Dit is je noodpakket

Angst werkt. Elke avond horen we dat de Russen voor de deur staan en dat meer wapens onze veiligheid moeten garanderen. Alsof veiligheid enkel draait om militaire slagkracht en ieder zijn individuele noodpakket. Maar terwijl defensiebudgetten stijgen, besparen regeringen op sociale bescherming, publieke diensten, klimaat en natuur – nochtans de fundamenten van een weerbare samenleving. Want ook ongelijkheid, ecologische ontwrichting en een economie die energie en grondstoffen blijft verslinden, ondermijnen onze veiligheid.

Veiligheid gaat over meer dan legers alleen. Ze hangt ook af van hoe we ongelijkheid bestrijden, hoe we investeren in publieke diensten en het verenigingsleven. Van hoe we onze economie organiseren: gericht op maximale winst of op veerkracht binnen de grenzen van de planeet. En van hoe we samenleven: als individuen naast elkaar of als een collectief dat elkaar versterkt.

We moeten leren omgaan met systeemschokken en ontwrichting voorkomen. Dat vereist het vermogen om in onze basisbehoeften te voorzien wanneer bestaande systemen uitvallen en markten, staten of infrastructuren haperen. Met een solidaire herstel- en deeleconomie, veerkrachthuizen en eigen digitale netwerken kunnen we gemeenschappen opbouwen die sterker zijn dan eender welke schuilkelder. Rechtvaardiger, groener en, jawel, veiliger. Dat is ons noodpakket.

Dirk Holemans is coördinator van Oikos, de denktank voor sociaalecologische verandering. Bij EPO publiceerde en copubliceerde hij verschillende boeken, waaronder 'Grondgenoten' (2025) en 'Omgroei' (2023).