Kaartlezen: de vaardigheid om de wereld te begrijpen

Kaartlezen is meer dan het herkennen van symbolen en kleuren op papier. Het is een denkvaardigheid: het vermogen om ruimtelijke relaties te doorzien, afstanden in te schatten en verbanden te leggen tussen wat je op een kaart ziet en de werkelijkheid daarachter. In het onderwijs geldt kaartvaardigheid als een kernonderdeel van aardrijkskunde, van de basisschool tot en met het voortgezet onderwijs. Op deze pagina belichten we boeken die kaartlezen als vaardigheid centraal stellen, van praktische oefenboeken tot lesmethoden voor aankomende docenten.

Kaartlezen in het voortgezet onderwijs

Voor aankomende aardrijkskundedocenten is het aanleren van kaartvaardigheid een vak apart. Het gaat niet alleen om het overdragen van kennis, maar om het ontwikkelen van een denkproces bij leerlingen: van waarnemen naar interpreteren naar concluderen.

Roger Baltus Daphne Rijborz

Aardrijkskunde doen! - 1e editie

In Aardrijkskunde doen! wordt een heel hoofdstuk gewijd aan kaartlezen als didactische vaardigheid. De auteurs beschrijven de verschillende fasen die leerlingen doorlopen bij het leren interpreteren van kaarten, een must voor iedere aardrijkskundedocent in opleiding.
Boek bekijken

€ 31,95

Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Alice Peters Frans Westerveen Andreas Boonstra

GeoWijzer

GeoWijzer behandelt kaartlezen als een van de vakdidactische kernonderdelen van het aardrijkskundeonderwijs, en biedt praktische handvatten om deze vaardigheid systematisch bij leerlingen te ontwikkelen.
Boek bekijken

€ 68,95

Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Roger Baltus

Basiskennis Aardrijkskunde

Basiskennis Aardrijkskunde van Roger Baltus wijdt een aparte paragraaf aan kaartvaardigheid, waarin het lezen van topografische en thematische kaarten als basiscompetentie wordt uitgewerkt binnen de geografische werkwijze.
Boek bekijken

€ 42,95

Nu besteld, dinsdag in huis | Gratis verzonden

J.C.A.C. Keetels

Samengevat Aardrijkskunde vwo

Samengevat Aardrijkskunde vwo gaat verder dan alleen het lezen van kaarten: het behandelt de volledige cyclus van het selecteren, analyseren, interpreteren en zelfs produceren van kaarten, waardoor leerlingen leren zelf geografische informatie te visualiseren.
Boek bekijken

€ 17,-

Nu besteld, dinsdag in huis

Kaartlezen oefenen op de basisschool

Ook op jongere leeftijd wordt kaartlezen als studievaardigheid getraind. Vooral in de bovenbouw van de basisschool, ter voorbereiding op het voortgezet onderwijs, krijgt deze vaardigheid expliciet aandacht in oefenmateriaal.

Spotlight: Sietse Kuipers

Als onderwijskundige heeft Sietse Kuipers jarenlange ervaring in het ontwikkelen van educatieve content voor het basisonderwijs. Zijn reeksen rond studievaardigheden, waaronder kaartlezen, zijn bij veel scholen een vertrouwd hulpmiddel geworden.

Sietse Kuipers

Oefenen met studievaardigheden voor groep 8

In Oefenen met studievaardigheden voor groep 8 is kaartlezen expliciet opgenomen als oefengebied, zodat leerlingen goed voorbereid de overstap naar het voortgezet onderwijs kunnen maken.
Boek bekijken

€ 14,99

Levertijd ongeveer 14 werkdagen

De atlas als naslagwerk voor kaartvaardigheid

Een goede atlas is onmisbaar bij het trainen van kaartleesvaardigheden. Het biedt niet alleen kaartmateriaal, maar vaak ook uitleg over hoe je dat materiaal moet lezen en interpreteren.

Noordhoff

De Grote Bosatlas

De Grote Bosatlas is al generaties lang hét standaardwerk in het Nederlandse aardrijkskundeonderwijs. Naast een schat aan kaartmateriaal bevat de atlas ook instructies waarmee gebruikers hun kaartleesvaardigheden verder kunnen ontwikkelen.
Boek bekijken

€ 69,99

Op voorraad | Voor 21:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Kaarten in een ander perspectief

Niet elk boek waarin kaarten een rol spelen, gaat over geografie. Soms wordt het lezen van kaarten gebruikt als metafoor of verhalend element, wat een verrassend ander licht werpt op het begrip.

Marjolijn Hof

De kaarten van madame Petrova

In De kaarten van madame Petrova van Marjolijn Hof wil hoofdpersoon Silke leren kaartleggen bij een waarzegster om grip te krijgen op haar eigen lot. Een literaire uitzondering op deze pagina, waarin kaartlezen een geheel andere, voorspellende betekenis krijgt.
Boek bekijken

€ 20,-

Op voorraad | Voor 23:00 besteld, morgen in huis | Gratis verzonden

Conclusie

Kaartlezen is een vaardigheid die zich als een rode draad door het aardrijkskundeonderwijs beweegt: van de eerste oefeningen op de basisschool tot de verdieping in het voortgezet onderwijs en de didactische onderbouwing voor toekomstige docenten. De boeken op deze pagina laten zien dat kaartvaardigheid geen losstaand trucje is, maar een denkvaardigheid die aandacht en oefening verdient, op elk niveau.