Sicilië

Voorwoord 5

ACHTERGRONDEN 11
Geografie 11
De berg der bergen 14
Een wankele bodem 19
De fruittuin van de Middellandse Zee:
land- en tuinbouw 21
De zwavelmijnen voorbij 21
Klimaat en weer 22
Natuur 24
Landschappen 24
Flora 27
Fauna 28
Wandelen op Sicilië 31
Geschiedenis 32
Prehistorische mensen 32
Feniciërs 32
Grieken 32
Romeinen 33
Byzantijnen 33
Arabieren 34
Normandiërs en opvolgers 34
Aragonezen en Spanjaarden 34
Onderdeel van Italië 34
Na de Tweede Wereldoorlog 36
Afrikaanse vluchtelingen 36
De maffia 36
Kunst en cultuur 39
Prehistorische en Fenicische
overblijfselen 39
Griekse en Romeinse kunst 40
Een middeleeuwse mix: Byzantijnen,
Arabieren en Normandiërs 41
Hohenstaufen, Aragonezen en
Spanjaarden tijdens de renaissance 42
De Siciliaanse barok 43
De 19e-eeuwse en moderne kunst 43
Literatuur 45
Film 45
Muziek 46
Feesten en festivals 46
Eten en drinken (Cucina Siciliana) 47
Ontbijt (colazione) 48
Snacks (tussendoortjes) 48
Lunch (pranzo) en diner (cena) 49
Antipasti 49
Primi piatti 49
Secondi piatti 50
Frutta 51
Nagerechten 52
Wijn 54

PRAKTISCHE INFORMATIE 57
Accommodatie 57
Alarmnummers 57
Ambassades en consulaten 57
Douane 58
Elektriciteit 58
Financiële zaken 58
Entreegelden 58
Fooien 58
Prijspeil 59
Gehandicapten 59
Gezondheid 59
Huisdieren 60
Internet 60
Kaarten 60
Kleding 60
Maaltijden 61
Openingstijden 61
Reisdocumenten 61
Religie 61
Souvenirs 62
Taal 62
Telefoneren 63
Toeristische informatie 63
Veiligheid 64
Verkeer 64
ANWB 64
Huurauto 64
Parkeren 64
Tanken 64
Tolwegen 64
Verkeersregels 64
Reizen naar en op Sicilië 65
Naar Sicilië 65
Vliegtuig 65
Boot 66
Bus 66
Trein 66
Op Sicilië 66
Bus 66
Trein 66

BEZIENSWAARDIGHEDEN 67
Het noordoosten 67
Castel di Tusa 67
Torre Migaido 67
Santo Stefano di Camastra 67
Parco Naturale dei Nebrodi 67
Mistretta 70
Sant’Agata di Militello 71
San Fratello 72
Portella Femmina Morta 72
Capizzi 72
Cesarò 72
Floresta 73
Capo d’Orlando 74
Patti 74
Tindari 74
Riserva Naturale Laghetti di Marinello 75
Montalbano Elicona 75
Bosco di Malabotta 76
Novara di Sicilia 76
Terme Vigliatore 76
Castroreale 76
Milazzo 76
Schiereiland van Milazzo 78
Santa Lucia del Mela 78
Venetico Marina 79
Rometta 79
Monti Peloritani 80
Punta del Faro 80
Messina 80
‘We zegenen u en uw stad’ 81
Meest bezochte publieksattracties 83
Winkelen? 85
Itala 85
Alì Terme 85
Casalvecchio Siculo 85
Forza d’Agro en Savoca 86
Letojanni 86
Castelmola 86
Taormina 87
‘Het Sodom van Sicilië’ 87
Stranden en autovrij 88
Piazza Duomo en omgeving 89
Piazza IX Aprile en omgeving 92
Giardini-Naxos 93
Gole dell’Alcantara 94

De omgeving van de Etna 95
Etna 95
Etna Nord 100
Etna Sud 101
Zafferana Etnea 102
Trecastagni 102
Nicolosi 103
Paternò 103
Adrano 103
Bronte 104
Maletto 105
Randazzo 105
Castiglione di Sicilia 106
Linguaglossa 107
Milo 107
Kuststrook ten zuiden van de vulkaan 107
Riserva Naturale Fiume Fiumefreddo 107
Acireale 107
Aci Trezza 108
Aci Castello 109
Catania 109
Piazza del Duomo 110
Noordelijk van het domplein 114
Westelijk van het domplein 114
Zuidelijk van het domplein 116
Oostelijk van het domplein 117
Piana di Catania 117

Het zuidoosten 119
Omgeving van Ragusa 119
Vittoria 119
Cómiso 122
Donnafugata 122
Ragusa 123
Ragusa Superiore 123
Nauwe steegjes en pleintjes van Ragusa Ibla 127
Modica 129
Benedenstad 130
Scicli 131
Ispica 133
Kuststrook van Macconi tot Siracusa 133
Macconi 133
Necrópoli Camarina 133
Punta Secca 133
Kuststrook Marina di Ragusa - Pozzallo 133
Capo Passero 134
Riserva Vendicari 135
Villa del Tellaro 135
Noto 135
Instorting van de dom 136
De piazza’s 137
Een ander barok topstuk 138
Cava Grande del Cassibile 138
Omgeving van Siracusa 139
Siracusa 139
Een van de machtigste steden 139
Ortigia 139
Pièce de résistance: het domplein 139
Naar de zuidpunt 142
Terug noordwaarts vanaf de zuidpunt 142
Parco Archeologico della Neapolis op het vasteland 145
Omstreden basiliek en een topmuseum 146
De catacomben 147
Riserva Fiume Ciane e Saline di Siracusa 148
Monti Iblei 148
Palazzolo Acreide (en Akrei) 148
Riserva Naturale Pantalica Valle dell
‘Anapo e Torrente Cava Grande 149
Langs de Golf van Augusta 149
Brucoli 150
Lentini 150

Het midden 151
Westelijk middendeel 151
Grotta Entella 151
Corleone 151
Rocca Busambra 154
Cefalà Diana 154
Palazzo Adriano 154
Bisacquino 155
Parco dei Monti Sicani 155
Monte Genuardo 156
Voormalige reservaat van Monti di Palazzo Adriano 157
Monte Carcaci 157
Monte Cammarata 157
Prizzi 157
Castronovo di Sicilia 157
Centrale middendeel 158
Villaba 158
Mussomeli 158

Caltanissetta 158
Directe omgeving 159
Delia 159
Pietraperzia 159
Villarosa 159
Enna 159
Forse kathedraal 161
Calascibetta 163
Oostelijk middendeel 164
Leonforte 164
Nicosia 164
Sperlinga 164
Troina 165
Gagliano Castelferrato 165
Lago Pozzillo 165
Centuripe 165
Aidone 166
Piazza Armerina 166
Villa Romana del Casale 166
Caltagirone 167
Grammichele 169

Het noorden 171
Palermo 174
Quattro Canti 176
Piazza Pretoria 177
Chiesa di San Giuseppe dei Teatini 177
De Normandische ‘tweeling’ 177
Archivio Storico 181
Ballarò 181
Palazzo dei Normanni en Cappella
Palatina 182
San Giovanni degli Eremiti 183
Cattedrale 183
Wijk Capo 185
Teatro Massimo 185
Piazza Olivella 186
Via Roma 187
La Kalsa 188
Chiesa San Francesco d’Assisi 188
Palazzo Abatallis en Galleria
Regionale 189
Groen en blauw Palermo? 189
Engelse invloeden? 189
Buiten het centrum van Palermo 190
La Ziza 190
Convento dei Cappuccini 190
Parco della Favorita / Villa Niscemi 191
Omgeving van Palermo 192
Airoporto Internazionale Falcone e
Borselino 192
Ísola della Fémmine 192
Monte Gallo 193
Mondello 193
Monte Pellegrino 193
Monreale 193
Piana degli Albanesi 196
Oostelijk van Palermo 198
Bagheria 198
Solunto 199
Altavilla Milicia 200
Roccapalumba 200
Cáccamo 200
Alia 201
Términi Imerese 201
Himera 202
Riserva naturale orientata Bosco di
Favara e Bosco Granza 202
Sclafani Bagni 202
Cefalù 202
Parco Regionale delle Madonie 204
Aardige bergdorpen 205
Gibilmanna 206
Collesano 206
Polizzi Generosa 207
Petralia Soprana en Petralia Sottana 207
Castelbuono 208
Gangi 208

Het westen 209
Alcamo 209
Segesta 209
Calatafimi Segesta 213
Castellammare del Golfo 213
Scopello 215
Riserva Naturale dello Zíngaro 215
San Vito Lo Capo 216
Monte Cofano 216
Erice 217
Trápani 219
Bezienswaardigheden in Trápani 222
Saline di Trápani e Paceco 223
Saline dello Stagnone 224
Mozia 226

Marsala 226
Wijnstad 227
Wat valt er nog meer te zien in
Marsala? 228
Petrosino 229
Mazara del vallo 230
Torretta Granitola 231
Selinunte 232
Wat is er te zien? 234
Foce del Fiume Belice e Dune Limitrofe 236
Castelvetrano 236
Santa Trinità di Delia 237
Salemi en de zona sismica 238
Zona sismica: de aardbeving van 1968 238
Nuova Gibellina 239

Het zuiden 241
Santa Margherita di Belice 241
Menfi 244
Sambuca di Sicilia 245
Sciacca 246
Buitenissigheid 247
Caltabellotta 248
Villafranca Sicula en Burgio 249
Bivona 249
Alessandria della Rocca 250
Ribera 250
Eraclea Minoa 250
Sant’Angelo Muxaro 250
Vulcanelli di Macalube di Aragona 251
Siculiana 251
Realmonte 251
Agrigento 252
Valle di Templi 252
Museo Archeologico Regionale, het
Valleimuseum 256
Hellenistisch-Romeinse wijk 256
San Bagio en Tempio di Demetra 257
Tempio di Hera 257
Tempio della Concordia 257
Tempio di Ercole en omgeving 257
Tempio di Zeus Olimpico 258
Heiligdommen van de Chtonische
goden en de Tempio dei Dioscuri 258
Porto Empédocle 259
Favara 259
Naro 260
Palma di Montechiaro 260
Punta Bianca 261
Marina di Palma 262
Rocca San Nicola 262
Licata 262
Ravanusa 262
Falconara 262
Riesi 263
Mazzarino 263
Butera 263
Gela 264
Piana di Gela 265
Riserva Naturale Sughereta di Niscemi 266

De eilanden rondom Sicilië 267
Isole Eoli o Lipari (Eolische of
Liparische Eilanden) 267
In vogelvlucht 270
Hoe bereik je de Eolische Eilanden 270
Lipari 271
Verder het eiland op 273
Vulcano 274
Salina 276
Panarea 277
Stromboli 278
Filicudi 280
Alicudi 280
Ustica 281
Isole Egadi (Egadische Eilanden) 282
Hoe te bereiken? 283
Isola di Lévanzo 283
Isola Favignana 284
Isola Maréttimo 286
Pantelleria 287
Hoe te bereiken? Meer informatie? 288
Isole Pelágie (Pelagische Eilanden) 289
Lampedusa 289
Linosa 289

Over de auteur 291
Register 292
OPGENOMEN KAARTEN
Sicilië, ligging 10
Sicilië, overzichtskaart 12-13
Sicilië, fysisch 16-17
Het noordoosten 68-69
Messina 82
Taormina 90-91
De omgeving van de Etna 96
De Etna 98
Catania 112-113
Het zuidoosten 120-121
Ragusa 124-125
Siracusa 144-145
Het midden van Sicilië 152-153
Het noorden 172-173
Palermo 175
Palermo, centrum 178-179
Het westen 210-211
Trápani 220-221
Selinunte 232-233
Het zuiden 242-243
Agrigento / vallei van de tempels 254-255
De eilanden rondom Sicilië 268-269