MAC-schepen

De vergeten geschiedenis van de Nederlandse MAC-schepen

Nederlandse marinevliegers boven de Atlantische Oceaan

Een koopvaardijschip als vliegdekschip. Een Fairey Swordfish die opstijgt vanaf een smal dek, midden op de Atlantische Oceaan. En Nederlandse vliegers die de strijd aangaan met de dreiging van Duitse U-boten.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de Nederlandse Shell-tankers Gadila en Macoma omgebouwd tot Merchant Aircraft Carriers (MAC). Terwijl de schepen olie bleven vervoeren, vormden hun vliegdekken de uitvalsbasis voor de Fairey Swordfish-vliegtuigen van het Nederlandse 860 Squadron van de Marineluchtvaartdienst.

Vanaf 1944 gingen de vliegers de lucht in om geallieerde konvooien te beschermen. Urenlang speurden zij boven de uitgestrekte oceaan naar vijandelijke onderzeeboten. Met hun waarnemers aan boord en dieptebommen onder de vleugels waren zij voortdurend op zoek naar tekenen van gevaar. Een waargenomen U-boot kon worden aangevallen of gedwongen onder te duiken, waardoor deze het konvooi moeilijker kon volgen en aanvallen.

Vliegen vanaf een koopvaardijschip was een vak apart. Het beperkte vliegdek, de bewegingen van het schip en het onvoorspelbare weer maakten iedere start en landing tot een uitdaging. Voor de vliegers en hun bemanningen betekende iedere patrouille een confrontatie met de gevaren van de Atlantische Oceaan.

MAC-schepen vertelt het bijzondere verhaal van deze Nederlandse marinevliegers en hun Fairey Swordfish-vliegtuigen. Over de techniek van het vliegen vanaf een bewegend schip, de spanning van onderzeebootpatrouilles en de samenwerking tussen luchtmacht, marine en koopvaardij. Ook de bijzondere operationele geschiedenis van de Gadila en de Macoma komt uitgebreid aan bod.

Een vergeten hoofdstuk uit de Nederlandse maritieme luchtvaartgeschiedenis, waarin moed, vakmanschap en doorzettingsvermogen samenkomen — hoog boven de golven van de Atlantische Oceaan.