B. Bots,
W.A.G. Hermans,
D. van der Kraan,
G.T. Poolman,
J. Roozenboom,
E. Verheij,
L. Wissink
e.a.
Recht en Gezondheid
Paperback Nederlands 2021 1e druk 9789013162769Levertijd ± 3 werkdagen
Gratis verzonden
Samenvatting
Gaat gezondheid boven alles? In hoeverre kan de belangenafweging tussen gezondheidsbelangen en andere (juridische) belangen worden gemaakt? Deze bundel belicht deze fundamentele vragen vanuit diverse perspectieven. Een thema dat in het licht van de coronacrisis relevanter is dan ooit.
Onder invloed van de coronacrisis is het gezondheidsrechtelijke vraagstuk omtrent de belangenafweging tussen gezondheidsbelangen en andere (juridische) belangen ongekend relevant. De coronapandemie roept tal van vragen op met betrekking tot de afweging van verschillende belangen in het kader van de (volks)gezondheid. Deze belangenafweging is echter in een bredere context relevant. Te denken valt aan thema’s variërend van het zelfbeschikkingsrecht van jongeren, grondrechten en beroepsaansprakelijkheid tot aan het tuchtrecht, verzekeringsrecht en het vaccinatiebeleid.
De bundel Recht & Gezondheid werpt een brede blik op deze belangenafweging, waarbij elk van bovenstaande thema’s – en vele andere – een plek hebben gekregen in deze bundel. Elke bijdrage stelt daarbij dezelfde vraag centraal: gaat gezondheid boven alles? Het accent ligt hierbij niet uitsluitend op de coronacrisis en de uitwerking daarvan in verschillende juridische vakgebieden, maar ook op andere ontwikkelingen in het gezondheidsrecht.
Deze bundel is verschenen naar aanleiding van het congres ‘Recht & Gezondheid’ van de Leidse studievereniging Mordenate College dat plaatsvond op 21 mei 2021. De bijdragen zijn geschreven door experts op hun vakgebied en studenten van de Leidse studievereniging Mordenate College. Door de brede invalshoek onderscheidt deze bundel zich ten opzichte van andere uitgaven die handelen over de coronacrisis. Daarnaast passeren er tal van rechtsvragen de revue die de komende jaren voor de rechtspraktijk in het licht van coronaclaims relevant zijn, waarmee de titel een breed juridisch publiek aanspreekt.
Trefwoorden
Specificaties
ISBN13:9789013162769
Taal:Nederlands
Bindwijze:paperback
Aantal pagina's:268
Uitgever:Wolters Kluwer
Druk:1
Verschijningsdatum:17-5-2021
Hoofdrubriek:Juridisch
Jongbloed:Gezondheidsrecht
Lezersrecensies
Wees de eerste die een lezersrecensie schrijft!
Inhoudsopgave
1 ‘Gezondheid boven alles?’, van spanning tot balans 17
H.J. Snijders
1.1 Afweging van facetten van gezondheid 17
1.2 Afweging van mensenrechten 19
1.3 Ter afsluiting van deze introductie een conclusie met complimenten aan de redactie 24
DEEL I RECHT EN ETHIEK 25
2 Triage op de Intensive Care: leeftijd als rechtvaardig criterium? 27
A.P. den Exter
2.1 Inleiding 27
2.2 Het draaiboek Triage op de IC: het zwarte scenario 28
2.3 Leeftijd en het ‘fair-innings’ argument 30
2.4 Juridisch geoorloofd? 31
2.5 Nieuwe medische technologieën en rantsoeneren op grond van leeftijd 35
2.6 Slot 37
3 Gezondheidsrechtelijke kinderrechten in coronatijd: geen lockdown! 39
M.P. Sombroek-van Doorm & A.C. Hendriks
3.1 Inleiding 39
3.2 Rechten van het kind in het gezondheidsrecht 40
3.3 Rechten van het kind bij medische testen 43
3.4 Rechten van het kind bij vaccineren 44
3.5 Rechten van het kind bij medisch-wetenschappelijk onderzoek 46
3.6 Conclusie 48
4 Dementie en euthanasie: is het toegestaan om uw latere ‘zelf’ ter dood te veroordelen? - Waar ethiek en recht botsen 51
W.A.G. Hermans
4.1 Inleiding 51
4.2 Euthanasie en het geldende recht 52
4.2.1 Geen recht maar een gecodificeerde strafuitsluitingsgrond 52
4.2.2 De richting van de jurisprudentie: een zigzagroute 54
4.2.3 De verificatieplicht nader beschouwd 56
4.3 Het ethische vraagstuk 59
4.3.1 Dworkins autonomie in het recht de iure constituendo 59
4.3.2 Een nabeschouwing: het arrest van de Hoge Raad als illustratie van Dworkin? 63
4.4 Conclusie 65
DEEL II STAATS- EN BESTUURSRECHT 67
5 Democratie, rechtsbescherming en expertise tijdens de COVID-19-pandemie: constitutionele balans in crisistijd? 69
J.E. Esser
5.1 Inleiding 69
5.2 De constitutionaliteit van overheidsmaatregelen 70
5.3 Crisis! Uitzonderlijk? 75
5.4 Constitutionele balans in tijden van corona 79
5.5 Slotbeschouwing 82
6 Naar een vaccinatieplicht voor COVID-19? 85
J.C.J. Dute, G. Kooijman & H.J.E. van der Spoel
6.1 Inleiding 85
6.2 Nederland en (verplicht) vaccineren 86
6.3 Stand van zaken in buitenland 88
6.4 Juridisch kader 89
6.5 Praktische uitvoerbaarheid van een eventuele verplichting 92
6.6 Conclusie 95
7 ‘Kunt u mij nog horen?’ - Over de invloed van noodgedwongen digitalisering van consulten op het gezondheidsrechtelijk kader 97
L.M. van den Bosch
7.1 Een land achter de laptop 97
H.J. Snijders
1.1 Afweging van facetten van gezondheid 17
1.2 Afweging van mensenrechten 19
1.3 Ter afsluiting van deze introductie een conclusie met complimenten aan de redactie 24
DEEL I RECHT EN ETHIEK 25
2 Triage op de Intensive Care: leeftijd als rechtvaardig criterium? 27
A.P. den Exter
2.1 Inleiding 27
2.2 Het draaiboek Triage op de IC: het zwarte scenario 28
2.3 Leeftijd en het ‘fair-innings’ argument 30
2.4 Juridisch geoorloofd? 31
2.5 Nieuwe medische technologieën en rantsoeneren op grond van leeftijd 35
2.6 Slot 37
3 Gezondheidsrechtelijke kinderrechten in coronatijd: geen lockdown! 39
M.P. Sombroek-van Doorm & A.C. Hendriks
3.1 Inleiding 39
3.2 Rechten van het kind in het gezondheidsrecht 40
3.3 Rechten van het kind bij medische testen 43
3.4 Rechten van het kind bij vaccineren 44
3.5 Rechten van het kind bij medisch-wetenschappelijk onderzoek 46
3.6 Conclusie 48
4 Dementie en euthanasie: is het toegestaan om uw latere ‘zelf’ ter dood te veroordelen? - Waar ethiek en recht botsen 51
W.A.G. Hermans
4.1 Inleiding 51
4.2 Euthanasie en het geldende recht 52
4.2.1 Geen recht maar een gecodificeerde strafuitsluitingsgrond 52
4.2.2 De richting van de jurisprudentie: een zigzagroute 54
4.2.3 De verificatieplicht nader beschouwd 56
4.3 Het ethische vraagstuk 59
4.3.1 Dworkins autonomie in het recht de iure constituendo 59
4.3.2 Een nabeschouwing: het arrest van de Hoge Raad als illustratie van Dworkin? 63
4.4 Conclusie 65
DEEL II STAATS- EN BESTUURSRECHT 67
5 Democratie, rechtsbescherming en expertise tijdens de COVID-19-pandemie: constitutionele balans in crisistijd? 69
J.E. Esser
5.1 Inleiding 69
5.2 De constitutionaliteit van overheidsmaatregelen 70
5.3 Crisis! Uitzonderlijk? 75
5.4 Constitutionele balans in tijden van corona 79
5.5 Slotbeschouwing 82
6 Naar een vaccinatieplicht voor COVID-19? 85
J.C.J. Dute, G. Kooijman & H.J.E. van der Spoel
6.1 Inleiding 85
6.2 Nederland en (verplicht) vaccineren 86
6.3 Stand van zaken in buitenland 88
6.4 Juridisch kader 89
6.5 Praktische uitvoerbaarheid van een eventuele verplichting 92
6.6 Conclusie 95
7 ‘Kunt u mij nog horen?’ - Over de invloed van noodgedwongen digitalisering van consulten op het gezondheidsrechtelijk kader 97
L.M. van den Bosch
7.1 Een land achter de laptop 97
7.2 Gezondheid: een recht 98
7.3 Digitale gezondheidszorg 100
7.4 AAA(Q) 100
7.4.1 Beschikbaarheid 100
7.4.2 Toegankelijkheid 102
7.4.3 Aanvaardbaarheid en kwaliteit(?) 104
7.5 Slotakkoord of toekomstmuziek 105
8 De rol van het basisverzekeringspakket bij het garanderen van het recht op gezondheid: Hoe te bepalen wat daarin minimaal moet worden opgenomen? 107
T. Barkhuysen, E.C. Berkouwer & J.M. Schepel
8.1 Inleiding 107
8.2 Het basisverzekeringspakket in Nederland 108
8.2.1 Wet- en regelgeving 108
8.2.2 Rechtsbescherming 112
8.2.3 Jurisprudentie 114
8.3 Europese normen en jurisprudentie 116
8.4 Een casus: explantatie van borstimplantaten 121
8.5 Beschouwing: wordt het recht op gezondheid voldoende gewaarborgd? 126
8.5.1 Materieel 126
8.5.2 Procedureel 128
8.6 Afsluiting 130
DEEL III INTERNATIONAAL EN EUROPEES RECHT 131
9 De pandemie en de rechten van de mens 133
R.A. Lawson
9.1 Rampen richten het recht 133
9.2 Het EVRM en de pandemie – een eerste verkenning 134
9.2.1 Terughoudendheid gewenst 134
9.2.2 Zorgen voor de burger 135
9.2.3 Zorgen over de vrijheid 137
9.2.4 Vrijheid … gelijkheid en broederschap? 138
9.2.5 Zorgen over de rechtsstaat 139
9.3 Een noodtoestand? 141
9.4 Het EVRM en de pandemie – zoeken naar een evenwicht 145
9.5 Besluit 147
10 Botsende grondrechten in een pandemie: naar een gezonde verstandhouding tussen het recht op leven en andere grondrechten uit het EVRM 149
A.A. Heeres
10.1 Inleiding 149
10.2 Positieve verplichtingen op grond van artikel 2 EVRM 150
10.2.1 Inhoud 150
10.2.2 Begrenzingen 151
10.3 De gevolgen van de positieve verplichtingen op grond van artikel 2 EVRM voor de reikwijdte van andere grondrechten 154
10.3.1 Twee soorten conflicten 154
10.3.2 De noodtoestand van artikel 15 EVRM 155
10.3.3 Evenredigheid van de bescherming van het leven 157
10.4 Vormgeving van een proportionele bescherming van het recht op leven 160
10.4.1 Abstracto of concreto? 160
10.4.2 Differentiatie en decentralisatie binnen de evenredigheidstoets 161
10.5 Conclusie 162
11 EU-rechtelijke bouwstenen voor een nationaal zorgstelsel 165
J.W. van de Gronden
11.1 Inleiding 165
11.2 Markt en zorg in het licht van het Unierecht 166
11.3 Het EU-recht voor de interne markt: de Richtlijn Solvabiliteit II en het vrije verkeer 168
11.4 De Europese mededingingsregels en de zorg 171
11.5 Vrij verkeer van patiënten en het zorgstelsel 172
11.6 Conclusies 176
12 Reflecties op het EU-gezondheidsrecht in het kader van COVID-19: de noodzaak tot heroverweging van het harmonisatieverbod uit artikel 168 VWEU 179
M.B. Kaaks
12.1 Inleiding 179
12.2 Ontwikkeling van EU-gezondheidsrecht 180
12.3 Kohll en Decker 182
12.4 EU-organen en gezondheidsbeleid 184
12.5 Staatssoevereiniteit versus effectiviteit-evaluatie van de aanpak van COVID-19 185
12.6 Reflectie op de juridische bevoegdheden van de EU op het gebied van volksgezondheid 189
12.7 Conclusie 191
DEEL IV CIVIELRECHT 193
13 Crisis in het aansprakelijkheidsrecht 195
T. Hartlief
13.1 Gezondheid(szorg) boven alles 195
13.2 Waar gaat het om? 195
13.3 Treedt de (nood)wetgever op of laat hij het aan de rechter? 196
13.4 Privaatrecht in nood 197
13.5 Stilte voor de storm? 198
13.6 Wat staat er op het spel? 200
13.7 De situatie in ‘het medische’ is niet ideaal 201
13.8 Valt heil te verwachten van een stelselherziening? 202
13.9 Ook beroepsziekte-claims vormen een hoofdpijndossier 203
13.10 Ligt de oplossing niet buiten het aansprakelijkheidsrecht? 204
13.11 Tussenbalans 205
13.12 Aansprakelijkheid in crisistijd 206
13.13 Op weg naar een nieuw normaal? 209
14 Corona en arbeidsrecht 211
G.C. Boot
14.1 Inleiding 211
14.2 Overheidssubsidies 212
14.3 Tornen aan arbeidsvoorwaarden? 214
14.4 Moét de werkgever doorbetalen als er niet gewerkt wordt? 216
14.5 Thuiswerken 218
14.6 Corona preventie maatregelen 220
14.7 Conclusie 222
15 Het hinderpaalcriterium en de uitzondering van artikel 13 lid 5 Zorgverzekeringswet - Bescherming van verzekerden tegen beperkingen in de vergoeding van niet-gecontracteerde zorg 225
D. Hooft Graafland
15.1 Inleiding 225
15.2 Natura- of restitutiepolis? 226
15.3 Gecontracteerde en niet-gecontracteerde zorg 227
15.4 Het hinderpaalcriterium (artikel 13 lid 1 Zvw) 228
15.5 Doelen hinderpaalcriterium 229
15.6 Reikwijdte hinderpaalcriterium 229
15.7 Uitzondering artikel 13 lid 5 Zvw 232
15.8 Totstandkomingsgeschiedenis 13 lid 5 Zvw 233
15.9 Reikwijdte artikel 13 lid 5 Zvw 234
15.10 Uitleg NZa 235
15.11 Duur bescherming en hoogte vergoeding 236
15.12 Conclusie 237
16 Gezondheid en octrooirecht - het patentsysteem als stimulans of hindernis voor vooruitgang? 239
J. Bakker
16.1 Inleiding 239
16.2 Korte uiteenzetting van het octrooirecht 240
16.3 Problemen met het octrooirecht 241
16.4 Het premiesysteem 244
16.5 Open Source Drug Discovery 248
16.6 Conclusie 252
DEEL V TUCHTRECHT 255
17 Tuchtrecht: juist middel ter bevordering van de kwaliteit van zorg? 257
A.C. Hendriks
17.1 Inleiding 257
17.2 Medisch tuchtrecht in Nederland 257
17.3 Tuchtklachten: tegen wie en van wie 260
17.4 Waarover kan een tuchtklacht worden ingediend en hoe toetst het tuchtcollege? 263
17.5 Maatregelen bij gegronde klacht 265
17.6 Conclusie 267
7.3 Digitale gezondheidszorg 100
7.4 AAA(Q) 100
7.4.1 Beschikbaarheid 100
7.4.2 Toegankelijkheid 102
7.4.3 Aanvaardbaarheid en kwaliteit(?) 104
7.5 Slotakkoord of toekomstmuziek 105
8 De rol van het basisverzekeringspakket bij het garanderen van het recht op gezondheid: Hoe te bepalen wat daarin minimaal moet worden opgenomen? 107
T. Barkhuysen, E.C. Berkouwer & J.M. Schepel
8.1 Inleiding 107
8.2 Het basisverzekeringspakket in Nederland 108
8.2.1 Wet- en regelgeving 108
8.2.2 Rechtsbescherming 112
8.2.3 Jurisprudentie 114
8.3 Europese normen en jurisprudentie 116
8.4 Een casus: explantatie van borstimplantaten 121
8.5 Beschouwing: wordt het recht op gezondheid voldoende gewaarborgd? 126
8.5.1 Materieel 126
8.5.2 Procedureel 128
8.6 Afsluiting 130
DEEL III INTERNATIONAAL EN EUROPEES RECHT 131
9 De pandemie en de rechten van de mens 133
R.A. Lawson
9.1 Rampen richten het recht 133
9.2 Het EVRM en de pandemie – een eerste verkenning 134
9.2.1 Terughoudendheid gewenst 134
9.2.2 Zorgen voor de burger 135
9.2.3 Zorgen over de vrijheid 137
9.2.4 Vrijheid … gelijkheid en broederschap? 138
9.2.5 Zorgen over de rechtsstaat 139
9.3 Een noodtoestand? 141
9.4 Het EVRM en de pandemie – zoeken naar een evenwicht 145
9.5 Besluit 147
10 Botsende grondrechten in een pandemie: naar een gezonde verstandhouding tussen het recht op leven en andere grondrechten uit het EVRM 149
A.A. Heeres
10.1 Inleiding 149
10.2 Positieve verplichtingen op grond van artikel 2 EVRM 150
10.2.1 Inhoud 150
10.2.2 Begrenzingen 151
10.3 De gevolgen van de positieve verplichtingen op grond van artikel 2 EVRM voor de reikwijdte van andere grondrechten 154
10.3.1 Twee soorten conflicten 154
10.3.2 De noodtoestand van artikel 15 EVRM 155
10.3.3 Evenredigheid van de bescherming van het leven 157
10.4 Vormgeving van een proportionele bescherming van het recht op leven 160
10.4.1 Abstracto of concreto? 160
10.4.2 Differentiatie en decentralisatie binnen de evenredigheidstoets 161
10.5 Conclusie 162
11 EU-rechtelijke bouwstenen voor een nationaal zorgstelsel 165
J.W. van de Gronden
11.1 Inleiding 165
11.2 Markt en zorg in het licht van het Unierecht 166
11.3 Het EU-recht voor de interne markt: de Richtlijn Solvabiliteit II en het vrije verkeer 168
11.4 De Europese mededingingsregels en de zorg 171
11.5 Vrij verkeer van patiënten en het zorgstelsel 172
11.6 Conclusies 176
12 Reflecties op het EU-gezondheidsrecht in het kader van COVID-19: de noodzaak tot heroverweging van het harmonisatieverbod uit artikel 168 VWEU 179
M.B. Kaaks
12.1 Inleiding 179
12.2 Ontwikkeling van EU-gezondheidsrecht 180
12.3 Kohll en Decker 182
12.4 EU-organen en gezondheidsbeleid 184
12.5 Staatssoevereiniteit versus effectiviteit-evaluatie van de aanpak van COVID-19 185
12.6 Reflectie op de juridische bevoegdheden van de EU op het gebied van volksgezondheid 189
12.7 Conclusie 191
DEEL IV CIVIELRECHT 193
13 Crisis in het aansprakelijkheidsrecht 195
T. Hartlief
13.1 Gezondheid(szorg) boven alles 195
13.2 Waar gaat het om? 195
13.3 Treedt de (nood)wetgever op of laat hij het aan de rechter? 196
13.4 Privaatrecht in nood 197
13.5 Stilte voor de storm? 198
13.6 Wat staat er op het spel? 200
13.7 De situatie in ‘het medische’ is niet ideaal 201
13.8 Valt heil te verwachten van een stelselherziening? 202
13.9 Ook beroepsziekte-claims vormen een hoofdpijndossier 203
13.10 Ligt de oplossing niet buiten het aansprakelijkheidsrecht? 204
13.11 Tussenbalans 205
13.12 Aansprakelijkheid in crisistijd 206
13.13 Op weg naar een nieuw normaal? 209
14 Corona en arbeidsrecht 211
G.C. Boot
14.1 Inleiding 211
14.2 Overheidssubsidies 212
14.3 Tornen aan arbeidsvoorwaarden? 214
14.4 Moét de werkgever doorbetalen als er niet gewerkt wordt? 216
14.5 Thuiswerken 218
14.6 Corona preventie maatregelen 220
14.7 Conclusie 222
15 Het hinderpaalcriterium en de uitzondering van artikel 13 lid 5 Zorgverzekeringswet - Bescherming van verzekerden tegen beperkingen in de vergoeding van niet-gecontracteerde zorg 225
D. Hooft Graafland
15.1 Inleiding 225
15.2 Natura- of restitutiepolis? 226
15.3 Gecontracteerde en niet-gecontracteerde zorg 227
15.4 Het hinderpaalcriterium (artikel 13 lid 1 Zvw) 228
15.5 Doelen hinderpaalcriterium 229
15.6 Reikwijdte hinderpaalcriterium 229
15.7 Uitzondering artikel 13 lid 5 Zvw 232
15.8 Totstandkomingsgeschiedenis 13 lid 5 Zvw 233
15.9 Reikwijdte artikel 13 lid 5 Zvw 234
15.10 Uitleg NZa 235
15.11 Duur bescherming en hoogte vergoeding 236
15.12 Conclusie 237
16 Gezondheid en octrooirecht - het patentsysteem als stimulans of hindernis voor vooruitgang? 239
J. Bakker
16.1 Inleiding 239
16.2 Korte uiteenzetting van het octrooirecht 240
16.3 Problemen met het octrooirecht 241
16.4 Het premiesysteem 244
16.5 Open Source Drug Discovery 248
16.6 Conclusie 252
DEEL V TUCHTRECHT 255
17 Tuchtrecht: juist middel ter bevordering van de kwaliteit van zorg? 257
A.C. Hendriks
17.1 Inleiding 257
17.2 Medisch tuchtrecht in Nederland 257
17.3 Tuchtklachten: tegen wie en van wie 260
17.4 Waarover kan een tuchtklacht worden ingediend en hoe toetst het tuchtcollege? 263
17.5 Maatregelen bij gegronde klacht 265
17.6 Conclusie 267
Afgekapt op 60 regels
Anderen kochten ook
A.C. Hendriks€ 62,95
H.J.J. Leenen€ 177,95
Dick Beumer€ 78,95
Dirk Engberts€ 435,–
A.L.M. Keirse€ 133,95
Jo Dorscheidt€ 67,59
Rubrieken
- advisering
- algemeen management
- coaching en trainen
- communicatie en media
- economie
- financieel management
- inkoop en logistiek
- internet en social media
- it-management / ict
- juridisch
- leiderschap
- marketing
- mens en maatschappij
- non-profit
- ondernemen
- organisatiekunde
- personal finance
- personeelsmanagement
- persoonlijke effectiviteit
- projectmanagement
- psychologie
- reclame en verkoop
- strategisch management
- verandermanagement
- werk en loopbaan
