Hoe weet je of je intrinsiek gemotiveerd bent om leiding te geven?

Je krijgt een leidinggevende rol aangeboden. Het voelt als een erkenning, misschien zelfs als de logische volgende stap. Maar diep vanbinnen knaagt er iets: wil ik dit echt, of vind ik vooral dat ik het zou moeten willen? Die twijfel is niet zwak. Het is het begin van een eerlijk gesprek met jezelf.

Intrinsieke motivatie om leiding te geven betekent dat je de rol wilt vervullen vanuit een innerlijke drijfveer: je vindt het waardevol om anderen te laten groeien, verantwoordelijkheid te dragen en richting te geven. Het tegenovergestelde is extrinsieke motivatie: je doet het voor status, salaris, een titel of de verwachting van anderen.

Je herkent intrinsieke motivatie aan drie signalen. Ten eerste haal je energie uit het helpen ontwikkelen van anderen, niet alleen uit je eigen prestaties. Ten tweede ben je bereid om het minder leuke werk van leidinggeven te doen: lastige gesprekken, conflicten, verantwoording afleggen. Ten derde blijft je motivatie overeind als je de status en het aanzien even wegdenkt. Als je de rol alleen wilt om hoe het overkomt, is dat een waarschuwingssignaal.

Wat is het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie om te leiden?

Extrinsieke motivatie komt van buitenaf: een hoger salaris, een indrukwekkende functietitel of complimenten van je omgeving. Deze prikkels zijn niet slecht, maar ze houden je motivatie niet vanzelf overeind als het moeilijk wordt.

Intrinsieke motivatie komt van binnenuit. Je vindt het werk zelf betekenisvol, ongeacht wat het oplevert. In het leiderschap zie je dat aan of je bereid bent verantwoordelijkheid te dragen zonder dat er iets tegenover staat. Patrick Lencioni noemt dit het verschil tussen 'reward-centered leadership' en 'responsibility-centered leadership'.

De eerlijke vraag is dus niet: wil ik leidinggeven? Maar: wil ik ook de vervelende kant ervan? Dat onderscheid maakt duidelijk of je motief draagkrachtig genoeg is voor de lange termijn.

Aan welke signalen herken je dat leidinggeven bij je drijfveren past?

Je hoeft geen leiderschapstest te doen om te merken of het klopt. Let op deze innerlijke signalen in je dagelijkse werk:

Je wordt blij van andermans succes. Als een collega groeit door jouw hulp, voelt dat als winst, niet als concurrentie. Dat is een sterk teken van leiderschapsmotivatie.

Je zoekt verantwoordelijkheid op. Ook als niemand je erom vraagt, neem je vanzelf initiatief bij een probleem. Je vindt het prettig om de kar te trekken.

Je kunt tegen ongemak. Lastige gesprekken, kritiek incasseren en knopen doorhakken kosten je energie, maar je loopt er niet voor weg.

Je motivatie overleeft de status-test. Stel je voor dat de rol geen titel, geen loonsverhoging en geen erkenning oplevert. Wil je het dan nog steeds? Als je antwoord ja is, zit je op de juiste weg.

Waarom is intrinsieke motivatie zo bepalend voor goed leiderschap?

Onderzoek naar motivatie laat keer op keer zien dat innerlijke drijfveren duurzamer zijn dan externe prikkels. Wie leidinggeeft puur voor de beloning, verliest de bezieling zodra de beloning wegvalt of het werk zwaar wordt.

Daniel Pink beschrijft in zijn werk dat mensen op de lange termijn floreren door autonomie, meesterschap en zingeving. Deze drie pijlers gelden ook voor jou als leidinggevende: past de rol bij je gevoel van autonomie, wil je erin groeien en geeft ze je een gevoel van betekenis?

Als leidinggevende ben je bovendien een spiegel. Je eigen motivatie werkt aanstekelijk of juist verlammend voor je team. Een leider zonder oprechte drijfveer straalt dat uit, hoe goed die de rol technisch ook uitvoert.

Hoe onderzoek je stap voor stap of leidinggeven bij je past?

Wanneer je een leidinggevende rol krijgt aangeboden, is het verstandig je motief systematisch te onderzoeken in plaats van meteen ja of nee te zeggen.

1. Benoem je eerste reactie. Voelde je opwinding, trots, angst of vooral opluchting dat je 'gezien' wordt? Je eerste emotie verraadt veel over je motief.
2. Doe de status-test. Zou je de rol nog willen zonder de titel, het salaris en de erkenning? Schrijf je antwoord eerlijk op.
3. Onderzoek je energiebronnen. Bekijk de afgelopen maanden: welke taken gaven je energie? Ontwikkelen van anderen of vooral je eigen vakinhoudelijke werk?
4. Test je bereidheid voor de schaduwkant. Ben je bereid conflicten aan te gaan, mensen aan te spreken en impopulaire beslissingen te nemen?
5. Praat met een vertrouwd iemand. Een coach, mentor of collega ziet blinde vlekken die je zelf mist.
6. Geef jezelf toestemming om nee te zeggen. Niet doorgroeien naar leidinggeven is geen falen, maar een keuze voor werk dat bij je past.

Wat als je twijfelt of onzeker bent over je motief?

Twijfel is geen bewijs dat je ongeschikt bent. Vaak zijn juist de mensen die zich afvragen of ze het wel goed genoeg doen, de meest reflectieve leiders. Overmoed is een groter risico dan gezonde twijfel.

Belangrijker is de aard van je twijfel. Twijfel je aan je vaardigheden? Die kun je leren. Twijfel je aan of je het werk zelf wilt doen? Dat raakt aan je drijfveren en is lastiger te veranderen.

Het helpt om je motief niet als vaststaand te zien. Motivatie kan groeien naarmate je ervaring opdoet en ontdekt dat je meer plezier haalt uit het ontwikkelen van mensen dan je dacht. Een proefperiode of een tijdelijke rol kan uitkomst bieden.

Welke valkuilen maken het lastig om je motief eerlijk in te schatten?

Bij het afwegen van een leiderschapsrol liggen enkele denkfouten op de loer.

De promotie-reflex. In veel organisaties is leidinggeven de enige manier om te groeien in salaris en aanzien. Daardoor kies je de rol misschien omdat er geen alternatief lijkt, niet omdat je het wilt.

Het pleasen van anderen. Als je leidinggeeft om je baas, familie of omgeving tevreden te stellen, bouw je op een extrinsiek fundament dat op den duur bezwijkt.

De vlucht voor het vakwerk. Soms grijp je een leidinggevende rol aan omdat het huidige werk verveelt. Maar leidinggeven is een vak op zich, geen ontsnapping.

Verwarring tussen goed presteren en willen leiden. Dat je een uitstekende professional bent, betekent niet dat je een leidinggevende wilt of hoort te zijn. Het zijn twee verschillende talenten.

Welk boek past bij jouw situatie?

Afhankelijk van waar je in je afweging staat, past het ene boek beter dan het andere.

Wil je bovenal je motief scherp krijgen? Begin dan met Het Motief van Patrick Lencioni voor de kernvraag, en met Ik ben (niet) gemaakt om leiding te geven voor een nuchtere realitycheck.

Wil je je innerlijke drijfveren en zelfkennis verdiepen? Kies dan Innerlijk leiderschap of Drive voor het bredere motivatieverhaal.

Sta je op het punt daadwerkelijk te beginnen? Dan bieden Beginnen met leidinggeven doe je zo! en Persoonlijk leiderschap praktische houvast voor de eerste stappen.

Wil je de psychologie achter leiderschapsdrijfveren begrijpen? Dan zijn Wat leiders drijft van Manfred Kets de Vries en The Mind of the Leader waardevolle keuzes.

Samenvatting

Je bent intrinsiek gemotiveerd om leiding te geven als je energie haalt uit het laten groeien van anderen, bereid bent de vervelende kant van de rol te dragen en je motivatie overeind blijft zonder de status en beloning die erbij horen.

Het onderscheid tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie is bepalend: externe prikkels als salaris en titel houden je op de lange termijn niet overeind. Onderzoek je motief eerlijk met de status-test, kijk waar je energie vandaan komt en durf ook nee te zeggen. Twijfel over je vaardigheden is oplosbaar, twijfel over of je het werk zelf wilt raakt aan je diepere drijfveren.

Veelgestelde vragen

Kan intrinsieke motivatie om leiding te geven groeien in de loop van de tijd?
Ja. Naarmate je ervaring opdoet, kun je ontdekken dat je meer plezier haalt uit het ontwikkelen van mensen dan je aanvankelijk dacht. Een proefperiode of tijdelijke rol helpt dit te ontdekken.

Is het erg als ik een leiderschapsrol vooral voor het salaris wil?
Beloning is een legitieme factor, maar als het je enige drijfveer is, verlies je waarschijnlijk je motivatie zodra het werk zwaar wordt. Intrinsieke drijfveren zijn duurzamer.

Betekent twijfel dat ik ongeschikt ben als leidinggevende?
Nee. Reflectieve twijfel is vaak een teken van een goede leider. Overmoed vormt een groter risico. Belangrijk is waar je twijfel over gaat: vaardigheden zijn leerbaar, drijfveren minder.

Hoe weet ik of ik leiding wil geven of vooral wil ontsnappen aan mijn huidige werk?
Vraag jezelf af of je aangetrokken wordt tot het leidinggeven zelf, of vooral wilt weg uit je huidige taken. Leidinggeven is een vak, geen vluchtroute.

Welk boek helpt het beste bij het onderzoeken van mijn motief?
'Het Motief' van Patrick Lencioni gaat direct over de vraag waarom je leider wilt zijn. 'Ik ben (niet) gemaakt om leiding te geven' biedt een nuchtere realitycheck.

Is goed presteren in mijn vak een teken dat ik een goede leidinggevende word?
Niet automatisch. Vakinhoudelijk talent en de wil om mensen te leiden zijn twee verschillende dingen. De beste specialist is niet vanzelf de beste manager.

Conclusie

Of je intrinsiek gemotiveerd bent om leiding te geven, ontdek je niet door de rol snel aan te nemen, maar door jezelf eerlijke vragen te stellen. Haal je energie uit andermans groei? Draag je graag verantwoordelijkheid? Blijft je motivatie overeind als je de status wegdenkt? Als je die vragen met een oprecht ja kunt beantwoorden, past leidinggeven waarschijnlijk bij je drijfveren.

Neem de tijd voor dit onderzoek. Doe de status-test, praat met iemand die je vertrouwt en geef jezelf toestemming om nee te zeggen als de rol niet bij je past. Wil je dieper graven? Begin met Het Motief voor de kernvraag en Drive voor het bredere verhaal over wat mensen werkelijk beweegt. Zo maak je een keuze die klopt met wie je bent.

Verantwoording

Het doel van deze pagina is om vakkennis (m.n. boeken) aan te bevelen die het beste passen bij deze vraag. Managementboek verdiept zich al meer dan 30 jaar in vakliteratuur en gebruikt nu ook AI om de opgebouwde kennis op een relevante en persoonlijke manier uit te serveren. Je kan ook jouw vraag stellen op managementboek.nl/oplossing en wij voegen deze binnen 1 dag toe.