Dom Casmurro

Bento Santiago heeft ooit zijn moeder getrotseerd en het priesterschap opgegeven om te trouwen met zijn grote jeugdliefde Capitu. Maar door één terloopse opmerking raakt hij er decennia later van overtuigd dat zijn vrouw jarenlang met een ander naar bed ging. En wel met zijn beste vriend Escobar. En dat de jongen die hij heeft opgevoed als zijn zoon, onmogelijk van hemzelf kan zijn. Heeft de doorgaans trouwe, doch ergens ook geniepige Capitu, werkelijk overspel gepleegd? Of is het 'bewijs' van haar bedrog slechts de paranoïde hersenspinsels van een extreem onbetrouwbare verteller? Het antwoord is aan de lezer in dit ingenieuze, tragikomische meesterwerk.

Net als andere grote negentiende-eeuwse romans verkent 'Dom Casmurro' de thema's huwelijk en overspel. Maar wat Machado's roman onderscheidt is de opvallende vertelstijl, waarin de verteller voortdurend de lezer aanspreekt. Terwijl hij de gebeurtenissen uit zijn leven vanuit het perspectief van een eenzame oude dag beschrijft, onderbreekt Bento om de haverklap zijn eigen verhaal, wat een intrigerende en vaak hilarische dialoog met de lezer oplevert. Daarbij is de roman ook een ironische kritiek op het katholicisme, en over het onvermogen van het geheugen om het begin van het leven naadloos te laten aansluiten op het einde. 'Dom Casmurro', voor het eerst gepubliceerd in 1900, is een van de grote klassiekers van de eeuwwisseling, geschreven door een van Brazilië's grootste schrijvers.