Paris en Helena

Woord vooraf 9
Inleiding 9
Hoe te beginnen? 9
Leven en werk van Konrad 11
Iets over de tekst: een epos op rijm 11
De fascinatie die voor de middeleeuwers uitging van de strijd om Troje 12
Overgeleverde handschriften 12
Bronnen die Konrad gebruikte voor zijn Trojeroman 13
1 Paris en Helena 15
Tekstkeuze uit Konrads Trojanerkrieg; wat belangrijk is voor het verhaal van
Paris en Helena 15
Waarom het einde niet verteld wordt 16
Een poging de verhaallijnen in de Trojeroman van Konrad weer te geven 16
Waarom gekozen is voor een tweetalige weergave: Middelhoogduits
en Nederlands 18
Een poging tot chronologie: hoe oud zijn onze hoofdpersonen? 18
Waarom er hier en daar vergelijkingen met passages uit andere werken staan 18
Het begin van het Liet von Troye van Herbort von Fritzlar (1190-1200) 19
2 Begin van de roman van Konrad 21
Proloog over het schrijverschap 21
De schrijver stelt zich voor; overgang naar het eigenlijke verhaal 21
3 De droom van Hekuba 23
Inhoud van de droom van Hekuba 23
Kindje te vondeling gelegd 23
Redding door een hinde; een herder vindt het kind 25
4 De jeugd van Paris als herder 27
Paris groeit op bij een herder; hoe Paris aan zijn naam kwam 27
Eerste liefde van Paris: Egenoê 27
5 De bruiloft van Peleus en Thetis 31
De goden bijeen; Discordia met haar gouden appel 31
– De heidense godenwereld bij Konrad 33
De twist tussen de godinnen Hera, Athene en Venus; Paris als scheidsrechter 33
Paris wint de harten van godinnen, goden en mensen 35
Paris vergeet OEnone 37
– Ovidius: Paris vergeet OEnone 39
6 Paris in Troje 43
Paris wordt herkend 43
Optreden van een zanger 47
7 Jeugd van Achilles en de reis van Jason naar Colchis 49
Jeugd van Achilles bij Schiron; reden voor de reis met de Argo 49
Weigering van Lamedon (Laomedon) de Argonauten te ontvangen 49
Verblijf van Jason aan het hof van koning Oêtas 51
Het verkrijgen van het Gulden Vlies 55
De genezing van Eson 55
De wraak van Medea en de dood van Jason 55
8 Eerste verwoesting van Troje 57
De reden voor de verwoesting van de stad 57
– Homerus en Ovidius: eerste verwoesting van de stad 60
Achilles in veiligheid gebracht 60
Wederopbouw van Troje 60
Poging van de Trojanen om vergoeding voor de verwoesting te krijgen 64
Men zweert wraak voor de roof van Priamus’ zuster 65
Voorspellingen over de ondergang van Troje 65
9 Venus komt haar belofte aan Paris na 69
Paris reist naar Citarêâ 69
– Herbort: ontmoeting van Paris en Helena 70
Ontmoeting van Paris en Helena bij Konrad 71
Menelaos nodigt Paris aan zijn hof uit 75
Menelaos’ hulp elders gevraagd; Paris’ verdere verblijf 77
Laat Helena zich overhalen door Paris? 84
– Klein intermezzo: Ovidius 85
Paris en Helena in gesprek 85
– Ovidius: Paris aan het hof van Helena 87
10 Op weg naar Troje en hun aankomst aldaar 89
De roof van Helena 89
– Homerus en Herodotus: Paris en Helena op weg naar Troje 91
De nacht op Tenadôn 91
Aankomst in Troje; bruiloft van Paris en Helena 94
Voorspelling van Cassandra 94
11 Menelaos wil de roof van Helena wreken 99
Menelaos roept de hulp van zijn broer Agamemnon in 99
Agamemnon roept op tot de strijd; samenstelling van de Griekse vloot bij Aulis 99
Voorval in het woud van Diana en de windstilte; de offering van Iphigineia 100
– Ovidius en Euripides over de offering van Iphigineia 103
12 Bewapening aan Trojaanse kant 105
Fama brengt het bericht van naderende Grieken 105
– Ovidius over het huis van Fama 107
Samenstelling van de Trojaanse troepen 107
13 Het verloop van de strijd 109
Het begin van de oorlog 109
Achilles komt aan in Troje; de dood van Patroklos 110
– Statius over de onkwetsbaarheid van Achilles 115
– Homerus: Agamemnon roept op tot de strijd 115
Het vervolg van de strijd 115
Helena uitgelicht 116
Paris noemt Menelaos zijn reden voor de roof 120
– Homerus: tweekamp tussen Paris en Menelaos 121
Tweekamp tussen Paris en Menelaos 121
Hector en Ajax 124
De vierde slag: het einde van ons verhaal 126
14 Tot slot 129
Begin van de Eneasroman van Hendrik van Veldeke (ca. 1190) 129
Korte informatie over het leven van Hendrik van Veldeke 130
Korte levensbeschrijving van Herbort von Fritzlar 130
Samenvatting van de tekst van Dares Phrygius 131
Samenvatting van de tekst van Dictys Cretensis 131
Isidorus van Sevilla (gest. 636 n. Chr.) over Dares Phrygius 132
Is het een hoofse roman? 132
Overige bijzonderheid 135
Namenlijst 136
Literatuur 138
Lijst van de afbeeldingen 140