De menselijke maat

Kunstmatige intelligentie verandert het werk van professionals razendsnel, maar wat doet AI met hun vermogen om zelf te oordelen?

De razendsnelle opkomst van generatieve AI confronteert ons met nieuwe ethische problemen. Veel experts vragen zich af hoe we AI verantwoord kunnen inzetten, maar filosoof Marcel Becker gaat een stap verder. In De menselijke maat onderzoekt hij wat het gebruik van AI doet met professionele waarden als autonomie, deskundigheid, verantwoordelijkheid, rechtvaardigheid en empathie. Zolang de mens ‘het laatste woord’ houdt, lijkt er weinig aan de hand. Maar wat als professionals steeds afhankelijker worden van systemen die voorspellen, adviseren en beslissingen voorbereiden? Kunnen zij dan nog werkelijk zelfstandig oordelen?

Aan de hand van denkers als Plato, Aristoteles, Kant en Arendt laat Becker zien waarom ethisch handelen fundamenteel verschilt van rekenen, classificeren en optimaliseren. Vervolgens onderzoekt hij hoe die spanning uitwerkt in bureaucratie, rechtspraak, zorg en kunst.

De menselijke maat stelt de vraag hoe we menselijk oordeelsvermogen kunnen behouden in een wereld waarin AI steeds meer van ons denken overneemt. Juist daarom is professionele ethiek belangrijker dan ooit.

Marcel Becker is universitair hoofddocent Ethiek aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij is gespecialiseerd in toegepaste ethiek, met name bestuurlijke ethiek, bedrijfsethiek en militaire ethiek. Eerder schreef hij onder andere Ethiek van de digitale media (2015) en Ethiek voor juristen (2021).