Er is nogal wat aan de hand in de wereld. Het klimaat verandert, techbedrijven bepalen de economie, de ongelijkheid groeit en veel mensen hebben het gevoel dat de politiek haar greep op de toekomst is kwijtgeraakt. Juist progressieve partijen, die ooit grote verhalen over vooruitgang vertelden, komen tegenwoordig nauwelijks verder dan een boodschap van matiging: we moeten minder consumeren, minder reizen, minder verwachten. Maar met schaarste en schuldgevoel win je geen vertrouwen in de toekomst.
Wij denken dat het anders kan. In Overvloed ontwikkelen wij een nieuw vooruitgangsverhaal. We beschrijven een politiek die opnieuw durft te bouwen, te investeren en grote ambities te formuleren. Niet minder, maar méér is het antwoord: meer schone energie, meer betaalbare woningen, meer natuur, meer goede technologie, meer innovatie en meer bestaanszekerheid.
Om daar te komen moeten progressieven een paar ongemakkelijke waarheden omarmen.
1. Economische groei is essentieel voor een duurzame wereld
Economische groei wordt vaak neergezet als de oorzaak van onze problemen. Maar zonder groei wordt politiek vooral een gevecht over de verdeling van tekorten. De echte opgave is niet om de economie te laten krimpen, maar om welvaart los te koppelen van uitstoot, vervuiling en landgebruik. Groene groei is geen tegenstelling, maar een noodzakelijke voorwaarde voor een duurzame en rechtvaardige samenleving.
2. Schone energie is de sleutel tot overvloed
Vrijwel alles wat we willen, vraagt om veel schone en betaalbare energie. Daarmee kunnen we woningen verwarmen en afkoelen, industrieën verduurzamen, voedsel produceren op minder land, grondstoffen hergebruiken en zelfs CO₂ uit de lucht halen. In het publieke debat heerst de overtuiging dat we zuinig moeten doen met energie, maar juist een overvloed aan goedkope, betrouwbare, schone energie is de motor van vooruitgang.
3. Een overheid met lef en daadkracht
Onze samenleving is steeds beter geworden in het beschermen van individuele belangen, maar steeds slechter in het realiseren van gezamenlijke vooruitgang. De grieven van één individu kunnen de bouw van woningen, een spoorlijn, een windpark of andere voorzieningen voor duizenden mensen jarenlang tegenhouden.
Natuurlijk moeten burgers worden beschermd tegen een al te almachtige overheid. Maar inmiddels is de balans doorgeslagen. Procedures en regels zijn geen doel op zich. We moeten het belang van de samenleving en van toekomstige generaties weer zwaarder durven laten wegen – en dat begint met een overheid die weer durft te kiezen en durft te bouwen.
4. Durf weer te dromen van vooruitgang
Vooruitgang begint niet bij beleid, maar bij het vermogen ons een betere wereld voor te stellen. Wij doen een oproep om te bouwen aan een cultuur van vooruitgang: een samenleving die gelooft dat de wereld beter gemaakt kan worden en daar ook naar durft te handelen. Verandering begint met een aantrekkelijk beeld van waar we naartoe willen. Wie niet langer kan dromen van een betere toekomst, zal haar ook nooit bouwen.
Dit zijn slechts vier van de ideeën in ons boek Overvloed. We schrijven ook over landbouw en innovatie, wonen, technologie, sociale zekerheid en de ideale stad. De toekomst is niet iets wat ons overkomt. We kunnen haar maken.
Kunnen economische groei en duurzaamheid samengaan? En wat is ervoor nodig om weer groots te durven denken over energie, wonen, technologie en bestaanszekerheid? In Overvloed presenteren Hidde Boersma en Floris Kreiken hun alternatief voor een politiek van schaarste. Bestel Overvloed bij Managementboek.