Het centrale thema van Staf met impact van manager en adviseur Eppo Boot is: Hoe maak je als staffunctionaris het verschil. Het boek richt zich op leiders en medewerkers van staffuncties, zoals HR, Finance, IT, Legal en Facilitair.
De toegevoegde waarde staffuncties is lang niet altijd vanzelfsprekend. Staf kan gemakkelijk verstrikt raken in procedures, systemen en vakinhoud, terwijl de organisatie meer verwacht: een bijdrage aan strategie, besturing en resultaten.
VOORWAARDEN
Boot begint met een korte plaatsbepaling. Wat maakt een activiteit tot een stafdienst en wat zijn de voordelen van het onderbrengen van bepaalde activiteiten bij de staf? Verder gaat hij in het begin van het boek in op het onderscheid tussen support en control – een onderscheid dat niet vaak genoeg kan worden gemaakt. Verderop beschrijft hij zes voorwaarden voor het maken van impact: goed stafmanagement, een heldere opdracht, adequate systemen en processen, vakmanschap, goede mensen en continu leren. Elk van deze voorwaarden krijgt een eigen hoofdstuk.
VAN ACTIVITEIT NAAR IMPACT
De kern van Boots betoog is helder: een staffunctie is niet succesvol omdat zij haar eigen processen goed uitvoert, maar omdat zij aantoonbaar bijdraagt aan de doelen van de organisatie. Dat klinkt misschien als een open deur. De opgave is niet ‘wat doet de staf’ maar ‘welke impact heeft de staf op het functioneren van de gehele organisatie’. Dit dwingt staffunctionarissen om niet alleen vanuit hun eigen vakgebied te kijken naar een vraag maar om naar de organisatie als geheel te kijken.
MEERWAARDE
De kracht van Staf met impact zit niet in een spectaculaire nieuwe managementtheorie. De meeste afzonderlijke ideeën zijn bekend uit de literatuur over leiderschap, governance, strategie en organisatieontwikkeling. De meerwaarde zit vooral in de toepassing ervan op staffuncties.
Dat levert herkenbare situaties en bruikbare aanknopingspunten op voor professionals die dagelijks met de spanning tussen staf en lijn te maken hebben.
HET STAF IMPACT MODEL
Een punt van kritiek betreft het Staf Impact Model. Boot probeert hierin zijn ideeën over de functie van staf overzichtelijk en in samenhang te ordenen. Het resultaat is echter eerder verwarrend dan verhelderend. Het model combineert vier perspectieven, verschillende belanghebbenden waarmee een staffunctie te maken heeft en de zes voorwaarden voor goed functioneren. Die zijn vervolgens ondergebracht in acht cirkels en verschillende subcirkels. De visuele en inhoudelijke complexiteit maakt het model niet direct tot het houvast dat het zou moeten zijn. In dat opzicht biedt de inhoudsopgave voorin het boek de lezer meer overzicht dan het model zelf.
ERVAREN
Al lezend wordt duidelijk dat Boot veel ervaring heeft met het onderwerp. Dat blijkt onder meer uit de praktijkcases waarmee de 23 hoofdstukken beginnen. De samenvattingen en reflectievragen aan het einde van de hoofdstukken maken het boek praktisch bruikbaar. Daarnaast heeft Boot zich breed in de literatuur verdiept, zoals blijkt uit de ongeveer tweehonderd noten.
Tegelijkertijd is die rijkdom ook een zwakte van het boek. Het had baat gehad bij een stevige redactieslag. De vele tekstblokken, opsommingen, voorbeelden en observaties vormen niet altijd een samenhangend betoog.
POTENTIELE LEZERS
Boot noemt naast leiders van staffuncties ook lijnmanagers, bestuurders en toezichthouders als potentiële lezers. Daarvoor is het boek echter minder geschikt. Naast de omvang van 300 bladzijden, zijn de taal, voorbeelden en praktische aanwijzingen vooral gericht op professionals die in een staffunctie werken. Voor hen biedt het veel herkenning, stof tot nadenken en concrete aanknopingspunten voor verbetering.
EEN NUTTIGE SPIEGEL
Het onderwerp had een beter geredigeerd boek verdiend. Maar ondanks de lengte, de soms onoverzichtelijke modellen en de overvloed aan opsommingen biedt Staf met impact een nuttige spiegel voor mensen die werkzaam zijn in staffuncties. Het nodigt uit om niet alleen te vragen of de je je werk goed doet, maar vooral wat dat werk voor de organisatie betekent
Wie praktische denkkaders zoekt voor de rol van staf in een organisatie, vindt best veel bruikbaars. De centrale boodschap blijft overeind: lever als staf betekenisvolle bijdragen aan het geheel. Dat is een eenvoudige, maar relevante boodschap.