Kus de aarde met je voeten

Inhoud

Voorwoord 9

1. In beweging komen voor het klimaat 15
1.1 Introductie 15
1.2 In beweging komen in tijden van klimaatverandering 18
1.3 Levensbeschouwelijk klimaatengagement en klimaatzingevingsbricolage 23
1.4 Opzet van het boek 31
1.5 Kijken door de ogen van de onderzoeker als olifant 34
Samenvattend 37

2. Methoden van onderzoek en theoretische perspectieven 39
2.1 Introductie 39
2.2 Methoden van onderzoek 43
2.3 Intertekstuele analyse van klimaatzingeving 47
2.4 Intermateriële analyse van klimaatzingeving 55
2.5 Performativiteit, performance en interperformance analyse van klimaatzingeving 64
2.6 Klimaatwandelingen als klimaatrituelen 73

3. Kus de aarde met je voeten: ecoboeddhistische loopmeditatie en zintuigelijke verbinding met de aarde 76
3.1 Introductie 76
3.2 Boeddhisme en looprituelen 78
3.3 Loopmeditatie in westers boeddhisme: kinhin en mindfulnessbeoefening 85
3.4 Loopmeditatie als ecoboeddhistisch ritueel in Nederland 91
3.5 Analyse en relevantie van ecoboeddhistische loopmeditatie in Nederland 103

4. Medenatuur aan het woord in een Laudato Si’-wandeling 109
4.1 Introductie 109
4.2 De (zwijgende) stem van de vier elementen in Laudato Si’ 114
4.3 De Laudato Si’-wandeling in de Bijbelse Tuin te Hoofddorp 121
4.4 Meervoudig verbinden met zuster Moeder Aarde door Eva en de vrucht 125
4.5 Meervoudig verbinden door broeder zon en Ruth in het veld 131
4.6 Meervoudig verbinden door broeder wind in geest en hoogte 136
4.7 Meervoudig verbinden met zuster water door Susanna en de vijver 141
4.8 Analyse van klimaatthema’s in de Laudato Si’-wandeling 144

5. 'De Aarde Klaagt Ons Aan': de lijdende aarde als postseculiere heilige in de klimaatmars in Amsterdam 154
5.1 Introductie 154
5.2 Rooms-katholieke processies en symbolen 157
5.3 Klimaatacties en klimaatgroepen als (para)religie 160
5.4 Beeldspraak en beeldtaal over de aarde in de interreligieuze klimaatviering 164
5.5 Beeldspraak en beeldtaal over de aarde in de klimaatmars 169
5.6 Disrespect voor een lijdende Moeder Aarde 170
5.7 Verantwoordelijkheid nemen door voor de aarde te zorgen 174
5.8 Moeder Aarde als morele instantie in de klimaatmars 176
5.9 De klimaatmars en klimaatzingeving 179

6. Tijdwandelingen: betekenisgeving, zintuigelijkheid en landschapsverbeelding 191
6.1 Introductie 191
6.2 Landschapsverbeelding, landschap als tekst en het voorstellen van andere tijden in het landschap 192
6.3 De Scheppingswandeling, Deep Time Walk en Tegentijdse Tocht 196
6.4 De functies van het landschap in de tijdwandelingen 200
6.5 Het wandelpad als as van verdichte tijd van evolutionaire ontwikkelingen 200
6.6 Landschapselementen als snijpunten van voorgestelde parallelle tijdsperspectieven 205
6.7 Evolutie als verhaal van betekenisgeving in de tijdwandelingen 210
6.8 Tijdwandelingen en zingeving in de klimaatcrisis 218

7. Verder wandelen 223
7.1 Introductie 223
7.2 Bosbaden 223
7.3 Wandelen met Groene Moslims 231
7.4 Forest Church 234
7.5 Futurologisch wandelcollege 240
7.6 Nog een stapje verder 245

8. Klimaatwandelingen, zingeving en rituelen 248
8.1 Introductie 248
8.2 Levensbeschouwelijke klimaatwandelingen: wandelend klimaatthema’s verbinden met levensbeschouwingen 251
8.3 Meervoudige perspectieven op (de) aarde in klimaatwandelingen 254
8.4 Intergenerationele verbinding en (her)verbinding met medenatuur 262
8.5 De relevantie van zintuigelijke ervaringen en plaats in klimaatwandelingen 267
8.6 Het vervolg van de wandeling 270

Noten 272