Je kent het misschien wel: je maakt to-do-lijst na to-do-lijst of plant zelfs heel braaf en precies je tijd in – dagplanning, weekplanning – en toch valt het resultaat tegen: je hebt bij lange na niet voor elkaar gekregen wat je wilde doen, en je bent alsnog moe.
Waarom tijd plannen niet genoeg is
We hebben van nature veel oog voor tijd. Tijd voelt tastbaar: je kunt het indelen, plannen en volproppen. Agenda’s zijn vaak net puzzels waarin elk vrij blokje zorgvuldig kan worden opgevuld met afspraken, taken en to-do’s. Tijd is schaars, tijd is geld - dat idee zit diep verankerd in onze manier van werken en denken.
Met energie gaan we opvallend anders om. Energie blijft vaker op de achtergrond, als iets wat er hopelijk gewoon is wanneer we het nodig hebben. Fijn als je het hebt, balen als je het mist. Terwijl energie net zo goed een waardevol middel is om dingen voor elkaar te krijgen. Je kunt immers wel uren hebben, maar zonder energie gebeurt er vrij weinig. En andersom: met genoeg energie kun je in korte tijd bergen verzetten.
Energie is geen constante
In mijn onderzoek houd ik me al jaren bezig met energie en menselijk functioneren. Daarbij is een belangrijk uitgangspunt dat energie niet simpelweg iets is wat je hebt of niet hebt. Energie fluctueert, en we kunnen er tot op zekere hoogte zelf invloed op uitoefenen.
Vanuit die gedachte maak ik in Grip op je energie de beweging van tijd plannen naar energie plannen. Niet omdat tijdmanagement onzin is, maar omdat tijd alleen een deel van het verhaal vertelt.
Het ene uur is het andere niet
Een afspraak van een uur duurt in je agenda altijd een uur. Qua energie kan hetzelfde uur er heel verschillend uitzien. Een gesprek met iemand die je goed kent kan weinig kosten of zelfs energie geven, terwijl een uur vergaderen op een drukke dag je behoorlijk leeg kan trekken. Twee vrije uren na een intensieve werkdag zijn op papier nog steeds twee vrije uren, maar voelen heel anders dan diezelfde twee uur op een rustige zaterdagochtend.
Toch plannen we meestal vooral met die zichtbare uren. Energie komt meestal pas later in beeld, wanneer we merken wat de dag ons heeft gekost.
Van herstellen naar vooruitkijken
Veel van wat we energiemanagement noemen, begint namelijk pas wanneer we moe zijn. We herstellen na inspanning, nemen rust wanneer we leeg raken of gaan vroeger naar bed omdat we inmiddels nauwelijks meer uit onze ogen kunnen kijken. Herstel is natuurlijk nodig, maar het blijft een reactieve manier van omgaan met energie: eerst uitgeven, daarna proberen te compenseren.
Energie plannen draait die volgorde voor een deel om. Niet alleen achteraf herstellen, maar energie vooraf meenemen in wat je gaat doen. Dus niet pas halverwege de week constateren dat alles bij elkaar toch wel veel was, maar eerder rekening houden met wat eraan komt en wat dat waarschijnlijk van je vraagt.
Energie plannen is niet hetzelfde als jezelf optimaliseren
Dat betekent niet dat alles ineens maakbaar wordt. Sommige dagen vragen nu eenmaal meer dan je hebt, en lang niet alles laat zich verplaatsen, schrappen of naar je hand zetten. Energie plannen is dan ook geen project waarin je jezelf of je agenda steeds verder probeert te optimaliseren. Het gaat er vooral om dat energie eerder mee gaat tellen in de keuzes die je toch al maakt.
Die stap van energie vooral achteraf herstellen naar energie ook vooraf meenemen staat centraal in het boek. Door beter zicht te krijgen op je eigen energiepatronen en wat je energie kost en geeft, kun je vooruitkijken naar wat eraan komt en daar iets bewuster op inspelen.
We zijn gewend vooruit te plannen met onze tijd. Waarom zouden we met onze energie wachten tot die al op is?
Meer grip krijgen op je energie, zonder van je leven een nieuw optimalisatieproject te maken? In Grip op je energie laat Emma Op den Kamp zien hoe je je eigen energiepatronen leert herkennen en energie bewust kunt meenemen in je planning. Bestel Grip op je energie bij Managementboek en ontdek hoe je niet alleen je tijd, maar ook je energie vooruit kunt plannen.