Het is nog altijd zo dat de meeste leidinggevenden die rol krijgen omdat ze goed zijn in hun vak. De beste van het team krijgt de leiding. Werkgevers doen dit om talent aan boord te houden met een promotie, of vanuit de misvatting dat de persoon met de meeste vakinhoudelijke kennis het team het beste begrijpt. Het besef dat leidinggeven een heel ander vak is dat heel andere vaardigheden vraagt, is nog steeds niet overal doorgedrongen.
Een boek dat deze leidinggevenden op weg helpt, is daarom van harte welkom. En omdat ik in mijn dagelijkse praktijk de gevolgen zie van deze onlogische loopbaanbewegingen, pakte ik Gids voor startende leiders van Catherine van Nierop op.
drie gezichtspunten
In haar boek benadert de auteur het onderwerp vanuit drie gezichtspunten: leidinggeven aan jezelf, aan de ander en in de huidige tijdsgeest. En zoals uit de inleiding blijkt, zijn deze onderwerpen vooral de uitkomst van haar eigen ontwikkeling als leidinggevende en haar rol als trainer en coach vandaag de dag. De insteek die ze hiervoor gebruikt, is de U Theory (Otto Scharmer, 2009). Deze theorie beschrijft persoonlijke ontwikkeling als een proces dat vanuit bewustwording en begrip, via loslaten en nieuwe keuzes, leidt tot effectief handelen.
Zelfinzicht als basis voor leiderschap
Bewustwording gaat om zelfinzicht over de eigen voorkeuren, drijfveren en werkstijl. Je eigen drijfveren kennen is een belangrijke voorwaarde om te snappen waar spanning kan ontstaan tussen wie je bent en de resultaten die je met dat gedrag creëert. Dat je je als leider daarvoor allereerst moet verdiepen in je eigen achtergrond en alle ervaringen in het leven die je gevormd hebben tot wie je bent, hoort daarbij. Van Nierop deelt dat zij hiervoor zelf niet genoeg had aan één boek, maar dat dit een voortdurend proces is geweest van lezen, verdiepen, trainingen volgen en zo meer.
Generaties, diversiteit en de wijsheid van de groep
Voor het tweede onderdeel (leidinggeven aan de ander) gaat Van Nierop in op twee onderwerpen: de verschillende generaties op de werkvloer en de wijsheid van de groep. Twee onderwerpen die gekozen zijn omwille van hun actualiteit, met een gemene deler in de thema’s diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie. Waarmee ze eigenlijk al een inleiding maakt naar deel 3 (leidinggeven in de huidige tijdsgeest). Voor de twee onderwerpen wordt onderbouwd waarom ze belangrijk zijn en een goede beschrijving gegeven om goed te kunnen begrijpen wat er rond deze onderwerpen speelt, om na elk hoofdstuk af te sluiten met een reeks reflectievragen.
Psychologische veiligheid en leiderschap
In deel 3 over de actualiteit opnieuw als vertrekpunt het waarom. Waarom de actualiteiten belangrijk zijn, hierbij vooral kijkend naar diversiteit en psychologische veiligheid. Vanuit haar eigen ervaring en expertise kiest Van Nierop ervoor om de voor haar belangrijkste punten in twee hoofdstukken op te sommen, waar anderen volledige boeken schrijven over slechts één van de onderwerpen. Zo beschrijft zij bijvoorbeeld de belangrijkste misvatting over diversiteit en de indicatoren van psychologische veiligheid.
Een introductie voor startende leiders
Gids voor startende leiders is vooral een weergave van de eigen ontwikkelingsroute van de auteur en wat voor haar persoonlijk de belangrijkste onderwerpen zijn. Dat denk ik niet omdat zij haar persoonlijke verhaal deelt, maar omdat er gericht een aantal onderwerpen uit een heel scala wordt uitgelicht. Maakt het dat een slecht boek? Zeker niet. Ik onderstreep de visie van de auteur dat het belangrijke onderwerpen zijn die waardevol zijn in de ontwikkelingsreis die een goede leidinggevende vormen.
Gids voor startende leiders is daarmee een prima introductie, mede dankzij alle verwijzingen na elk hoofdstuk naar bijvoorbeeld andere boeken en podcasts. Verwijzingen die stuk voor stuk ook bijdragen aan de kwaliteit van leidinggeven. Het is een boek dat uitnodigt om te verdiepen en te blijven leren, onlosmakelijk verbonden aan het lot van elke goede leidinggevende.