In 2005 zat managementgoeroe Tom Peters op een heuvel in Tinmouth, uitkijkend over zijn boerderij in de Amerikaanse staat Vermont. Hij dacht na over de zestig belangrijkste zaken die hij te zeggen had over leiderschap, innovatie en marketing. En over het leven. Die zestig verwezen naar zijn zestigste verjaardag in 2002. Het boek, getiteld Sixty, verscheen in 2005 als collectorsitem.
Dit artikel is het eerste in een reeks van drie over managementboeken die iets vertellen over mijzelf en over het werk dat ik de afgelopen veertig jaar heb gedaan. De reeks maakt deel uit van een zijproject waarin ik de dertig belangrijkste boeken herlees die in mijn zestig leesjaren belangrijk voor me zijn geweest en me min of meer hebben gevormd. Management en ICT zijn daar maar twee thema’s van.
Zijn deze drie boeken – naast Sixty van Tom Peters, The One Device van Brian Merchant en De uitvinders van Walter Isaacson – de belangrijkste managementboeken die mij iets hebben geleerd? Zeker niet! Ik schat conservatief dat ik meer dan 2.000 boeken in de categorie ‘Management’ heb gelezen.
Maar ik herlees deze drie en vraag me af hoe ik ze na al die jaren ervaar. Hebben ze nog waarde? Herken ik nog wat ik bij de eerste lezing voelde? De nieuwsgierigheid, soms de honger en de verrassing?
In Search of Excellence
Tom Peters’ carrière als managementconsultant bij McKinsey begon met een opdracht: onderzoek welke kenmerken een Amerikaans bedrijf excellent maken. Het Amerikaanse bedrijfsleven zat in een identiteitscrisis en verloor veel marktaandeel, met name aan Japan. Kansen voor de consultancy-industrie.
Peters deed het onderzoek samen met senior partner Robert (‘Bob’) Waterman Jr. Hun in 1982 gepubliceerde boek In Search of Excellence luidde voor Peters een glansrijke carrière in als adviseur, spreker en auteur op het gebied van innovatie, marketing en leiderschap. En natuurlijk excellence. Al heeft Peters zich in een interview weleens laten ontvallen dat er met de data achter het onderzoek enigszins creatief was omgesprongen.
Tom Peters op het podium
In een eerder stukje van mijn leven, tussen 2004 en 2007, deed ik bloggend verslag van congressen en sprekers. Zo zag ik de eerste optredens van Ben Tiggelaar met MBA in één dag, waarmee DenkProducties een vliegende start maakte. Tijdens een lange reeks optredens van internationale sprekers en managementgoeroes op Nyenrode had ik het geluk onder anderen Michael Porter, Seth Godin, Meredith Belbin en dus ook Tom Peters te zien en horen.
Peters was als spreker een uitdaging, zowel voor de organisatie als voor het publiek. Hij deed zo ongeveer alles wat je een presentator zou afraden: slides vol spreuken, schreeuwend gekleurde citaten, soms wel tien per minuut, terwijl hij van hot naar her over het podium rende. Hyper zou je hem kunnen noemen. Niet makkelijk om vast te leggen.
Een deel van zijn latere boeken is ook zo. Sla Re-imagine! of Excellence Now: Extreme Humanism maar eens open. Of ga naar tompeters.com en open een van zijn presentaties.
Maar ik heb wel een handtekening in mijn collectorsitem van Sixty: ‘Best Wishes, Tom Peters, 19.12.2006.’ Dat was dus de datum waarop ik hem zag.
Een rustige Tom Peters
Sixty is het boek dat Peters zichzelf cadeau gaf voor zijn zestigste verjaardag. Het is een rustig boek, met mooie foto’s en zonder geschreeuw op de pagina. In balans. Natuurlijk gaat het veel over leiderschap en juist niet over management.
Peters citeert graag. Bijvoorbeeld Peter Drucker:
‘90% of what we call “Management” consists of making it difficult for people to get things done.’
Peters houdt ook van groot dromen – en vervolgens aan het werk gaan. Big Hairy Audacious Goals (BHAG’s). Dream GARGANTUAN! Hij haalt Michelangelo aan:
‘The greatest danger for most of us is not that our aim is too high and we miss, but that it is too low and we reach it.’
En dan: aan de gang. De taak van management is medewerkers te faciliteren, maar volgens Peters gebeurt dat veel te vaak niet.
Wow!
Personal branding is een ander stokpaardje. Peters heeft zijn bedrijf het uitroepteken ! meegegeven, in Pantone Red 032. Het staat voor het Wow!-kenmerk: iets wat verrast en verbaast en mensen sterker motiveert om ervoor en eraan te werken – en er geld in te steken – dan een gewoon idee, bedrijf, project of product.
Verder gelooft Peters heilig in ICT, de kansen van de New Economy en technologische doorbraken. In Sixty schrijft hij:
‘The IS/IT/Web revolution … again: in its infancy … changes … POSITIVELY EVERYTHING.’
Wat bij herlezing wel opvalt, is dat zijn voorbeelden in 2005 redelijk conservatief waren: Larry Ellison (Oracle), Steve Jobs (Apple en NeXT), Michael Dell (Dell), Bill Gates (Microsoft) en Walmart. Terwijl er enorme revoluties voor de deur stonden: de doorbraak van mobiel met onder meer de iPhone en iPad, de opkomst van platformeconomieën en sociale media.
Dat kon Peters natuurlijk nog niet weten. Misschien is juist dat een van de aardige kanten van het herlezen van zo’n boek: je ziet niet alleen welke ideeën de tijd hebben doorstaan, maar ook hoeveel er sinds het verschijnen is veranderd.
Op naar het volgende boek: De uitvinders van Walter Isaacson.