Neurodivergentie is ‘hot’. In de afgelopen jaren leren we steeds meer over hoe hersenen functioneren en over welke impact dat heeft op ons werk. Daarbij worden onze ogen ook geopend voor hersenen die ‘anders’ werken, zoals bij ADHD, autisme en hooggevoeligheid, en welke voor- en nadelen daaraan zitten. Er verschenen al verschillende boeken gericht op professionals, managers en HR-leiders over dit onderwerp. Marjolijn Wijnants kiest een andere insteek: zij richt zich in Ondernemen met een overprikkeld brein op neurodivergente ondernemers.
Hebben ondernemers een bijzonder brein?
Wijnants heeft een achtergrond in het onderwijs, waar ze leerlingen begeleidde die meer ondersteuning nodig hadden. Daar kwam ze veel in aanraking met kinderen met een brein dat net even anders werkt. Als ze vervolgens zelf de overstap naar het ondernemen maakt, ontdekt ze dat zij en veel van haar collega-ondernemers ook zo’n brein hebben. Ondernemers kiezen voor dit pad omdat ze niet prettig functioneren binnen de gebaande paden van organisaties en ruimte zoeken voor hun creativiteit.
Tegelijkertijd ontdekt ze, in eerste instantie vooral door haar persoonlijke ervaringen, dat ondernemen niet automatisch betekent dat het goed gaat. In het ondernemen kunnen mensen met een neurodivergent brein hun werk beter op hun voorkeuren afstemmen en krijgen ze ruimte voor hun creativiteit. Maar tegelijkertijd betekent ondernemen ook veel verantwoordelijkheid, voor klanten en medewerkers klaarstaan en steeds je eigen weg moeten zoeken.
Voor je het weet wordt ondernemen juist de weg naar overbelasting
Ondernemen is meer dan goed zijn in je vak. Het betekent ook verkopen, managen, strategie bepalen en prioriteiten afwegen. Terwijl klanten, medewerkers en de buitenwereld constant om je aandacht vragen. Daar een balans in vinden is voor iedereen lastig. Voor mensen met een neurodivergent brein is het extra moeilijk. Zij zijn gewend dat ze zich moeten aanpassen aan anderen om niet tot last te zijn en ‘erbij te horen’. De reflex is om dat in hun ondernemerschap ook te doen. Terwijl ze daarmee de reden waarom ze kozen voor ondernemerschap tenietdoen.
Met haar Brainflow-methode laat Wijnants zien dat er voor neurodivergente ondernemers mogelijkheden zijn om de regie terug te pakken. Niet door meer van jezelf te vragen, meer discipline of beter plannen. Juist door de kenmerken van je neurodivergente brein in te zetten om weer te gaan doen waar je energie van krijgt en die energie zorgvuldig in te zetten.
Brainflow als rivier om richting te geven aan je energie
Want daar lopen veel neurodivergente ondernemers vast volgens Wijnants. Traditionele boeken over beter presteren richten zich op timemanagement, discipline en organisatie. Manieren van denken die niet aansluiten op breinen die anders werken en die overbelasting juist in de hand werken. In de Brainflow-methode gebruikt Wijnants een rivier als metafoor, waar de energie doorheen moet stromen om langdurig te kunnen blijven presteren.
Het gaat daarbij in eerste instantie om het herkennen van hoe je brein werkt, welke prikkels welke invloed hebben en hoe je je energie en focus beter kunt sturen en inzetten. Met voorbeelden van vele ondernemers die Wijnants begeleid heeft, laat ze zien hoe ze haar model toepast en op welke manier deze ondernemers er profijt van hebben. De voorbeelden zijn uitstekend, al is het model niet op alle plekken in het boek even makkelijk te volgen. In de meeste managementboeken worden modellen als logische, opeenvolgende stappen uitgeschreven. Wijnants springt van de ene fase naar de andere en terug zonder dat altijd duidelijk is waarom. Ik kan niet duiden of dat komt door mijn relatief neurotypische brein en of dit voor neurodivergente lezers juist logisch is.
Dat maakt voor de kern van Ondernemen met een overprikkeld brein ook niet zoveel uit. Wijnants zet een belangrijke stap in de zakelijke literatuur: ze heeft aandacht voor neurodivergentie bij ondernemers en richt zich op de uitdagingen die zij ervaren. Hopelijk is Ondernemen met een overprikkeld brein een startschot voor meer boeken en ondersteuning specifiek voor hen.