Veel maatschappelijke vraagstukken hebben het karakter van wicked problems. Ze zijn niet alleen in cognitieve maar ook in sociale zin complex, omdat een groot aantal partijen in wisselende constellaties betrokken is. Netwerken blijken in de praktijk bijzonder geschikt om dit soort opgaven tot een goed einde te brengen, zeggen de auteurs van Organiseren in en om netwerken. Mits ze op de juiste manier georganiseerd zijn. want netwerken hebben ondanks wat vaak wordt beweerd weldegelijk een bepaalde  vorm van organisatie nodig.

Taaie maatschappelijke vraagstukken vragen steeds nadrukkelijker om samenwerking tussen publieke, maatschappelijke en private partijen. In de praktijk blijkt dat echter behoorlijk lastig, zo lezen we in Tweebenig samen werken.

Organisaties winnen aan slagkracht als directie en management de moed hebben de hiërarchie los te laten en de ‘business’ terug te geven aan de mensen van wie het feitelijk is: de professionals. Die boodschap staat centraal in Doe-het-zelf leiders - De hiërarchie voorbij van Hans Begeer. Zelfsturing is het credo in een wereld die soms letterlijk dagelijks verandert. Mits het grondig wordt aangepakt.

Dat ‘een leven lang leren’ voor organisaties cruciaal is om te kunnen overleven, hoeft al lang geen betoog meer. Leren staat dan ook volop in de belangstelling. Leren heeft ook de betrekking op de opleidingsfunctie zelf en de professionals die er werken. In hun boek Opleidingskunde (‘Leren in het werk, rond het werk en voor het werk’) schetsen Erik Deen en Mariel Rondeel de contouren van vakmanschap-in-ontwikkeling.

Visie, missie en ambitie zijn voor veel organisaties een verplicht nummer: je moet wel zoiets hebben, maar doet er vervolgens weinig mee. Dat wreekt zich vroeg of laat, betogen Jan-Peter Bogers en Ron van Gils in hun boek StoryDoing voor organisaties. Een krachtige organisatie weet wat haar meerwaarde is en laat dat ook zien in alle facetten van het zakendoen.

Aan managementliteratuur geen gebrek, maar leerboeken die ook prima te gebruiken zijn als naslagwerk zijn schaars. Daarom voorziet Managementvaardigheden (‘Zelfbewust aansturen en samenwerken’) van Peter Tack, Jan Eppink en Gert-Jan Melker wel degelijk in een behoefte. Tussen al die andere titels is het een van de weinige praktische boeken die ook nog eens gebouwd zijn op een stevig theoretisch fundament. Managementboek sprak met een van de auteurs.

Verwaarlozing is een term die nog steeds in weinig veranderkundige literatuur voorkomt en toch is dat vaak de belangrijkste oorzaak van disfunctionaliteit in organisaties. Het heeft dan te lang ontbroken aan sturing en begeleiding, waardoor de relatie tussen leiding en medewerkers ernstig verstoord is of zelfs verbroken. Joost Kampen introduceerde het concept verwaarloosde organisaties in 2011 en werkte het in de jaren die volgden verder uit. Het resultaat is een nieuw, bijna vuistdik boek: Leren interveniëren in verwaarloosde organisaties (‘Lessen uit de geleefde werkelijkheid’). De moraal van zijn verhaal: vóór alles moet iedereen weer ‘normaal’ doen.

In de transitieliteratuur is te weinig aandacht voor de hoe-kant van veranderen. Tot die conclusie komt Esther de Haan in haar boek Transities van sectoren. Transitie lijkt vooral een kwestie van inspiratie, maar de praktijk van transitieprocessen leert dat er beduidend meer nodig is dan gedeelde ambities en een hoop goede wil. Teamleren is de sleutel tot transitiesucces en daarover gaat haar boek. Leren en innoveren is niet langer de blinde vlek van de transitieliteratuur.