Laat me eerlijk zijn. Dit boek had ik al veel eerder willen schrijven. Maar telkens als ik eraan begon, voelde ik ergens dat ik nog niet genoeg wist. Niet over tennis, maar over hoe ik zou kunnen weergeven dat wat er op een tennisveld gebeurt, precies weerspiegelt wat er in teams en organisaties misgaat. Of goed gaat. Afhankelijk van het innerlijke spel dat gespeeld wordt.
Na meer dan dertig jaar coachen – van psychiatrische patiënten tot CEO’s, van recreatieve tennissers tot interclubteams – durf ik nu te zeggen: ondertussen heb ik genoeg gezien en geleerd. Voldoende om dit te delen via een boek.
Iedereen heeft een plan. Tot de eerste bal wordt gemist
Mike Tyson zei ooit iets gelijkaardigs over boksen. In tennis geldt hetzelfde. Je kunt honderd uur per jaar trainen, je forehand perfectioneren en je tactiek tot in de details uitwerken, en dan sta je op een belangrijk moment op de baan en hoor je de stem in je hoofd: ‘Niet missen, niet missen, niet missen.’
Resultaat: gemist.
In vergaderzalen, directiecomités en zorgunits zie ik precies hetzelfde. Mensen die technisch uitstekend zijn. Die de processen kennen, de doelstellingen begrijpen, de juiste woorden gebruiken. En toch iets missen. Niet in hun vak, maar in hun innerlijke spel.
Dominique Monami – voormalig top 10-speelster – omschreef het na het lezen van mijn boek zo: ‘Je hebt iets gevat dat weinig mensen buiten het circuit begrijpen: de essentie van een wedstrijd speelt zich niet af in de rally’s, maar in die korte momenten tussen de punten; de ademhaling, wat je tegen jezelf zegt na een fout, hoe je terugkeert naar de opslag.’
Dat is precies waar dit boek over gaat.
Het goede nieuws: het innerlijke spel kun je trainen
Net zoals je een backhand traint. Of een vergadertechniek aanscherpt. Of leert hoe je feedback geeft zonder dat de ander meteen in de verdediging schiet.
Game, MindSet, Match is die training. In drie lagen.
Game
gaat over het speelveld: welk spel speel jij eigenlijk? Met wie? Volgens welke regels: de officiële, de ongeschreven of de regels die je jezelf oplegt en die je soms het hardst in de weg zitten? En welk type speler ben jij van nature: een Verdediger die geduldig volhoudt, een Aanvaller die het tempo bepaalt, een Tacticus die het spel leest voor de rally begint, of een Verbinder die het hele team naar een hoger niveau tilt?
MindSet: wat gebeurt er tussen twee punten?
MindSet is de kern. Hier gaat het over wat er binnenin jou gebeurt tussen twee punten. Tussen twee woorden. Tussen wat je voelt en wat je doet. Vijf bouwstenen – ademen, bewust worden, bouwen, bewegen en plezier – geven je een praktische taal voor dat innerlijke spel. Geen psychologisch jargon. Geen zweverige tips. Gewoon: wat werkt, waarom het werkt en hoe je het morgen al kunt toepassen.
Een van de krachtigste ankers in dit deel is de quote van Billie Jean King: ‘Pressure is a privilege.’ Monami vatte het mooi samen: ‘Als je op het veld staat en die wedstrijd speelt, is dat omdat je het verdiend hebt. De druk is geen afwijking, ze is het bewijs van je niveau.’
Een inzicht dat net zo bruikbaar is in een directievergadering als in een tiebreak.
Match: als het er echt om gaat
Match brengt alles samen op het moment dat het ertoe doet. Want een match is meer dan een scorebord. Het is de ontmoeting tussen jouw innerlijke spel en de buitenwereld. Tussen jouw intenties en de verwachtingen van de mensen om je heen.
En ja, ook ‘de grijze zone’ komt aan bod. De zone die elke topspeler kent, maar die weinig boeken rechtstreeks durven benoemen. Monami herkende het meteen: ‘Het is geen vals spel en geen naïeve fair play, het is precies die ambigue zone die maar weinig boeken zo rechtstreeks durven benoemen.’
Ze kent Brad Gilbert, die het boek Winning Ugly schreef, trouwens persoonlijk. Ik ook nu. Via zijn boek.
Geen tienstappenplan, wel concrete challenges
Wat je in dit boek vindt? Geen tienstappenplan. Geen zelfhulpboek. Wel: concrete challenges op vier niveaus, van korte individuele oefeningen tot teambrede interventies. Herkenbare praktijkvoorbeelden uit tennis, zorg, onderwijs en bedrijfsleven. En doorlopend de vraag die mij al jaren begeleidt, op het veld én in de spreekkamer:
‘Als ik dit punt op deze manier win, helpt het ons dan om morgen nog graag te spelen?’
Voor tennissers is dit een boek over het innerlijke spel dat hun techniek eindelijk laat renderen. Voor leidinggevenden is het een boek over de cultuur die bepaalt of een team zijn potentieel werkelijk benut. En voor iedereen die zichzelf weleens betrapte op die ene gedachte – ‘Ik weet wat ik moet doen, en toch doe ik het niet’ – is het een boek dat uitlegt waarom, en wat je eraan kunt doen.
Presteren met plezier en samen winnen
Presteren met plezier. Samen winnen zonder verliezers te maken. Een MindSet die standhoudt als het moeilijk wordt. Dat klinkt misschien ambitieus. Maar ambitie is precies wat hier nodig is. Bescheidenheid siert de mens. Maar op de baan heb je er weinig aan.
Techniek en tactiek zijn belangrijk, maar uiteindelijk wordt de wedstrijd vaak tussen de punten beslist. In Game, MindSet, Match laat Johan De Keyser zien hoe je dat innerlijke spel kunt trainen – op de tennisbaan én op het werk. Nieuwsgierig naar de praktische challenges en inzichten? Bestel Game, MindSet, Match bij Managementboek.