Jaren geleden deed ik onderzoek naar hoe jonge leiders leren. Ik sprak met high potentials, mensen met veelbelovende carrières bij toonaangevende Nederlandse organisaties. Ik vroeg ze hoe ze wisten wat ze moesten doen. Het antwoord dat steeds terugkwam: ‘Ik doe gewoon maar wat.’
Dat schrok me in eerste instantie best af. Dit waren geen beginners. Dit waren mensen op wie organisaties hun toekomst bouwden. En zij ‘deden gewoon maar wat’? Maar er was ook herkenning, want ook ik deed maar wat in mijn eerste leidinggevende functie. En eerlijk gezegd: daarna ook.
Aanvoelen als leiderschapskwaliteit
Ik had altijd gedacht dat leidinggeven draaide om sturen, analyseren, feiten en cijfers. De grote verrassing was dat ik de hele dag met mensen bezig was. Natuurlijk lag er een route uitgestippeld op basis van cijfers en analyses. Maar hoe wist ik wanneer iemand een duwtje nodig had, wanneer aanmoedigen zin had en wanneer afremmen beter was? Geen idee. Maar ik wist het gewoon.
Dat woordje ‘gewoon’ is intrigerend, hè. Want hoe gewoon is het dat je aanvoelt op wie je kunt rekenen als het erop aankomt? Dat je anderen weet te inspireren om samen met jou een visie werkelijkheid te maken?
Leiderschap en intuïtie
Van huis uit ben ik wetenschapper. Rationeel opgeleid, met theorieën, toetsing en kaders. Dus ging ik op zoek naar een verklaring voor wat ik de hele dag deed. Naar een fatsoenlijk theoretisch kader voor dat aanvoelen, dat inschatten, dat weten zonder dat ik kon zeggen waarom. Bedrijfskunde bood geen uitkomst, bestuurskunde evenmin.
En dat terwijl ik dagelijks zag dat precies dát het belangrijkste deel van mijn werk was: mensen aanmoedigen, faciliteren, coachen, inspireren en een veilige basis bieden. Het werd af en toe genoemd, terloops. Maar hoe het werkte, hoe je het leerde en waar het vandaan kwam: daar was geen taal voor. Het onzichtbare deel van leiderschap bestond in de praktijk, maar niet op papier.
En het ging verder dan mensen aanvoelen. Ook bij grotere vragen, zoals welke kant we met de organisatie op moesten, wist ik het soms ‘gewoon’. Niet omdat ik het had uitgerekend, maar omdat ik het aanvoelde. Dat noem ik nu intuïtie. Toen had ik daar nog geen woord voor.
Ik was al langer geïnteresseerd in dat fenomeen: wat het is, hoe het werkt en waar het vandaan komt. Ik had er cursussen over gevolgd en veel over gelezen. Wat me opviel, was hoe gescheiden die twee werelden waren. De wereld van leiderschap en de wereld van intuïtie raakten elkaar bijna nooit.
Nog opvallender: de meeste leiders die ik sprak, waren zich nauwelijks bewust van hun eigen intuïtie. In ieder geval praatte niemand erover. Terwijl het misschien wel de grootste kracht van hun leiderschap was. Ondertussen zag ik met lede ogen aan hoe leiderschap verzandde in management en visie en inspiratie plaatsmaakten voor het zetten van vinkjes voor een raad van toezicht. In die ‘harde managementwereld’ dooft je intuïtie langzaam uit.
Zachte krachten maken het verschil
Op een gegeven moment besefte ik: dit moet een boek worden. En ik moet het schrijven. Niet omdat ik de enige ben die hierover kan schrijven, maar wel omdat ik me als een van de weinigen heb verdiept in beide werelden: leiderschap én intuïtie.
Al snel wist ik dat ik hulp nodig had. Ellen Kleinlangevelsloo was me opgevallen tijdens een interview dat zij met mij hield. Ik vroeg haar als schrijver bij het boek. Ook mijn vriend en oud-collega Piet Roodenburg vroeg ik erbij. Elk gesprek met Piet levert meerwaarde op. Zo simpel is het.
Het resultaat is Zachte krachten in een harde wereld. Een boek over wat we allang deden, maar nooit hardop benoemden. Geen abstracte theorie, maar herkenbare verhalen en concrete handvatten om zelf beter te leren aanvoelen wanneer je moet bijsturen, aanmoedigen of juist los moet laten. Voor iedereen die weleens dacht: ‘Ik doe gewoon maar wat’ en zich daar eigenlijk een beetje alleen in voelde. Dat hoeft niet meer.
Benieuwd hoe intuïtie en mensgericht leiderschap je effectiever kunnen maken als leider? In Zachte krachten in een harde wereld van Benita Plesch, Ellen Kleinlangevelsloo en Piet Roodenburg ontdek je hoe je jouw zachte krachten bewust kunt inzetten om met meer vertrouwen, verbinding en impact leiding te geven. Bestel het boek bij Managementboek.