trefwoord
De oorlog in Oekraïne: achtergronden, gevolgen en getuigenissen
Op 24 februari 2022 viel Rusland Oekraïne binnen en veranderde Europa in één nacht. Wat volgde was niet alleen een militaire confrontatie, maar een breuk in de internationale orde die decennia lang als vanzelfsprekend werd beschouwd. Sindsdien zoeken journalisten, historici, militaire deskundigen en schrijvers naar woorden voor wat zich afspeelt. Hun boeken vormen samen een veelzijdig portret van de oorlog — en van de wereld die hij blootlegt.
Een van de meest directe getuigenissen komt van Vrijuit van Iris de Graaf. Als correspondent in Moskou was zij aanwezig op het moment dat de invasie begon. Haar verhaal maakt van geopolitiek iets tastbaars en persoonlijks.
-
RuZland - ‘Buitengewoon actueel’Verder lezen in het magazineEva Cukier was jarenlang correspondent in Rusland en beschrijft in RuZland de sfeer van toenemende repressie die aan de oorlog voorafging. Haar ervaringen geven onmisbare context aan het Russische perspectief op het conflict in Oekraïne.
De Russische oorlogslogica: hoe Poetins beleid leidde tot invasie
Om de oorlog in Oekraïne te begrijpen, moet je Rusland begrijpen — zijn militaire cultuur, zijn zelfbeeld en de manier waarop het Kremlin strategie en dreiging met elkaar verweft. Twee boeken gaan hier diep op in.
Joris Van Bladel, slavist en militair deskundige, laat in Land van het grote sterven zien hoe de invasie het culminatiepunt is van een jarenlang patroon van Russisch beleid. Dmitry Adamsky werpt in De Russische afschrikmethode een ander licht op dezelfde vraag: hoe zet Moskou militaire en nucleaire dreiging in als politiek instrument?
Joris Van Bladel
-
Frank Schaper: ‘Visie en leiderschap ontstaan pas ná een catastrofe’Verder lezen in het magazineFrank Schaper voorspelde het Oekraïneconflict al in 2015. In dit artikel analyseert hij hoe het Westen door wensdenken en een gebrek aan voorstellingsvermogen de tekenen aan de wand negeerde. Een confronterende terugblik op gemiste kansen.
Europa herdenkt zijn positie: veiligheid en integratie na de invasie
De oorlog in Oekraïne dwong Europa om zichzelf opnieuw uit te vinden. Vragen over defensie, soevereiniteit en solidariteit lagen plotseling weer op tafel. Steven Van Hecke plaatst dit in een bredere historische context in Het kantelende continent. Wie Europa's toekomst wil begrijpen, moet ook de geschiedenis van Oekraïne kennen — en daarvoor is de achtergrondkennis die Serhii Plokhy biedt in De poorten van Europa essentieel.
Steven Van Hecke
-
De poorten van Europa - ‘Verplicht leesvoer‘Verder lezen in het magazineRecensent Elly Stroo Cloeck beschrijft hoe Serhii Plokhys De poorten van Europa de politieke geschiedenis van Oekraïne van 700 v.Chr. tot 2016 in kaart brengt. Verplichte achtergrondlectuur voor ieder die de wortels van het huidige conflict wil begrijpen.
Op het slagveld: militaire strategie en leiderschap onder druk
De oorlog in Oekraïne heeft opnieuw duidelijk gemaakt dat militaire kennis en leiderschap onder extreme druk onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Peter van Uhm, voormalig Commandant der Strijdkrachten, analyseert in Veldheren samen met Jos de Groot en Mart de Kruif wat dit conflict ons leert over moderne oorlogsvoering. Hun inzichten overstijgen de tactiek en raken aan fundamentele vragen over verantwoordelijkheid en moreel leiderschap.
Peter van Uhm
De oorlog in Oekraïne laat zien dat veldheren niet alleen verantwoordelijk zijn voor tactische beslissingen, maar ook voor de morele legitimiteit van hun optreden. Goed militair leiderschap vereist het vermogen om bredere maatschappelijke en politieke consequenties te overzien — ook wanneer de situatie op het slagveld dat moeilijk maakt.
Uit: Veldheren-
Waarom dit niet de laatste oorlog is - ‘Scherpe, maar toegankelijke analyse’Verder lezen in het magazineKoert Debeuf onderzoekt waarom oorlog steeds terugkeert, ondanks alle lessen uit het verleden. Collectieve trauma's en gekrenkte trots vormen de onzichtbare brandstof van conflicten als die in Oekraïne. Een scherpe en toegankelijke analyse van de psychologische wortels van geweld.
Vluchtelingen en de menselijke tol van de oorlog
Naast de militaire en politieke dimensies heeft de oorlog in Oekraïne een humanitaire crisis veroorzaakt die zijn weerga in Europa nauwelijks kent. Miljoenen mensen sloegen op de vlucht. Arnon Grunberg trok naar Oekraïne en de Europese grenzen om te zien wat die crisis concreet betekent voor de mensen die haar beleven. In De vluchteling, de grenswacht en de rijke Jood contrasteert hij de behandeling van Oekraïense vluchtelingen met die van mensen uit andere regio's — en stelt daarmee ongemakkelijke vragen over de grenzen van onze solidariteit.
Arnon Grunberg
-
William Ury en Bruce Patton: ‘Zelfs in Oekraïne is er ruimte voor toenadering’Verder lezen in het magazineWilliam Ury en Bruce Patton, de auteurs van het onderhandelingsklassieke Getting to Yes, spreken over diplomatie en toenadering in tijden van conflict. Ook in de context van de oorlog in Oekraïne stellen zij: er bestaan geen zero sum games. Een nuchtere maar hoopvolle tegenstem.
Conclusie: begrijpen wat er op het spel staat
De oorlog in Oekraïne is niet één verhaal — het is een veelvoud van perspectieven die elkaar aanvullen en soms tegenspreken. Van de correspondent die op de vlucht moet, tot de militaire strateeg die patronen herkent. Van de politicoloog die Europa's toekomst doordenkt, tot de schrijver die vluchtelingen een gezicht geeft. Samen vormen deze boeken en artikelen een onmisbaar kader om te begrijpen wat er werkelijk op het spel staat: niet alleen in Oekraïne, maar op het hele continent.
Wie de actualiteit wil begrijpen, heeft verdieping nodig. De boeken op deze pagina bieden precies dat.