trefwoord

Cao: de kern van het collectieve arbeidsrecht

De collectieve arbeidsovereenkomst, kortweg cao, vormt het fundament waarop arbeidsvoorwaarden in Nederland worden geregeld. Werkgevers(organisaties) en vakbonden leggen hierin gezamenlijk afspraken vast over salaris, werktijden, verlof en tal van andere arbeidsvoorwaarden. Voor juristen, HR-professionals en bestuurders is kennis van het cao-recht onmisbaar. Op deze pagina brengen we boeken en artikelen samen die de cao vanuit verschillende invalshoeken belichten: van juridische diepgang tot praktische toepassing binnen de overheid.

Cao-recht als juridisch fundament

Wie de cao werkelijk wil doorgronden, ontkomt niet aan de klassieke handboeken over collectief arbeidsrecht. Deze werken behandelen de totstandkoming van cao's, hun juridische status en de verhouding tot de wet en de individuele arbeidsovereenkomst.

Spotlight: Antoine Jacobs

Antoine Jacobs is hoogleraar sociaal recht en sociale politiek aan de Universiteit van Tilburg en een gezaghebbende stem binnen het Nederlandse cao-recht. Zijn werk vormt een vaste referentie voor wie het collectieve arbeidsrecht grondig wil bestuderen.
Antoine Jacobs
Collectief arbeidsrecht
In Collectief arbeidsrecht wijdt Jacobs meerdere hoofdstukken volledig aan het cao-gebeuren en het cao-recht. Een standaardwerk voor wie de juridische diepgang van collectieve afspraken wil begrijpen.
Boek bekijken
€ 88,-
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
H.L. Bakels Willem Bouwens Irene Asscher-Vonk
Schets van het Nederlandse arbeidsrecht
Schets van het Nederlandse arbeidsrecht geldt al decennia als naslagwerk voor studenten en juristen. Het hoofdstuk over cao-recht, de Wet CAO en de algemeenverbindendverklaring behoort tot de vaste stof van menig rechtenopleiding.
Boek bekijken
€ 55,-
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Auteurs die schrijven over 'cao'

Naast deze klassiekers verschijnen er regelmatig actuele bewerkingen die de cao plaatsen binnen het bredere sociaal recht. Ze bieden een compact overzicht van totstandkoming, toepassingsbereik en de verhouding tot dwingend recht.

Guus Heerma van Voss Barend Barentsen
Inleiding Nederlands sociaal recht
Inleiding Nederlands sociaal recht besteedt in hoofdstuk 13 uitvoerig aandacht aan de cao als onderdeel van het collectieve arbeidsrecht, met heldere uitleg over de bindende werking voor aangesloten partijen.
Boek bekijken
€ 69,95
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
M. Verhagen
De vakbond en onderhandelingen over driekwartdwingend recht in cao's
De vakbond en onderhandelingen over driekwartdwingend recht in cao's van M. Verhagen richt zich specifiek op de manier waarop vakbonden ruimte krijgen om van wettelijke regels af te wijken bij het maken van cao-afspraken.
Boek bekijken
€ 65,-
Levertijd ongeveer 11 werkdagen | Gratis verzonden

De cao bij de overheid: van rechtspositie naar arbeidsovereenkomst

Sinds de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) zijn ook overheidswerknemers onder het cao-regime komen te vallen. Dit heeft geleid tot een reeks gespecialiseerde uitgaven die de overgang van rechtspositieregelingen naar volwaardige cao's beschrijven.

Spotlight: Steven Jellinghaus

Steven Jellinghaus is advocaat, mede-eigenaar van Pallas Advocaten en universitair docent sociaal recht aan de Universiteit van Tilburg. Zijn praktijk richt zich op het collectieve arbeidsrecht, en hij is medeauteur van meerdere standaardwerken over arbeidsrecht bij de overheid.
Petra Hogewind - Wolters Steven Jellinghaus Pascal Kruit M.L.M. van de Laar M.A. Schneider
Arbeidsrecht voor de overheid verklaard - Editie Rijk 2025/2
Arbeidsrecht voor de overheid verklaard - Editie Rijk 2025/2 bevat de volledige tekst van de Cao Rijk 2024-2025 en wordt halfjaarlijks geactualiseerd. Onmisbaar voor wie werkt met arbeidsvoorwaarden bij het Rijk.
Boek bekijken
€ 81,-
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Petra Hogewind - Wolters Steven Jellinghaus Pascal Kruit M.L.M. van de Laar M.A. Schneider
Arbeidsrecht voor de overheid verklaard - Editie Gemeente 2025/2
De editie Gemeente behandelt de Cao Gemeenten 2025-2027 en de bijbehorende cao-mutaties, en vormt daarmee het gemeentelijke tegenwicht op de Rijks-editie.
Boek bekijken
€ 72,01
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

De overgang naar het normale arbeidsrecht wordt in gespecialiseerde uitgaven verder uitgediept, met bijzondere aandacht voor wat dit betekent voor het arbeidsvoorwaardenoverleg binnen de overheid.

E.G.M. Huisman Steven Jellinghaus
Wet normalisering Rechtspositie Ambtenaren, Tekst & Toelichting
Wet normalisering Rechtspositie Ambtenaren, Tekst & Toelichting beschrijft hoe cao's de oude rechtspositieregelingen hebben vervangen als nieuwe vorm van arbeidsvoorwaardenbepaling voor ambtenaren.
Boek bekijken
€ 45,95
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Barentsen Nataschja Hummel Steven Jellinghaus
Van ambtenaar naar ambtenaar
Van ambtenaar naar ambtenaar analyseert wat de overgang van rechtspositieregeling naar cao concreet betekent voor het overleg tussen werkgevers en werknemersorganisaties bij de overheid.
Boek bekijken
€ 35,-
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden

Cao en ontslag

Een cao regelt niet alleen salaris en werktijden, maar kan ook eigen ontslagprocedures bevatten die afwijken van de standaardregels. Dit thema krijgt in de literatuur bijzondere aandacht.

Spotlight: Ilse Berends

Ilse Berends is advocaat bij Van Benthem & Keulen en gespecialiseerd in ontslagrecht binnen cao-verband.
Ilse Berends
De cao-ontslagcommissie
In De cao-ontslagcommissie analyseert Berends hoe deze commissies via cao's worden ingesteld en welke uiteenlopende ontslagbepalingen in verschillende cao's terug te vinden zijn.
Boek bekijken
€ 27,50
Levertijd ongeveer 6 werkdagen | Gratis verzonden
Een cao-ontslagcommissie ontstaat niet toevallig; zij is het resultaat van zorgvuldige onderhandelingen tussen sociale partners die weten dat maatwerk soms meer recht doet dan het wettelijke stelsel. Uit: De cao-ontslagcommissie

Cao's in de bredere arbeidsmarkt

De rol van de cao reikt verder dan de individuele arbeidsrelatie. Onderzoekers bestuderen hoe collectieve afspraken de arbeidsmarkt als geheel beïnvloeden, van loonvorming tot het bestrijden van ongelijkheid.

Spotlight: Frank Tros

Frank Tros is senior onderzoeker bij AIAS-HSI van de Universiteit van Amsterdam en bestudeert samen met collega's Maarten Keune en Wike Been de werking van de Nederlandse arbeidsmarkt.
Wike Been Maarten Keune Frank Tros
Hoe goed werkt Nederland?
Hoe goed werkt Nederland? onderzoekt in meerdere hoofdstukken de rol van cao's bij loonvorming, productiviteit en als instrument tegen ongelijkheid op de arbeidsmarkt.
Boek bekijken
€ 49,50
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
Hoe goed werkt Nederland? Cao's zijn niet louter een juridisch instrument, maar een economisch sturingsmechanisme: ze beïnvloeden loonontwikkeling en arbeidsverhoudingen op sectorniveau, met merkbare gevolgen voor de bredere economie.
Martin Pikaart: ‘Traditionele vakbonden al jaren in neerwaartse spiraal’
Martin Pikaart
Dit artikel over Het polderkartel van Martin Pikaart belicht een kritisch geluid: de macht van vakbonden bij cao-onderhandelingen zou volgens hem doorslaan ten koste van jongeren, flexwerkers en vrouwen.

Van theorie naar praktijk: cao in het studieboek

Voor wie het arbeidsrecht bestudeert, is de cao een vast onderdeel van het curriculum. Diverse studieboeken behandelen totstandkoming, toepassingsbereik en de algemeenverbindendverklaring van cao-bepalingen.

Cees Loonstra J.P. Quist
Hoofdstukken Sociaal Recht - Arbeidsrecht: editie 2026
Hoofdstukken Sociaal Recht - Arbeidsrecht: editie 2026 behandelt in hoofdstuk 6 uitgebreid de totstandkoming, inhoud en toepassingsbereik van cao's, inclusief hun verhouding tot de wet.
Boek bekijken
€ 69,95
Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden
A.R. Houweling S. Tchai B. Filippo
Kern van het arbeidsrecht
Kern van het arbeidsrecht wijdt een heel hoofdstuk aan cao-recht, met aandacht voor binding, nawerking en de verschillende soorten cao's die Nederland kent.
Boek bekijken
€ 48,95
Op voorraad | Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

Ook meer praktijkgerichte werken behandelen de cao als onmisbaar instrument bij de dagelijkse toepassing van arbeidsvoorwaarden, bijvoorbeeld bij harmonisatie na een fusie of overname.

Hans van den Hurk Steven Jellinghaus
OR en harmonisatie van arbeidsvoorwaarden
OR en harmonisatie van arbeidsvoorwaarden bespreekt hoe de aanwezigheid van uiteenlopende cao's de mogelijkheden tot harmonisatie na een fusie beïnvloedt, een thema dat nauw aansluit bij het werk van Jellinghaus zelf.
Boek bekijken
€ 34,95
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Contracten die werken voor mensen - Conscious contracting in de praktijk
Boukje Keijzer
Dit artikel over Contracten die werken voor mensen toont een ander perspectief: hoe kunnen arbeidsovereenkomsten, naast de cao, ook begrijpelijker en menselijker worden vormgegeven binnen de bestaande juridische kaders?

Conclusie

De cao blijft het kloppend hart van de Nederlandse arbeidsverhoudingen. Van de klassieke handboeken van Jacobs tot de actuele overheidsedities van Schneider, Jellinghaus en collega's: samen bieden ze een compleet beeld van hoe collectieve afspraken tot stand komen, werken en doorwerken in de praktijk. Wie de cao begrijpt, begrijpt de kern van het Nederlandse arbeidsrecht.

Boeken over 'cao' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'cao'

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden

        Artikelen