Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20

Column

De 16 functies van de hofnar: #7 Beste vriend & 8 Zondebok

Het was de hofnar die vroeger de koning een spiegel voorhield om hem op het rechte pad te houden. Hoe vergrootte hij het reflectieve vermogen van de koning? En wat kunnen wij daar in deze moderne tijd van leren? Dit keer ga ik in op de functies van Beste vriend & Zondebok.

Juri Hoedemakers | 12 november 2021 | 2-3 minuten leestijd

Beste vriend

De hofnar was een soort partner met privileges. De koning en de nar genoten in hun vrije tijd ook van hun intieme vriendschap. De relatie tussen Henry VIII en Will Sommers is daar misschien wel het beste voorbeeld van. Will was altijd welkom.

Anderen vonden het weleens vervelend of jaloersmakend dat de hofnar zo close was met de koning. Soms uitte zich dat in wrok, maar de hofnar werd altijd beschermd door de koning. De affectie voor de hofnar werd vaak geuit door in voorkomende gevallen hulp te bieden aan de familie van de hofnar. Zo werd bijvoorbeeld de uitvaart van de moeder van een hofnar betaald en ook is er een voorbeeld bekend van een hofnar die twee jaar betaald vakantie kreeg om bij zijn familie te zijn.

Misschien was de hofnar soms wel de enige vriend die de koning had. De mensen om de koning heen waren werknemers, maar niet echt zijn vrienden. En bij werknemers moest de koning altijd bedacht zijn op dubbele tongen. De kameraadschap tussen koning en hofnar wordt mooi uitgebeeld in King Lear (Shakespeare, 1606), over koning Lear die zijn troon wil opgeven zodat hij met pensioen kan gaan. Om de erfenis te verdelen vraagt hij aan zijn drie dochters hoeveel zij van hem houden. Dit mondt uit in een verhaal vol verraad, onrecht, doortrapte intriges en verderf. In het stuk is een belangrijke bijrol weggelegd voor de hofnar van Lear. En zelfs als de koning in het verhaal wordt verbannen, vergezelt de hofnar hem nog steeds. Ze zijn echt twee handen op één buik.

In deze klassieker is ook duidelijk te zien dat de koning zonder zijn hofnar een zeer eenzame figuur was. Daarom bleef hij zo vaak vragen om zijn hofnar. Vrienden zijn sowieso goed voor het reflectieve vermogen. Ze zijn eerlijk en hebben met hun feedback of commentaar altijd het beste met je voor.

Tegenwoordig

We hebben allemaal wel een beste vriend op het werk, die collega met wie we meer delen dan met de rest van onze collega’s en met wie we misschien zelfs in ons privéleven weleens afspreken.

Zondebok

Hoewel de hofnar met iedereen – en vooral de machthebbers – de draak stak en hen te pas en te onpas plaagde, was hij zelf ook vaak het doelwit van plagerijen. Dit konden verbale plagerijen zijn, maar ook fysieke. De hofnar was een makkelijk doelwit om de schuld aan te geven als er zaken misgingen. Op die manier kon soms ook gezichtsverlies van de koning worden voorkomen. Zie het als een redmiddel voor het imago van de koning, die tegelijkertijd werd geconfronteerd met zijn eigen fouten en feilbaarheid en weer even met beide benen op de grond werd gezet. En dat laatste droeg weer bij aan het versterken van het reflectieve vermogen.

Tegenwoordig

Het maakt tegenwoordig niet eens zozeer uit wie we de schuld kunnen geven van een fout, als we maar iemand anders kunnen aanwijzen. Dat geeft immers een lekker gevoel. Als wij maar geen fouten maken.

Over Juri Hoedemakers
Juri Hoedemakers (1987) is een verbinder, coach en inspirator die bedrijven en mensen een spiegel voorhoudt en helpt om op zoek te gaan naar hun blinde vlekken en vervolgens naar de beste versie van zichzelf. Tijdens een masterstudie aan de Rotterdam School of Management van de Erasmus Universiteit verdiepte Juri (a.k.a. Drs. Hofnar) zich in het belang van de hofnar in moderne organisaties. Voor zijn studie kreeg hij de prijs voor de beste scriptie van het jaar.

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

Boek bij dit artikel

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden