Ik was zesentwintig toen ik aan mijn eerste baan begon bij Shell. Twee diploma’s op zak en een hoofd vol plannen. Bij deze multinational ging ik mezelf bewijzen. Ik was nieuwsgierig, gemotiveerd en vooral eager om te leren. Ik dacht dat succes vooral ging over hard werken en goed zijn in wat je doet.
Al na een paar maanden merkte ik dat er iets anders van mij verwacht werd dan alleen hard werken. Ik hoorde dat ik niet geselecteerd was voor een jongtalentprogramma. De feedback die ik kreeg, was dat ik meer zelfvertrouwen moest tonen, zichtbaarder moest zijn en me sterker moest uitspreken. Van een mentor kreeg ik het advies om me anders te gaan kleden, zodat men mij serieuzer zou nemen: geen jurkjes, geen rokken, geen hakken meer.
Niemand zei letterlijk dat ik er niet bij hoorde, maar ik voelde dat ik opviel. Dat ik anders was. Nu weet ik wat ik eigenlijk het allerliefste wilde: erbij horen. Dus ik paste me aan. Ik trok een grijs pak aan, net als de mensen om me heen, duwde mijn schouders naar achteren en zette een serieuze blik op.
In dat pak veranderde ik in de grijze versie van mezelf: serieus, kritisch en vooral niet te vrolijk. In mijn hoofd had ik bedacht dat dit precies was wat er van mij verwacht werd. Als dit is wat er nodig is om serieus genomen te worden, dan doe je dat toch?
Ik deed het en het was makkelijk. Beetje bij beetje. Tot ik op een dag dacht: wanneer ben ik eigenlijk zo geworden?
De maskers die ons helpen om erbij te horen
Ik blijk niet de enige te zijn die zichzelf die vraag stelt. Bijna iedereen met wie ik praat, herkent zich in het constant aanpassen. Het is een manier om jezelf, vaak ongemerkt, te beschermen. Om jezelf niet volledig bloot te geven.
We vragen ons soms af: voldoe ik wel? Word ik gezien? Hoor ik erbij? Ons zenuwstelsel is voortdurend op zoek naar bevestiging op deze vragen, omdat we ons alleen veilig voelen als het antwoord ja is.
De manieren waarop ons lichaam ons probeert te beschermen, noem ik in dit boek maskers. Dit woord gebruik ik zonder oordeel. Een masker is niet slecht of onecht. Het is menselijk. Het is wat je laat zien aan de buitenwereld, terwijl er vanbinnen vaak nog meer leeft.
Bij de één gebeurt het op het werk, bij de ander in relaties. De beweging is hetzelfde. Voor je het weet, voelt het alsof het masker is wie je bent.
Van automatische reactie naar bewuste keuze
Dit is mijn verhaal. Jij hebt je eigen verhaal. Misschien herken je dat in je werk. In een overleg houd je je mond terwijl je eigenlijk iets wilt zeggen. Je stemt in met een besluit waar je twijfels bij hebt. Je neemt opnieuw te veel verantwoordelijkheid, terwijl je je had voorgenomen je grens aan te geven.
Op dat soort momenten gebeurt het: je zet een masker op.
We weten vaak prima wat we anders willen doen. Maar juist onder druk vallen we terug in wat vertrouwd is. Wat eraan voorafgaat, is voor iedereen hetzelfde: er gebeurt iets in je lichaam. Hier begint Embodied Leadership.
Leer luisteren naar de signalen van je lichaam
Bij Embodied Leadership kijk je naar vragen als: waar trekt mijn lichaam samen? Wanneer houd ik mijn adem in? Wanneer word ik stil, ga ik harder praten, alles uitleggen of juist pleasen?
Door die signalen eerder te leren herkennen, ontstaat er ruimte tussen de automatische reactie en wat je werkelijk wilt doen. Daar begint keuze.
Vervolgens hoef je je oude patronen niet voor altijd los te laten. Ze zijn ooit ontstaan om je te beschermen. Het gaat erom dat je leert herkennen wat er in je lichaam gebeurt wanneer het spannend wordt, zodat de mogelijkheid ontstaat om anders te reageren.
Verandering begint met kleine momenten van keuze
Dat vraagt oefening. Embodied Leadership is geen quick fix. Het gaat erom dat je elke keer dat je een automatische reactie opmerkt, een klein beetje keuzevrijheid voelt. De kleine momenten waarop kiezen lukt, vormen samen jouw verandering.
Dat is Embodied Leadership in actie.
Herken je de neiging om jezelf aan te passen, je in te houden of een ‘masker’ op te zetten zodra het spannend wordt? In Embodied Leadership laat Suzanne Mau-Asam zien hoe je de signalen van je lichaam leert herkennen en meer ruimte creëert voor bewuste keuzes. Bestel het boek bij Managementboek.