Universiteit van het Noorden: vier eeuwen academisch leven in Groningen 3: De zakelijke universiteit 1945-2021

Inleiding tot deel III 9
nieuwe zakelijkheid (1945-1965)
Inleiding 15
1 Gefnuikte vernieuwing (1945-1950) 17
‘Wilt heden nu treden’ 18 | Deschaduw van de zuivering 23 | Geschonden
stad 27 | Pogingen tot vernieuwing 30 | zwo – een paard van ­Troje? 39 |
Nieuwe gezichten 42 | De çampagne’ tegen Plessner 44 | Een ­succes, maar
niet zoals ­gewenst: deeconomischefaculteit 49 | Boerenvrijheid 51 | Een wassendestroom studenten 59 | Internationale heroriëntatie 62 |  Coca-cola,
Bikini-geiten en anticonceptie: Amerikaanse wonderen 64 | Heteinde van de vernieuwing? 68
2 In de ban van de groei (1950-1965) 71
Groningen bouwtaan detoekomst 71 | Studenten in cijfers 74 | ­Wetenschap en sentiment: het eerste doctoraal Fries 75 | De groei van het personeelsbestand 79 | Gouden jaren 81 | Lichten schaduw 84 | De huldiging van
Zernike 89 |  Groeistuipen 93 |  Nieuwefaculteiten: sociale wetenschappen en filosofie 98 | Kouwer tegenover Heymans 102 | Internationaalcontact 107 | Koude Oorlog 112 | Conclusie: stabiel Nederland in een gespannen ­wereld 114
3 Op zoek naar de juiste bestuursvorm 117
Dereorganisatieplannen van Reinink c.s. 117 | Op weg naareen nieuwe
wet 121 | Curatoren staan op hun strepen: de kwestie-Vondeling 127 | De wet van
1960 130 | Deroep om meer bestuurskracht 133 | F.H.L. van Os, de eerste
meerjarige rector magnificus 134
4 Ruimte voor de universiteit 139
Mondjesmaat bouwen (1945-1955) 139 | Het Drie Kernen Plan 146
Paddepoel 147 | De Harmonie 152 | Het Academiegebouw 156 | De
natuurwetenschappen 156 | Het Rekencentrum i.o. 161 | Het medisch
complex 164 | Dealfa-faculteiten 168 | Tot slot: Vosbergen als oord
van verlangen 171
5 Sleutelen aan het onderwijs 173
Voorlichting, een ‘question brûlante’ 173 | Lagere drempels 179 |
Studieduur en rendement 182 | Studievrijheid of reglementering? 185 | Sleutelen aan het programma 189 | Selectie 192 | Kortere,
praktijkgerichte opleidingen 193 | Het onderwijs in de praktijk 195
6 Wetenschap naar Amerikaans voorbeeld 201
Het voorbeeld van Amerika 202 | Eerland en de thoraxchirurgie 203 |
De kunstmatige nier van Willem Kolff 207 | Amerikanisering van de bètawetenschappen 211 | Adriaan Blaauw en de sterrenkunde 211 | Wijnberg,
Kommandeur en de Groningse scheikunde 215 | De solisten 222 |
Uit de ivoren toren? 228 |  De samenleving veranderen, regionaal
en mondiaal 231 |  Bouman en de Noord-Groningse streekverbetering 231 | Röling en de polemologie 234 | Pleidooien voor autonome
wetenschap 239 | Aarzelend wetenschapsbeleid 241
7 Kantelend studentenleven 243
Herstel van het verzuild bestel 244 | De opbouw van een academische
verzorgingsstaat 258 | De senaatskoets van Vindicat 270 | Een ‘vieze bende’ in
Corpus den Hoorn 273 | Herfsttij der studentencorpora 275 | De inbraak
van de Studentenvakbeweging 284
8 De slinkende soevereiniteit van de hoogleraren 293
Een bont gezelschap 294 | Een besloten genootschap 295 | Kibbelende hoogleraren 300 | Promotie vereist? 304 | Nog meer benoemingsperikelen 306 | Vrouwen in de universiteit 308 | Een dichteres als
hoogleraarsvrouw 312 | Buitenlanders ongewenst? 313 | Een hoger
oordeel 315 | De moderne wetenschapper: David de Wied en de endocrinologie 316 | Een wereld van papier en telefoon 319 | De emancipatie van de
wetenschappelijke staf 324
9 Het ritselen van een nieuwe tijd (1964-1965) 333
De voorbereidingen van het lustrum 334 | Het programma 335 | Een
dienende universiteit 339 | Slot 344
democratisch intermezzo (1965-1980)
Inleiding 347
10 De democratisering (1965-1973) 349
De bom van Maris 350 | De ontvangst van het rapport-Maris 354 | De
moeizame weg naar de Tussentijdse Bestuursvorm 361 | De invoering
van de Tussentijdse Bestuursvorm 367 | Democratisering aan de basis 375 | De komst van de wub 387 | Planning volgens McKinsey 391 |
De komst van de Universiteitskrant 393 | De invoering van de wub 397
11 Naar de nullijn (1973-1980) 401
Nog meer studenten 402 | De Friese vestiging in Leeuwarden 405 |
Financiële begrenzing 407 | De eindeloze herstructurering i: de
nota-­Posthumus 412 |  De eindeloze herstructurering ii: de wet-Posthumus 415 | Twee affaires: Hermans en Vermaning 418 | ‘Met Hermans!’ 420 | De eindeloze herstructurering iii: de Wet Tweefasenstructuur 428 | De wub: gewikt en gewogen en te licht bevonden? 429 | Verlopend getij 440
12 De universiteit in de stedelijke ruimte 443
Bouwen voor de bèta’s in Haren en Paddepoel 444 | Grootse plannen voor het Hortusgebied 448 | Heresingel 13: een academische gemeenschap
in het klein 452 |  Strijd om De Harmonie 456 | Revolutie op het stadhuis 459 | Een multifunctioneel gebouw in Paddepoel 462 | De nieuwe Universiteitsbibliotheek 463 | Het Rekencentrum en de computerinfrastructuur 467 | Het Academisch Ziekenhuis: van gesloten naar
open 470 | Het Harmoniecomplex 478 | Conclusie 479
13 Docent-onafhankelijk onderwijs? 497
Een nieuw vak: onderwijskunde 498 | Formalisering en vernieuwing van
het onderwijs 502 | Het cowo schiet te hulp 507 | Contouren van een
nieuw hoger onderwijs 510 | Vorming versus instructie 514 | Studium
generale 518 |  Conclusie 520
14 Wetenschap en democratie 523
Wetenschapskritiek 524 | Waardevrijheid in de economische wetenschap? 527 |
Weinig tijd voor wetenschap 529 | Paradepaardjes 531 | De gedragsbiologie van G.P. Baerends 532 | Voorbeeldige scheikunde 534 | Maatschappelijk verzet tegen recombinant-dna-onderzoek 538 | Geen wereldniveau, wel
grensverleggend 540 |  Serieus wetenschapsbeleid 544 | Conclusie 550
15 Studentenbeweging en studentenwereld 553
Een revolutie van manieren en moraal 554 | De Gronstra verdwijnt, de
gsb verschijnt 556 | Studentenvoorzieningen 561 | Succes en falen
van de gsb 566 | Afscheid van vera en Unitas 575 | Albertus hobbelt
door 579 |  Magna Pete opgeslokt 582 | Crisis bij Vindicat 585 | Beschut, verzorgd en vrij 588
16 De hoogleraar onttroond? 589
Afscheid van de senaat 590 | Bernard Delfgaauw, hoogleraar-activist 593 | Restanten van de professorale waardigheid 596 | De professor is nog
steeds een man 599 | Besluit 604
17 Het vervlogen visioen van Snijders 605
de markt op, de wereld in (1980-2021)
Inleiding 611
18 Magere jaren (1980-1990) 613
Bezuinigingen, eerste ronde 614 | De ontdekking van de markt 620 | In
de etalage 625 | De ondernemende universiteit 628 | Bezuinigingen,
tweede ronde 633 | Om de kwaliteit van de rug 635 | Bestuurlijke
rust 641 | Een opvallend onopvallende man 644 | De kernuniversiteit van Simon
Kuipers 648 | Bouwen in jaren van schaarste 652 | Van propedeuse naar
bul naar baan 656 | Grenzen aan de vrijheid van onderzoek 660 |  Modern personeels- en emancipatiebeleid 666 | De Mussengang 670 | ‘Bureau Buitenland’ 672 | Vitaler dan ooit 676
19 Op weg naar Yantai en terug (1990-2021) 679
De mannen – en één vrouw – aan het roer 679 | Over Eric Bleumink 681 |
Macht zonder tegenmacht 687 | Een diverser onderwijsaanbod 692 |
Verschoolsing van het onderwijs 694 | Een ongemakkelijk eredoctoraat 697 | Internationalisering van het onderwijs i: de bachelor-masterstructuur 700 | Door hoepeltjes springen 702 | Internationalisering van
het onderwijs ii: De wereld als podium 704 | Internationalisering van
het onderwijs iii: met de rug op reis 706 | Internationalisering van
het onderwijs iv: resultaten en problemen 709 | Internet en digitalisering 712 | Stenen, glas en staal 714 | De tucht van het telraam: een
nieuwe onderzoekscultuur 717 | Ben Feringa: verbeelding en belofte 722 |
Kennis, kunde, kassa: maatschappelijke dienstverlening 727 | De bekroning die niet doorging: Yantai 729 | Een inclusieve academische gemeenschap? 735 | Ritzen Koeriers 717 | De uk: barometer van de academische
gemeenschap 740 | Een onuitroeibare aandrift tot weten 744
20 Lessen van corona 747
Noten 751
Lijst van afkortingen, bronnen en bibliografie 829
Namenregister 838
Woord van dank 853