‘Beleggen kent risico’s. U kunt uw inleg verliezen’, luidt de welbekende waarschuwing. Het is de wettelijk verplichte disclaimer die advertenties van brokers, banken en beleggingsapps omzoomt. En terecht: wie niet genoeg spaargeld heeft, moet niet zomaar gaan beleggen. Maar het kan mensen voor wie het wél verstandig is ook afschrikken. Ach, jammer dan? Niet echt – het gaat over meer dan alleen gemiste kansen.
Mijn financiële opvoeding kwam niet veel verder dan: er komt wat In, er gaat wat Uit, en wat Overblijft, zet je veilig op een spaarrekening. Maar sparen levert al jarenlang nog maar bitter weinig op. Nederlandse banken geven al tijden maximaal 1,5% rente. Nog niet de helft van de gemiddelde inflatie van de afgelopen jaren. Mijn euro’s mogen daar dan in aantal inderdaad ‘veilig’ staan, maar ondertussen worden ze dus wél minder waard. Om even in disclaimers te spreken: sparen kent risico’s. U kunt uw koopkracht verliezen. Noem het maar veilig!
Hoe je jezelf armer kunt sparen
Even concreet. Stel: je bent twintig jaar oud en zet eenmalig €10.000 opzij voor dertig jaar. Op een spaarrekening met 1,5 procent rente groeit dat bedrag na dertig jaar uit tot €15.630,80, mede dankzij het rente-op-rente-effect. Lekker – maar in dit scenario is nog geen rekening gehouden met de inflatie. Stel, die is gemiddeld 2,5 procent. Zet je €10.000 op een spaarrekening, dan is dat bedrag tegen je 50e nog geen €7.500 waard. Met andere woorden: je hebt jezelf armer gespaard.
Wat beleggen op de lange termijn kan opleveren
Breed gespreid beleggen levert jaarlijks gemiddeld zo’n 7 tot 10 procent rendement op. Dat komt niet uit de lucht vallen. Denk aan Apple: dat verkocht in 1980 alleen computers, nu ook clouddiensten, iPhones en AirPods. Bedrijven groeien, en door aandeelhouder te worden kun je van die groei profiteren.
Stel: je zet die €10.000 niet op een spaarrekening, maar belegt het geld in een breed gespreid indexfonds dat een gemiddeld rendement van 7% per jaar levert. Als je vijftig bent, is dat uitgegroeid tot een bedrag van €76.122,55, wederom mede dankzij het rente-op-rente-effect. Een verschil van ruim €60.000! Dat is een spiksplinternieuwe, luxe keuken. Startkapitaal voor je dochter. Twee pre-loved Birkin Bags (ik zou niet eens weten wat je aan ééntje hebt – laat staan aan twee, maar dat terzijde).
Beleggen tegen verlies van koopkracht
Natuurlijk krijgt een belegger ook met inflatie te maken. Van die €76.122,55 die je bij elkaar hebt belegd, is de koopkracht met zo’n 2 à 3 procent per jaar afgekalfd. In reële termen houd je waarschijnlijk ergens tussen de dertig- en veertigduizend euro over. Misschien kun je er nog maar één tweedehands Birkin Bag voor kopen. Maar toch: het punt is, je bent de inflatie (ruimschoots!) de baas.
De enige manier om je te wapenen tegen verlies van koopkracht is beleggen. Toch blijven we hardnekkig sparen. Je kunt rustig stellen dat beleggen, in tegenstelling tot sparen, een imagoprobleem heeft.
Zelfs de AFM moedigt beleggen aan
Misschien is dát de reden dat de AFM, de altijd zo terughoudende toezichthouder, is overgeschakeld van waarschuwen naar aanmoedigen. Niet alleen is beleggen voor veel huishoudens mogelijk, lees ik op de website, maar ‘dat is voor een grote groep ook raadzaam’, volgens bestuurslid Jos Heuvelman. Het staat er echt!
Ook de overheid zou de ruim €540 mrd die op Nederlandse spaarrekeningen staat te niksen liever aan het werk zien. Zo’n disclaimer die angst inboezemt helpt dan natuurlijk niet, begreep ook minister van Financiën Eelco Heinen. In 2025 liet hij een onderzoeksbureau een alternatief testen: ‘De waarde van uw belegging kan schommelen. Beleg voor minimaal 5 jaar en houd spaargeld achter de hand. Zo voorkomt u dat u moet verkopen met verlies.’ Toegegeven, alles zit erin – maar het leest als een driedelige cursus. En belangrijker: hij werkt niet veel beter dan de oude.
Waarom beleggen voor veel mensen ‘doodeng’ blijft
Een disclaimertje kan maar zoveel doen – het is vooral dat mensen de noodzaak van beleggen niet inzien, of ze denken dat het te ingewikkeld voor ze is. Of ze vinden het eng. ‘Doodeng’, mailt de schrijfster aan wie ik het eerste exemplaar van mijn boek over beleggen wil uitreiken. Het zijn stuk voor stuk symptomen van Passief Vermogensverlies Syndroom (PVS). In mijn boek pak ik ze allemaal bij de wortel aan. Want ja: beleggen kent risico’s. Maar blijf je alleen sparen, dan weet je in ieder geval zéker dat je armer wordt.
Van spaarder naar bewuste belegger
In Zwemmen in het geld laat Milou Brand zien waarom financiële zekerheid om meer draait dan geld op een spaarrekening zetten. Ze maakt beleggen begrijpelijk, bespreekt de risico’s én laat zien wat niets doen kan kosten. Nieuwsgierig? Bestel Zwemmen in het geld bij Managementboek en ontdek hoe geld wél voor je kan werken.