Over organisatievernieuwing is in de loop der jaren al het nodige geschreven. Desondanks blijkt echte vernieuwing lastig te realiseren. Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren, dichtte Willem Elsschot ruim honderd jaar geleden al. Mogelijk is het echter wel; dat willen Yousri Mandour, Dorien van der Heijden en Sven Turnhout laten zien met hun ‘klantreis voor het realiseren van echte vernieuwing’. Hun belangrijkste boodschap: accepteer dat echt vernieuwen onzekerheid en kwetsbaarheid met zich meebrengt.

Succesvolle organisaties combineren volgens Robin van der Werf het juiste aanbod met de vaardigheid om transacties te laten plaatsvinden. Sales speelt daarbij een belangrijke rol. Het zijn namelijk niet de producten of diensten zelf die voor succes kunnen zorgen; alleen sales is in staat om de transactie tot stand te brengen. In zijn boek Praktisch sales- en accountmanagement presenteert hij de theoretische kennis en praktische instrumenten die nodig zijn om in een salesfunctie optimaal te kunnen functioneren.

Duurzaam ondernemen is cruciaal voor mensen, overheden en organisaties. Die woorden vormen zo’n beetje het motto boven het leven en werk van Jan Jonker, bedrijfskundige, methodoloog, organisatieadviseur en hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Onder zijn leiding werd tussen 2010 en 2020 een groot aantal onderzoeken uitgevoerd naar nieuwe business modellen. Resulterend in zijn nieuwste boek: Duurzaam organiseren.

De managementliteratuur kent genoeg thema’s met een minder softe uitstraling dan ‘werkgeluk’. ‘Lean’, ‘agile’ of ‘artificial intelligence’ (‘AI’) bijvoorbeeld. Ook ‘strategisch HRM’ klinkt een stuk steviger. Toch blijkt er al jaren serieus, wetenschappelijk onderzoek naar werkgeluk gedaan te worden. De Erasmus Universiteit Rotterdam heeft zelfs een leerstoel ‘Sociale condities voor menselijk geluk’.

Een professional heeft zeker inhoudelijke kennis nodig, maar het gaat uiteindelijk om het vermogen om die op een kritische manier te vergaren of zelf te creëren. Om onderzoekend vermogen. Dat zeggen de auteurs van Onderzoekend vermogen in de praktijk hanteren. Zij benadrukken daarin met name het belang van wendbaarheid.

Een adviseur geldt al jaren als een expert, een facilitator, een therapeut of een coach. Althans, die rollen worden doorgaans in de literatuur onderscheiden. Wie er serieus werk van maakt, vindt er zelfs nog meer, maar één rol is daar hoe dan ook niet bij: die van pedagoog. Die rol typeert met name het advieswerk in verwaarloosde organisaties: de adviseur in een verwaarloosde organisatie is een opvoedkundig adviseur. En dat is een rol die volgens Joost Kampen heel specifieke eisen stelt, zo schrijft hij in Advieswerk in verwaarloosde organisaties.

Over onmacht in de samenleving en in organisaties was nog nooit een boek geschreven, laat staan over de relatie daartussen. Want onmacht was geen onderwerp. Althans, het werd door niemand zo gezien. Dat maakte het bij uitstek aantrekkelijk voor Leike van Oss en Jaap van ’t Hek. Onmacht. In samenleving en organisaties is het tastbare resultaat.

Een kennisbijdrage leveren aan leiderschapsontwikkeling en een praktische bijdrage met betrekking tot het ontwerpen van succesvolle leiderschapsontwikkelingsprogramma’s. Met dat doel startte Joost Seegers een kleine twintig jaar geleden een onderzoek onder veertig CxO’s in zo’n beetje alle delen van de wereld. Het leverde hem een doctorstitel en een boek op: Leiders leren, met vallen en opstaan (2008). Ruim tien jaar later beleeft dat boek een reprise, met dien verstande dat de destijds verkregen inzichten zijn aangevuld met wat ruim veertig jaar ervaring als adviseur en coach hem heeft geleerd.

Gelukkige organisaties bestaan niet. Een organisatie is immers slechts een abstractie, een construct dat enkel in ons hoofd bestaat. Toch koos Raymon Geurts ervoor zijn boek die titel mee te geven: De gelukkige organisatie (‘Organisatieontwikkeling vanuit betekenis’).

Waarom gaat goede samenwerking binnen organisaties niet vanzelf, terwijl de meeste mensen er toch met de beste intenties instappen? Waarom zeggen mensen zo vaak iets anders dan ze denken? Waarom komen ze gemaakte afspraken niet na? De verklaring schuilt volgens Ina Ahuis in de kwaliteit van de relatie. Ze schreef er een boek over: Betekenisvolle werkrelaties. Als je de discrepantie tussen ‘on stage behaviour’ en ‘off stage behaviour’ wilt opheffen,  onderzoek dan eerst hoe mensen zich tot elkaar en de wereld verhouden.

Vluchtig, vaag, onzeker en complex: zo wordt de samenleving van vandaag de dag bij voorkeur getypeerd. VUCA dus in Engels jargon, en daarmee lijkt een eind te zijn gekomen aan het denken in uniformiteit, fragmentering en eenduidige productiviteit, de erfenis van de negentiende en twintigste eeuw. Want één ding weten we zeker: organiseren moet anders. Regels en procedures moeten plaatsmaken voor onderlinge afhankelijkheid, zelforganisatie, verscheidenheid en autonomie of daar toch tenminste hun meerdere in erkennen.