Voor iemand met een hoopvolle houding is het niet makkelijk om te concluderen dat de grote systemen aan het ineenstorten zijn. Klimaat, geopolitiek, technologie, overal gaan ontwikkelingen niet de goede kant op. Sarah Wilson heeft deze moedige stap wel gezet. Ze omarmt deze chaotische tijd. Ze laat zien hoe je kunt omgaan met onzekerheid, verlies en eindigheid. Ze helpt je eenvoudiger, liefdevoller en moediger te leven, en meer verbonden met allerlei gemeenschappen.
Optimisme kan verlammend zijn
Wilson begint provocerend. In haar vorige boek was ze nog vol hoop. Hoop dat we de klimaatverandering konden tegengaan, dat het goed zou komen als we de juiste dingen zouden doen. Nu moet ze erkennen dat allerlei kantelpunten al gepasseerd zijn. Op een bepaalde manier is het een opluchting dat we niet meer krampachtig onze kaarten op hoop hoeven in te zetten. Het geeft rust om niet meer de schijn te hoeven ophouden. Optimisme kan net zo verlammend zijn als doemdenken wanneer het de werkelijkheid ontkent. We maken samen dit tijdperk van ineenstorting mee. Als we ons realiseren waar we staan, dan kunnen we samen de situatie in de ogen kijken en een volwassen houding aannemen. Wilson krijgt kippenvel als ze hieraan denkt.
Liminaliteit: tussen de oude en nieuwe wereld
Er is al vaak over gesproken, maar er is geen ontkomen aan. We leven niet meer in de oude wereld, maar ook niet in de nieuwe wereld. Het voelt chaotisch. Vreemd genoeg creëert het ook ruimte voor het nieuwe om te ontstaan. Wilson pleit ervoor om afscheid te nemen van oude identiteiten en wereldbeelden. Laat het oude normaal met al zijn structuren maar sterven. Dankzij het besef van eindigheid wordt het leven kostbaarder. Wilson leeft licht bepakt, het liefst vanuit twee koffers, altijd in beweging. Ze zoekt naar de wonderen van het leven, op haar wandelingen in de natuur en tijdens bijzondere ontmoetingen.
Moloch en de valkuil van rationeel handelen
Intussen denken de meeste mensen rationeel te handelen. Bijvoorbeeld als ze lange dagen werken om een middenklasseleven te leiden, maar daardoor hun kinderen nauwelijks zien. Maar ook de roep om meer technologie om problemen op te lossen. Of de wapenwedloop tussen kernmachten. Of de schaamteloze zelfverrijking van de rijksten op aarde, die zich genoodzaakt zien tot het bouwen van bunkers voor als de wereld ten onder gaat. Het leidt allemaal tot een nulsomsituatie, waarbij niemand wint. Competitie zit in ons mensen, maar liever wel met vangrails, waardoor iedereen vooruitkomt.
Innerlijke stabiliteit in een instabiele wereld
Het helpt niet om de situatie te ontkennen. We hebben moed nodig om te leren leven met onzekerheid. Onze hersenen kunnen dat moeilijk verdragen, maar omgaan met onzekerheid wordt een essentiële vaardigheid. We moeten innerlijke stabiliteit ontwikkelen, anti-chaos. Dit terwijl de buitenwereld instabiel is.
Chaos en polarisatie hoeven het spel niet te verstoren, als we vertrouwen op ons instinct tot samenwerking en empathie. Een eenvoudiger leven helpt daarbij. Wilson leeft zelf al jaren in uiterste eenvoud. Rijkdom heeft ze bewust afgeslagen. Eenvoud geeft haar lichtheid en voelt als een bevrijding.
Geen ‘hopium’, maar verantwoordelijkheid
Intussen moeten we ons nog steeds richten op de klimaatproblemen. Ja, het is een chaos, én we moeten ons blijven inzetten. Het juiste gevecht kiezen. Geen ‘hopium’, maar verantwoordelijkheid nemen, zorgzaamheid tonen en betrokken zijn. Laat nooit een kans liggen om vriendelijk te zijn.
Toegegeven, de collapse-tijd kan pijn doen. Het verlies van van alles kan veel verdriet naar boven halen. Het is veel, maar we moeten vertrouwen op onze wijsheid om ons hier doorheen te slepen. En laten we vooral dansen! In de droefste tijden dansen mensen erop los. Wilson danst in haar flat en in het bos. Ze beweegt haar armen als een dirigent en zwiert de spanning uit haar lichaam.
Nederigheid, liefde en verbondenheid
En laten we onszelf vooral niet zo serieus nemen. We kunnen niet alles oplossen. We zijn maar een van de vele wonderlijke levensvormen op aarde. Nederigheid helpt om je meer verbonden te voelen en daar positiviteit uit te halen. Liefde is het antwoord op vele vragen. Morele vangrails en diepe wijsheid hebben we nodig om te navigeren in deze wereld.
Onze rationele linkerhersenhelft heeft te vaak de overhand gehad. De rechterhersenhelft, onze gevoelskant, hebben we verwaarloosd. Rechts helpt ons om tussen de regels te lezen en om de schoonheid van het leven te zien. Wilson herinnert zichzelf er af en toe aan. ‘Ga rechts’, zegt ze tegen zichzelf.
Mens-zijn als voortdurende oefening
Het wordt tijd dat we ons als verantwoordelijke volwassenen gaan gedragen en ons niet laten overweldigen. Kies betere profeten en betere mentoren. Wilson is zelf 52 en erkent dat deze levenshouding resoneert bij veel midlife-vrouwen. Die leeftijd is ook een liminale tijd voor vrouwen. Daarom is het een moment voor reflectie over wat belangrijk in het leven is en wat je rol daarbij is.
Mens-zijn is geen definitieve toestand, maar een voortdurende oefening in het leven. Wilson volgt geen rechte lijnen, maar volgt haar nieuwsgierigheid. Drie jaar heeft ze onderzoek gedaan en is van alles tegengekomen. Tal van toevallige ontmoetingen, gesprekken en interviews met de grootste geesten van deze tijd hebben haar aan het denken gezet. In het schrijfproces heeft ze haar netwerk betrokken via Substack.
I eat the stars geeft geen definitieve antwoorden, maar benoemt wel een innerlijke houding die past bij deze tijd. We zijn sterfelijk, kwetsbaar, maar ook verbonden en hebben een ongelooflijk vermogen tot liefhebben. Dat geeft ons handvatten om te handelen in tijden van ineenstorting. Wilson is een bijzonder persoon. Ze is uitermate authentiek en gedreven. Haar intellect is even sterk als haar innerlijke morele kompas. Ze heeft de intuïtie om op het juiste moment met het juiste verhaal te komen.