trefwoord
Posttraumatische groei: sterker worden door ellende
Wanneer het leven je hard raakt – door ziekte, verlies, een burn-out of een echtscheiding – denken we vaak dat herstel het beste is wat we kunnen bereiken. Maar er bestaat een wetenschappelijk bewezen fenomeen waarbij mensen niet alleen herstellen van trauma, maar er zelfs persoonlijk sterker uitkomen. Dit heet posttraumatische groei (PTG): het proces waarbij mensen door de worsteling met ingrijpende gebeurtenissen positieve veranderingen doormaken. Ze ontdekken nieuwe mogelijkheden, verdiepen relaties, ervaren persoonlijke kracht en ontwikkelen een rijkere levensbeschouwing.
Waar we veel horen over posttraumatische stress (PTSS), blijft PTG nog grotendeels onbekend. Dat is jammer, want kennis over dit fenomeen kan mensen die vastlopen door emotionele klachten echt uit het moeras trekken. Ellende blijft ellende, maar met het positieve perspectief van PTG wordt het herstelproces anders en vaak krachtiger.
-
PostTraumatische Groei - Sterker door ellendeVerder lezen in het magazineEen fundamentele introductie in het gedachtegoed van posttraumatische groei, met uitleg over hoe ingrijpende gebeurtenissen uiteindelijk kunnen leiden tot een transformatie waarbij je blijer bent met de versie van jezelf die je wordt.
De pioniers van posttraumatische groei in Nederland
In Nederland zijn Anja Jongkind en Greet Vonk de belangrijkste pleitbezorgers van posttraumatische groei. Samen hebben ze binnen hun praktijk Et Emergo de PTG-Coaching methode ontwikkeld en willen ze dit hoopvolle gedachtegoed bekender maken dan het veel negativere concept van PTSS.
Anja Jongkind
Van theorie naar praktijk: handvatten voor transformatie
Weten dat posttraumatische groei bestaat is één ding, maar hoe realiseer je het? Hoe haal je jouw 'cadeautje uit het prikkeldraad'? Want laten we eerlijk zijn: niemand zit te wachten op ellende, ook niet als het uiteindelijk tot iets goeds leidt. Het proces is vaak een moeizaam worstelproces, geen snelle oplossing.
Ellende blijft ellende. Voor niemand is het meemaken van ellende fijn. Echter, als mensen ellende hebben is er vaak veel aandacht voor het verminderen van klachten, maar niet voor groei. En dat is niet slim. Juist tijdens moeilijke momenten zijn de ontwikkelingsmogelijkheden namelijk bijzonder groot.
Uit: PostTraumatische Groei
-
Cadeautje verpakt in prikkeldraad – Van klacht naar KrachtVerder lezen in het magazineEen inspirerend artikel over hoe moeilijke periodes niet weg te gooien zijn, maar wel gebruikt kunnen worden om te groeien. Met inzicht in hoe de innerlijke criticus werkt en hoe je cliënten kunt helpen hun ongekende mogelijkheden te ontdekken.
Internationale perspectieven op groei na tegenslag
Posttraumatische groei is geen typisch Nederlands fenomeen. Wereldwijd onderzoeken wetenschappers en praktijkmensen hoe mensen sterker kunnen worden door tegenslag. Verschillende invalshoeken verrijken ons begrip van dit transformatieve proces.
Adam Grant
Veerkracht ontstaat niet uit het vermijden van tegenslag, maar uit het leren omgaan ermee. Door bewust te bouwen aan drie pijlers – persoonlijke veerkracht, collectieve veerkracht en het vinden van betekenis – kun je sterker worden en anderen helpen hetzelfde te doen.
Uit: Optie B - Confronteer tegenslag, bouw veerkracht en vind gelukDe neurowetenschappelijke basis van trauma en groei
Wat gebeurt er eigenlijk in ons brein en lichaam tijdens en na traumatische ervaringen? Neurowetenschappelijk onderzoek laat zien dat trauma diepe sporen nalaat, maar ook dat ons brein het vermogen heeft tot herstel en zelfs tot positieve verandering. Deze kennis helpt om posttraumatische groei beter te begrijpen en te faciliteren.
-
Het mooiste uit de put halen - Groei-principes bij tegenslagen in je levenVerder lezen in het magazineEen persoonlijk verhaal over het omgaan met meerdere tegenslagen en de geboorte van het Lotusmodel met vijf groeiprincipes. Van het leren herkennen van patronen tot het transparant zijn over je binnenwereld: praktische inzichten voor wie door de put heen wil in plaats van erover te springen.
Posttraumatische groei in teams en organisaties
Trauma treft niet alleen individuen. Ook teams en organisaties kunnen getraumatiseerd raken door ingrijpende gebeurtenissen. Het goede nieuws: ook zij kunnen sterker worden door tegenslag. Juist in moeilijke tijden en in getraumatiseerde teams zijn de ontwikkelingsmogelijkheden het grootst.
-
Hoe we tegen een stootje kunnen - ‘Inzichtrijk boek’Verder lezen in het magazineEen recensie van een inzichtrijk boek over veerkracht en de rol van positieve emoties. Met aandacht voor de zelfdeterminatietheorie: autonomie, verbinding en competentie als beschermende factoren die je veerkracht vergroten en die trainbaar zijn.
Transformatie door 'ja' zeggen tegen het leven
Een andere invalshoek op groei na tegenslag komt van de omdenkcultuur. In plaats van vast te lopen in 'maar' en bezwaren, kunnen we ook 'ja' zeggen tegen wat het leven ons brengt – inclusief de moeilijke kanten. Deze houding kan verrassende ontwikkelingsmogelijkheden openen.
-
PostTraumatische Groei - 'Wat mij betreft een aanrader'Verder lezen in het magazineEen warme recensie die de synchroniciteit beschrijft van het uitkomen van een boek over PTG op de eerste dag van de lockdown. De auteur ontdekt zelf hoe de weg van het slachtoffer kan worden omgezet naar een leerperspectief – pure winst.
Het herstelproces: van trauma naar wijsheid
Het pad van trauma naar posttraumatische groei is geen rechte lijn. Er zijn fases, er is worsteling, en er zijn momenten waarop je liever in een hoekje zou kruipen. Maar juist door dat proces heen te gaan, ontstaat uiteindelijk een dieper begrip van jezelf en het leven.
Succesvolle mensen zijn mensen die in staat zijn zichzelf voortdurend aan te passen en opnieuw uit te vinden. Juist in moeilijke periodes krijgt eigenlijk iedereen de kans om een groeispurt te realiseren, omdat onze veranderbereidheid dan het grootst is.
Uit: Cadeautje verpakt in prikkeldraad
-
Coachen naar veerkracht - Wat je overkomt is geen keuze, wat je ermee doet welVerder lezen in het magazineEen persoonlijk verhaal over het ontwikkelen van de Faith-methode na het verlies van een broer en vader. Met praktische modules (Feel, Attention, Inspiration, Time, Heal) voor coaches die anderen willen helpen veerkracht te ontwikkelen vanuit tegenslag.
Conclusie: van slachtoffer naar groeier
Posttraumatische groei draait om een fundamentele verschuiving in perspectief. Het betekent niet dat trauma niet erg is of dat je moet 'juichen' als je iets moeilijks overkomt. Ellende blijft ellende. Maar door te beseffen dat juist in moeilijke tijden de ontwikkelingsmogelijkheden bijzonder groot zijn, krijg je een hoopvol alternatief voor het veel bekendere verhaal van posttraumatische stress.
De verhalen van mensen die dit traject hebben doorlopen – van Anja Jongkind en Greet Vonk tot Sheryl Sandberg en Adam Grant – laten zien dat je inderdaad sterker kunt worden door ellende. Je maakt uitgebreid kennis met jezelf en jouw mogelijkheden. Je ontdekt wat echt belangrijk is. Je ontwikkelt een versie van jezelf waarmee je blijer bent.
Het goede nieuws: alleen al het weten dat posttraumatische groei bestaat, vergroot de kans dat je het realiseert. Kennis over PTG werkt als een kompas in het duister, als houvast tijdens het worstelproces. En dat worstelproces hoort erbij – zonder worsteling geen groei. De vraag is dus niet of je tegenslag zult meemaken, maar of je weet dat je er sterker uit kunt komen. En nu weet je het.
PTG realiseren vraagt vooral om het hebben van het positieve, hoopvolle gedachtegoed als perspectief. Dit maakt het worstelproces een beetje makkelijker en kan het proces versnellen. Kennis over het fenomeen alleen al vergroot de kans op het realiseren van posttraumatische groei.
Uit: PostTraumatische Groei