Outdoor education

1 Outdoor education: een kennismaking 15
Een persoonlijk woord 16
2 Vrij spel 17
• Het zit in onze genen 17
• Politie en diefje 20
• Newton over spel 26
• Spelen in de klas 27
3 Bewegend leren 31
• De moderne mens zit 31
• Geen laptops maar loopbanden 32
• Eerst bewegen dan leren 33
• Ons brein in beweging 34
• Tikkertje spelen 35
• Samengevat 38
4 Natuurlijke leeromgevingen 39
• Ademnood 39
• Verruim je blik 42
• Overprikkeling 45
• Stadshersenen 48
• Natuurtekortstoornis 50
• Angst voor de natuur 53
5 Omgevingsonderwijs 56
• Fundamenteel didactisch principe 57
• Geen geïsoleerd eiland 57
• Serendipiteit 58
6 Pretpedagogie 61
• Alarmbellen in onderwijsland 61
• Pretpedagogie, een wetenschappelijke discipline? 63
• Een pedagogie van vertrouwen 65
• Pret versus kennis 69
7 Outdoor education samengevat 71
8 Outdoor education in de praktijk 73
• Algemene tips 74
• Natuurbeleving stimuleren 86
• Drempels en vragen 88
• Screen je les 92
DEEL 2
• PRAKTIJK 1
• Wiskunde Getallenkennis 98
• Breuken 98
• Getallenlijn 103
• Groter/kleiner dan 104
• Procenten 105
• Splitsmolen 106
• Tellen – getalbegrip 108
• Tientalligheid 110
Bewerkingen 113
• Cijferen 113
• Maaltafels 114
• Optellen en aftrekken 118
• Vergelijkingen met de natuur 123
• Vermenigvuldigen en delen voor gevorderden 124
Meetkunde 126
• Gelijkvormigheid 126
• Hoeken en evenwijdigheid 127
• Kijklijnen 130
• Schaal 131
• Symmetrie 133
• Vlakke figuren 135
Meten en metend rekenen 140
• Gemiddelde 140
• Gewicht/massa 143
• Lengtematen 144
• Omtrek 151
• Oppervlaktes 153
• Snelheid 155
• Tijd en kloktijden 156
• Volume en inhoud 158
Geïntegreerde oefeningen 160
• Meetkundespeurtocht 160
• Tabellen maken – staafdiagram 161
2
• Wereldorientatie Wetenschappen en techniek ..........................................................................165 • Afval 165 • Bestuiving 167 • Biodiversiteit 170 • Bladranden 173 • Blotevoetenpad 174 • Camouflage – mimicry 175 • Dierenrijk 176 • Evolutie – uil/muis en vleermuis/mot 179 • Ecosystemen 180 • Geluiden 182 • Gezondheidseducatie 184 • Herfst – kleurenpalet 186 • Hemellichamen 187 • Lichaamsdelen 188 • Regen 189 • Seizoenen 191 • Vervoer 193 • Wintervoorraad 194 Mens en maatschappij ..................................................................................196 • België/Nederland – provincies 196 • Europese Unie 198 • Europese kaart 199 • Fossielen 200 • Windrichtingen 202 Geïntegreerde oefeningen ..........................................................................203 • Dierenwandeling 203 • Geheugenspel 207 • Informatie ordenen 208 • Scharreltocht 209 • Stadssafari 213 • Wereldoriëntatie in de stad 2143 • Taal Taalstructuur en woordenschat ..................................................................218 • Bijvoeglijke naamwoorden 218 • Categoriewoorden 219 • Letters 221 • Trappen van vergelijking 226 • Verkleinwoorden 227 • Woordsoorten 228 Grammatica en zinsbouw ............................................................................231 • Samenstellingen 231 • Tweeklanken 231 • Werkwoorden 235 Taalvaardigheden en creatief schrijven ....................................................238 • De vier windstreken 238 • Dictee 238 • Feit en mening 240 • Woorden vangen in de natuur 242 • Rondleiding 243 • Zintuigpoëzie 244 4 • Muzische vorming Beeldend werken ..........................................................................................248 • Kleiverhalen 249 • Kleuren en texturen 254 • Levende puzzel 256 • Natuurtaarten 257 • Natuurtekenen 257 • Schaduw 262 • Tape-art 265 • Verwondering 265Kunstenaars als inspiratie ............................................................................267 • Frottage 268 • Kunst met je lichaam 270 • Land art 271 • Natuurgezichten 275 • Natuurkunst 276 • Schilderen op afstand 277 • Van 3D naar 2D 278 Drama, dans en muziek ...............................................................................279 • Dans en beweging 279 • Denkbeeldige reis 281 • Levend standbeeld 282 • Muzikale patronen 283 • Takkenspel 284 5 • Combinatieoefeningen • Insecten maken 288 • Natuurlijk koken 289 • Natuurwinkel 290 • Tataki zome 291 • Toverstokken 292 • Zintuigen 294 Eindnoten 296 Literatuur 303 • Websites 310