Wat krijg je als je de kennis en ervaring van presentatiekanonnen Tessa van Beest, Renée Broekmeulen en Maria Punch bundelt in één boek? Het beste van het beste natuurlijk: een praktische en inspirerende handleiding voor iedereen met een verhaal dat het verdient om echt gehoord te worden.
Of je nu letterlijk in de schijnwerpers op een podium staat of figuurlijk: een presentatie, speech of pitch geven kan heel spannend zijn. Hoe vaak heb ik in trainingen niet deelnemers met vlekken in hun nek horen stamelen? En was ik zelf ook best een tikkie nerveus voor een zaal? In Podiumkracht geven de auteurs je een schat aan tips voor een gedegen voorbereiding van je presentatie, plus aandachtspunten voor als je eenmaal aan het woord bent. Ze zijn daarbij schatplichtig aan Aristoteles, de grondlegger van de kunst van de welsprekendheid. Zowel de ethos (de spreker), logos (de boodschap) als pathos (het publiek) komen uitgebreid aan bod.
De basis: publiek, spreker en doel
De eerste drie hoofdstukken bestrijken de basis: ken je publiek, ken jezelf en weet wat je wilt bereiken. Bij het publiek is het natuurlijk goed om te weten wie je voor je hebt, wat de aanwezigen al weten en hoe ze tegenover het onderwerp van jouw presentatie staan. Ook is het belangrijk om te weten of er een secundair publiek is, bijvoorbeeld als er journalisten in de zaal zijn of wanneer je presentatie online wordt gedeeld.
Ken jezelf gaat over jouw deskundigheid en betrouwbaarheid, je waarden en - lekker ongrijpbaar, maar heel belangrijk - je charisma. Sta je boven de materie? Durf je jezelf te laten zien en je ook kwetsbaar op te stellen? Mits dat geen trucje is natuurlijk (zie de vele ‘persoonlijke’ ontboezemingen op LinkedIn), want daar prikken mensen heus snel doorheen.
Een sterke tekst als fundament
Daarna volgt het opstellen van je tekst: zorg voor samenhang, schrijf concreet en beeldend, gebruik duidelijke taal en - dan komt wat de auteurs de échte podiumkracht noemen - gebruik stijlfiguren. Er zijn er honderden; de auteurs behandelen een aantal veelgebruikte voorbeelden. Metaforen, vergelijkingen, personificatie (‘ik ben beleid’ is misschien niet het meest gelukkig gekozen voorbeeld), herhalingen: zijn we niet allemaal wel eens aan het denken gezet door een retorische vraag? Denk ook aan klank en ritme, bijvoorbeeld door de vaak gehoorde klassieke drieslag.
Het podium op: voorbereiding en uitvoering
En dan het grote moment: het podium op. Hoe bereid je je voor? Wel of geen kaartjes of autocue? Geen uitgeschreven tekst in ieder geval. Wel of geen presentatie? Wat trek je aan en hoe werkt zo’n microfoon? Hoe ondersteunt je non-verbale communicatie je verhaal met optimaal gebruik van je stem en lichaamstaal? En omdat je vast niet het gevoel wilt hebben dat je tegen een muur staat te praten: hoe zorg je voor interactie met je publiek?
Omgaan met zenuwen
En die zenuwen? Als je een droge mond hebt en je handen trillen? Geen zorgen, dat is heel normaal; het is een natuurlijke stressreactie. In het hoofdstuk over podiumangst leer je dat jezelf toespreken weinig nut heeft: stressreductie verloopt niet via de mind. Met goed ademhalen en zintuiglijke oefeningen kom je verder. Ter geruststelling: met gezonde spanning is niets mis. En gaat het mis? Niet het einde van de wereld, je bent toch ook gewoon een mens.
Praktische oefeningen maken het verschil
De theorie in Podiumkracht komt tot leven door de vele actuele voorbeelden. Fijn, daarvan leer je ook. Een boek over presenteren zou natuurlijk zomaar een soort schriftelijke cursus dansen kunnen worden. Daarom delen de auteurs naast de nodige checklists en waarschuwingen voor valkuilen ook oefeningen waarmee je meteen aan de slag kunt om jouw podiumkracht te versterken.