communicatieve vaardigheden te versterken.

IntervisieSpel - 'Een mooie aanschaf'
18 oktober 2019 | Niels van Gorp

Het Intervisiespel is een praktische hulp bij het houden van intervisiebijeenkomsten. Zelf liep ik er geregeld tegenaan dat deelnemers elkaar gesloten vragen stellen of dat er ineens een vragenvuur losbarst door één of twee van de deelnemers.

Het Intervisiespel zorgt er met een groot aantal voorgedefinieerde, open vragen én ‘doorvragen' voor dat deelnemers allemaal aan bod komen en dat een casus als vanzelf van verschillende kanten wordt belicht.

Ook de voorzitter / intervisor wordt ondersteund met groepsvragen om het proces waarin de casus door de groep wordt geduid, sturing te geven en van meerdere kanten te belichten.

Het is een handige hulp voor startende intervisiegroepen die met het spel structuur kunnen aanbrengen. Voor meer gevorderde groepen kan het spel variatie brengen in de intervisie; zo zijn er doe-vragen, denkvragen, oplossingsgerichte én gevoelsvragen die uitnodigen om een casus eens op een ander niveau te benaderen. Zo werk ik regelmatig in een omgeving waar men geneigd is in oplossingen te denken en zo ook haar vragen kiest. Het stellen van een gevoelsvraag is dan even andere koek en kan voor heel andere inzichten zorgen.

Zelf gebruik ik het spel vooral ter inspiratie. Er zit bij het spel ook een mooie uitleg over hoe je intervisie kunt opzetten, hoe het bespreken van een casus in zijn werk kan gaan inclusief een duidelijke agenda met fases. Ik kies er zelf echter voor om bijvoorbeeld de advies-fase achterwege te laten, in de overtuiging dat de inbrenger van de casus - zeker na het stellen van inlevende vragen- zelf wel weet wat hem of haar te doen staat.

Het Intervisiespel komt in een mooi koffertje en de vormgeving is fris. Een mooie aanschaf om met je team de eerste óf de volgende stap te maken in intervisie - iets dat ik sowieso elk team kan aanraden om te doen!

Niels van Gorp is Data Strateeg en Data Filosoof.

Een goede vraag is tegelijk een antwoord
7 juni 2011 | Bert Peene

De juiste vragen stellen, dat is de kunst van intervisie. Vragen die iemand aan het denken zetten en hem uiteindelijk helpen een adequaat antwoord te vinden op het probleem dat hij heeft ingebracht. In intervisietermen: de centrale vraag. Om goede vragen te kunnen stellen, moet je ze echter wel eerst bedenken en dat blijkt in de praktijk erg moeilijk. Daarom ontwikkelden de ‘architecten in leren’ van het Goudse bureau MHR het Intervisiespel. Het spel wil vooral beginnende deelnemers helpen vaardig(er) te worden in het stellen van goede intervisievragen, zodat een intervisiebijeenkomst daadwerkelijk leidt tot leren van en met elkaar.

Intervisie is een werkvorm die populair werd in de jaren ‘70 van de vorige eeuw. Vooral in ‘zachte’ sectoren als het welzijnswerk, het onderwijs en de gezondheidszorg, waar professionals steeds vaker geconfronteerd werden met situaties waarin professionele ethiek en bedrijfsmatige realiteit haaks op elkaar leken te staan. En met de dilemma’s die daaruit voortvloeiden: hoe kan ik voldoende behandelkwaliteit leveren als maar een bepaald aantal consulten vergoed wordt of hoe kan ik als leerkracht op een school in een achterstandswijk aan dezelfde eisen voldoen als mijn collega’s op scholen in sociaaleconomisch ‘prettiger’ wijken? Intervisie kan dan een nuttige werkvorm om antwoorden te vinden waarmee je als professional verder kunt. Dat zijn maar zelden (alleen) praktische antwoorden. Vaak blijkt het ook zinvol om de werkelijkheid eens anders te bekijken of met jezelf in gesprek te gaan over de vraag of kwaliteit per sé aan de normen moet voldoen die jij daaraan stelt. Kortom, het antwoord op de centrale vraag ligt meestal niet alleen in het doen, maar ook in het voelen en denken. Niet de situatie staat centraal, maar de persoonlijke effectiviteit van degene wiens vraag centraal staat.

Dat maakt intervisie tot een nuttige maar ook lastige werkvorm. Je moet als deelnemer namelijk op al die niveaus kunnen ‘luisteren’. Pas dan kun je vragen stellen waar de probleeminbrenger iets mee kan. En die vaardigheid hebben maar weinig mensen, waardoor veel intervisiebijeenkomsten al snel verzanden in het elkaar oplossingen aanreiken. Quick & dirty, schijnbaar nuttig, maar uiteindelijk heeft niemand er echt iets van geleerd.

Het Intervisiespel is dus ontwikkeld om met die vaardigheid te ontwikkelen. Het spel bevat 34 kaarten verdeeld over vier categorieën: Denken, Doen, Gevoel, Oplossing en Groep. Op iedere kaart staan een intervisievraag en een of meer ‘doorvraagvragen’.

Stel dat ik worstel met de vraag of ik een van mijn collega’s zal confronteren met het feit dat hij al tijden niet presteert zoals het zou moeten, terwijl ik weet dat hij een bijzonder moeilijke thuissituatie heeft. Ik kan dan via de andere deelnemers aan de intervisie de volgende vragen voorgelegd krijgen:

Doe-vraag: Wat heb je al gedaan ten aanzien van je vraag? Was het effect ervan zoals je verwachtte?
Denkvraag: Wat is de kern van je vraag? Wat maakt dat die kern zo belangrijk voor je is?
Gevoelsvraag: Wat raakt je het meest in je vraag? Wat maakt dat dat je zo raakt?
Oplossingsgerichte vraag: Hoe helpt het gesprek je tot nu toe? Wat levert dat op, welke ideeën heb je tot nu toe gekregen?

Ik kan natuurlijk niet voorspellen wat de uitkomst van deze intervisie zou zijn. Of ik uiteindelijk zou besluiten mijn professionele norm opzij te zetten en te accepteren dat mijn collega tijdelijk niet goed presteert, mijn hart juist het zwijgen op zou leggen en te eisen dat hij maatregelen neemt om dat wel te doen of dat ik zou voorstellen samen naar de directie te gaan om in gezamenlijk overleg een goede oplossing te vinden. Maar het Intervisiespel zou daar prima bij kunnen helpen. In ieder geval hadden we met z’n allen aan het eind van de bijeenkomst ook nog een aantal Groepsvragen beantwoord: ‘Wat is hier duidelijk aan de hand?’, ‘Welke krachten zijn hier aan het werk?’ en ‘Wat kan een oorzaak zijn? En wat het gevolg?’ Want in intervisie moet iedereen geleerd hebben, ook degenen wier problemen deze keer niet aan bod zijn komen. Ook dat is namelijk het resultaat als je de juiste vragen stelt.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden