Actie en reactie

Afkortingen

I: WISSELWERKINGEN TUSSEN RECHT EN SAMENLEVING
1. De rechtsstaat in een rijke samenleving
1 De Nederlandse samenleving sinds 1968
2 Internationale ontwikkelingen
3 Recht en veiligheid in de risicomaatschappij
4 Recht en rechtspluralisme in de multiculturele samenleving

2. Wat is rechtssociologie?
1 Een eerste verkenning
2 Het tweerichtingsverkeer tussen recht en samenleving
3 Rechtssociologie als een wetenschappelijke discipline

3. Een uitstapje naar de sociologie
1 Drie wegbereiders van de rechtssociologie
2 Sociaalwetenschappelijke onderzoeksmethoden
3 Twee hoofdrichtingen in de sociologie
4 Beleidsonderzoek

II: WETGEVINGSPRAKTIJKEN
4. Dé wetgever bestaat niet
1 Hoe komen wetten tot stand in Nederland?
2 Kritiek op de wetgever
3 Vier theoretische inzichten in wetgevingspraktijken
4 Een rechtssociologische analyse van de Wet op de kansspelen (1964)

5. Wetgeving als proces van geven en nemen op de ambtelijke werkvloer
1 De traditionele rolopvatting van de ambtenaar
2 Het begrip onderhandelend wetgeven
3 Het postordertarief in de Wet op het consumentenkrediet (WCK)
4 Een wijziging van het burgerlijk procesrecht
5 Zes conclusies bij dit soort wetgevingspraktijken

6. Effecten van wetten: uitvoering, naleving en handhaving
1 Aubert en de Noorse Wet op het huishoudelijk personeel (WHP 1949)
2 Veldman en de gelijke behandeling van mannen en vrouwen
3 Symboolwerking volgens Witteveen
4 Symboolwetgeving, symboolwerking en sociale werking
5 Invoering en uitvoering van wetten
6 Hoe reageert ‘het veld’ op regels? Waarom leven burgers en bedrijven regels (niet) na?
7 Handhaving van wetten door ambtenaren
8 De Tafel van 11
9 Vertrouwen is goed, controle is beter

III: DE ADVOCATUUR EN DE TOEGANG TOT HET RECHT
7. De advocaat als ondernemer
1 Ontwikkelingen vanaf de jaren zestig
2 Van Braam en Surie
3 Veranderingen binnen de advocatuur
4 Beloning
5 De advocatuur, een vertrouwensberoep
6 Structuur en ontwikkeling van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOVA)
7 Twee lastige problemen
8 Afronding

8. De leemte in de rechtshulp
1 Opkomst en neergang van de sociale rechtshulpbeweging
2 De Wet op de rechtsbijstand (WRB)
3 Sociaalwetenschappelijk onderzoek
4 Balans

9. De toegang tot het recht en de advocatuur in de toekomst
1 Bewegingen op de markt van de juridische dienstverlening
2 Ontwikkelingen in de juridische professies
3 Een innovatieve juridische aanpak: de Dexia-zaak

IV: DE LEGITIMITEIT VAN DE RECHTER
10. De conjunctuur van het vertrouwen in de rechterlijke macht
1 Hoogconjunctuur (1970-1990)
2 De omslag: kritiek van vijf verschillende kanten
3 Vertrouwen bij de bevolking
4 Veel kritiek

11. De legitimiteit van het rechterlijk oordeel
1 Gezag en legitimiteit
2 Wie zijn de rechters en hoe worden ze benoemd?
3 Eisen aan rechters
4 Zaakstoewijzing
5 Rechterlijke samenwerking
6 Openbaarheid
7 Het vonnis
8 Voor wie motiveert de rechter?
9 Duur, het onderzoek van Eshuis
10 Kosten
11 Effectiviteit
12 Drie dimensies van goede rechtspraak

12. Rechterswerk theoretisch en empirisch onderzocht
1 Niklas Luhmann: de vorm is belangrijk, niet de inhoud
2 Een politicologische analyse van rechtbanken: Martin Shapiro
3 Rechters en de invoering van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP)
4 Leiding en lijdelijkheid van de derde macht

13. Mediation, een alternatief voor rechtspraak?
1 Opkomst van mediation in Nederland
2 Kenmerken van mediation
3 Andere vormen van niet-rechterlijke geschilbeslechting
4 Discussie over mediation
5 De toekomst

V: DE SCHULDENPROBLEMATIEK AANPAKKEN MET RECHT: DE WSNP
14. De totstandkoming van de WSNP
1 De juridische, historische en sociaaleconomische context van schulden
2 Het politieke voorspel van de WSNP
3 De slakkengang van de WSNP
4 Bureaupolitiek
5 Een nieuwe beleidsvisie op schulden
6 Schulden van private problem tot public issue
7 De inhoud van de wet op hoofdlijnen
8 De veranderingen in het maatschappelijk speelveld
9 Recente ontwikkelingen

15. De WSNP empirisch onderzocht
1 Van schuld naar schone lei
2 Niet alle uitvallers zijn afvallers
3 De stok achter de deur voor crediteuren
4 Recente ontwikkelingen van en rond de WSNP
5 Rechtssociologische slotbeschouwingen

Literatuur
Trefwoordenregister